Адамның кеңістікті пайдалануы және тығыздықтың мінез-құлқына әсері
Proxemics
Проксемика – адамның кеңістікті пайдалануы, тығыздықтың мінез-құлқына әсері. Коммуникация, әлеуметтік өзара әрекеттесуді зерттейді. Едвард Холлдың зерттеуі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адамның кеңістікті пайдалануын және халық тығыздығының мінез-құлыққа тигізетін әсерін зерттеу.
Study of human use of space and the effects that population density has on behavior
Проксимика – адамның кеңістікті пайдалануын, сондай-ақ халық тығыздығының мінез-құлыққа, қарым-қатынасқа және әлеуметтік өзара әрекеттесуге тигізетін әсерін зерттейтін сала. Проксимика – ауызша емес коммуникацияны зерттеудегі бірнеше кіші салалардың бірі, оның ішінде гаптика (денемен тигісу), кинетика (дене қозғалысы), вокалика (паралингвистика) және хронемика (уақыт құрылымы) бар. 1963 жылы бұл терминді енгізген мәдени антрополог Эдвард Т. Холл проксимиканы «адамның кеңістікті пайдалануына қатысты өзара байланысты байқаулар мен теориялардың ерекше мәдени тұжырымдамасы» деп түсіндірді. Проксимикаға арналған негізгі еңбегі «Жасырын өлшем» Холл проксимикалық мінез-құлықтың (кеңістікті пайдаланудың) жеке адамдар арасындағы қарым-қатынасқа қаншалықты әсер ететінін көрсетті. Холлдың сөзіне сүйенсек, проксимиканы зерттеу адамдардың күнделікті өмірдегі қарым-қатынасын ғана емес, сонымен қатар «үйлер мен ғимараттардағы кеңістікті ұйымдастыруды және, тіпті, [олардың] қалаларын жоспарлауды» бағалау үшін де маңызды. Проксимика – адамдар арасындағы қарым-қатынастың байқау арқылы ашылатын және мәдениетке күшті тәуелді болатын жасырын құрамы.
Proxemics is the study of human use of space and the effects that population density has on behavior, communication, and social interaction. Proxemics is one among several subcategories in the study of nonverbal communication, including haptics (touch), kinesics (body movement), vocalics (paralanguage), and chronemics (structure of time). Edward T. Hall, the cultural anthropologist who coined the term in 1963, defined proxemics as "the interrelated observations and theories of humans' use of space as a specialized elaboration of culture". In his foundational work on proxemics, The Hidden Dimension, Hall emphasized the impact of proxemic behavior (the use of space) on interpersonal communication. According to Hall, the study of proxemics is valuable in evaluating not only the way people interact with others in daily life, but also "the organization of space in [their] houses and buildings, and ultimately the layout of [their] towns". Proxemics remains a hidden component of interpersonal communication that is uncovered through observation and strongly influenced by culture.
Адамның қашықтығы
Адамды қоршап тұрған қашықтық кеңістік құрайды. Жеке және жақын қашықтық арасындағы кеңістік жеке кеңістік деп аталады. Әлеуметтік қашықтық және жеке қашықтықтан тыс кеңістік әлеуметтік кеңістік, ал қоғамдық қашықтықтағы кеңістік қоғамдық кеңістік деп аталады. Жеке кеңістік – адамды қоршаған және оның психологиялық меншігі саналатын аймақ. Көптеген адамдар өз жеке кеңістігін бағалайды және оған тиісінше аралассан, ыңғайсыздық, ашу немесе алаңдау сезінеді. Біреуге жеке кеңістікке кіруге рұқсат беру және өзге біреудің жеке кеңістігіне ену – сол адамдардың қарым-қатынасын қабылдаудың белгісі. Интимдік аймақ жақын достарға, жақындарына, балаларға және туыстарға арналған. Тағы бір аймақ достарымен әңгімелесуге, әріптестермен сөйлесуге және топта талқылауға пайдаланылады. Ал үшінші аймақ жаңа таныстарға, жаңа құрылған топтарға және бейтаныс адамдарға арналған. Төртінші аймақ сөздерге, лекцияларға және театрға қолданылады; негізінен, қоғамдық қашықтық – үлкен көрерменге арналған аумақ. Біреудің жеке кеңістігіне ену әдетте таныстық пен кейде жақындық белгісі. Дегенмен, қазіргі қоғамда, әсіресе халық тығыз қоныстанған қалаларда, жеке кеңістікті сақтау қиын болуы мүмкін, мысалы, толған пойызда, лифтте немесе көшеде. Көптеген адамдар мұндай физикалық жақындықты психологиялық тұрғыдан мазасыздық тудыратын және ыңғайсыз сезіндіретін деп санайды. Холлдың сөзінше, дене арақашықтығы мен поза, дауыстың тон мен дыбыстағы ұсақ өзгерістер сияқты сезімдік өзгерістерге бей-жай реакциялар болып табылады. Адамдар арасындағы әлеуметтік қашықтық физикалық қашықтықпен тығыз байланысты, сондай-ақ жеке және жақын қашықтықтар да төмендегі сипаттамаларға сәйкес келеді. Холл бұл өлшемдерді адам мінез-құлқына тура аударылатын қатаң ережелер деп қарастырмады, егер де бұл қарым-қатынасқа қашықтықтың әсерін бағалау жүйесі және осы әсердің мәдениеттер мен басқа да орта факторларына байланысты қалай өзгеретінін көрсету еді.
The distance surrounding a person forms a space. The space within intimate distance and personal distance is called personal space. The space within social distance and out of personal distance is called social space, and the space within public distance is called public space. Personal space is the region surrounding a person which they regard as psychologically theirs. Most people value their personal space and feel discomfort, anger, or anxiety when their personal space is encroached. Permitting a person to enter personal space and entering somebody else's personal space are indicators of perception of those people's relationship. An intimate zone is reserved for close friends, lovers, children and close family members. Another zone is used for conversations with friends, to chat with associates, and in group discussions. A further zone is reserved for strangers, newly formed groups, and new acquaintances. A fourth zone is used for speeches, lectures, and theater; essentially, public distance is that range reserved for larger audiences. Entering somebody's personal space is normally an indication of familiarity and sometimes intimacy. However, in modern society, especially in crowded urban communities, it can be difficult to maintain personal space, for example when in a crowded train, elevator or street. Many people find such physical proximity to be psychologically disturbing and uncomfortable, Body spacing and posture, according to Hall, are unintentional reactions to sensory fluctuations or shifts, such as subtle changes in the sound and pitch of a person's voice. Social distance between people is reliably correlated with physical distance, as are intimate and personal distance, according to the delineations below. Hall did not mean for these measurements to be strict guidelines that translate precisely to human behavior, but rather a system for gauging the effect of distance on communication and how the effect varies between cultures and other environmental factors.
Тік
Жоғарыда аталған қашықтықтар көлденең қашықтықтар болып табылады. Адамдар арасында белгілі бір мәліметті жеткізетін тік қашықтық та бар. Бірақ, осы жағдайда тік қашықтық көбінесе қарым-қатынастағы үстемдік немесе бағыныштылық деңгейін көрсетеді. Көп жағдайда, екінші адамға қарап тұру немесе одан төмен қарау сөздік мағынасында қабылдануы мүмкін, мұнда биік тұрған адам жоғары мәртебеге ие болады. Мұғалімдер, әсіресе кішкентай балалармен жұмыс істейтіндер, оқушылардың мұғаліммен бір тік жазықтықта болғанда олармен ыңғайлырақ қарым-қатынас жасайтынын білуі керек. Осылай пайдаланғанда, тік қашықтықты түсіну мұғалім мен оқушы арасындағы байланысты жақсарту құралы болуы мүмкін. Екінші жағынан, тәртіп сақшысы осы ақпаратты тәртіпсіз оқушыдан психологиялық басымдық алу үшін пайдалана алады. Previc жеке емес кеңістікті фокалды жеке емес кеңістікке, іс-қимыл жеке емес кеңістікке және қоршаған жеке емес кеңістікке бөледі. Фокалды жеке емес кеңістік көру орталығындағы бүйірлік уақытша-маңдай жолдарында орналасқан, ретиналық орталыққа ие және көздің орналасуымен байланысты, сондай-ақ объектіні іздеу және тану процесіне қатысады. Іс-қимыл жеке емес кеңістік медиалдық уақытша-маңдай жолдарында орналасқан, кеңістіктің барлық бөлігін қамтиды, басқа орталықтанған және топографиялық кеңістікте бағдарлану мен қозғалысқа қатысады. Іс-қимыл жеке емес кеңістік әлеміміздің "болғанын" қамтамасыз етеді. Қоршаған жеке емес кеңістік бастапқыда перифериялық париеталды-тоқыраулық визуалды жолдар арқылы жүреді, содан кейін вестибулярлық және басқа да дене сезімдерімен бірігіп, дене күйін және жерге бекітілген/гравитациялық кеңістікте бағдарлануды басқарады. Жеке және жеке емес кеңістікке байланысты көптеген зерттеулер көрсеткендей, жеке кеңістік париеталды бөлігінің дорсальды бөлігінде, ал жеке емес кеңістік уақытша бөлігінің вентральды бөлігінде орналасқан. Амигдала адамның жеке кеңістіктің бұзылуына байланысты күшті реакцияларын өңдеуге қатысады деп болжанады, себебі олар зақымдалған жағдайда байқалмайды және адамдар физикалық жақын болған кезде белсендіріледі. Зерттеулер амигдаланы басқа адамдармен жақындыққа байланысты эмоционалдық реакциялармен байланыстырады. Біріншіден, ол осы жақындық арқылы белсендіріледі, екіншіден, амигдаласы екі жағынан да зақымдалған адамдарда, мысалы, S.M. пациентінде жеке кеңістік шекарасы жоқ. Бұл модельдер аймақтардың мөлшері мен пішіні агенттердің мөлшері мен жылдамдығына сәйкес өзгеруі керек екенін де көрсетеді.
The distances mentioned above are horizontal distance. There is also vertical distance that communicates something between people. In this case, however, vertical distance is often understood to convey the degree of dominance or sub ordinance in a relationship. Looking up at or down on another person can be taken literally in many cases, with the higher person asserting greater status. Teachers, and especially those who work with small children, should realize that students will interact more comfortably with a teacher when they are in same vertical plane. Used in this way, an understanding of vertical distance can become a tool for improved teacher student communication. On the other hand, a disciplinarian might put this information to use in order to gain psychological advantage over an unruly student. Previc further subdivides extrapersonal space into focal extrapersonal space, action extrapersonal space, and ambient extrapersonal space. Focal extrapersonal space is located in the lateral temporo frontal pathways at the center of our vision, is retinotopically centered and tied to the position of our eyes, and is involved in object search and recognition. Action extrapersonal space is located in the medial temporo frontal pathways, spans the entire space, and is head centered and involved in orientation and locomotion in topographical space. Action extrapersonal space provides the "presence" of our world. Ambient extrapersonal space initially courses through the peripheral parieto occipital visual pathways before joining up with vestibular and other body senses to control posture and orientation in earth fixed/gravitational space. Numerous studies involving peripersonal and extrapersonal neglect have shown that peripersonal space is located dorsally in the parietal lobe whereas extrapersonal space is housed ventrally in the temporal lobe. The amygdala is suspected of processing people's strong reactions to personal space violations since these are absent in those in which it is damaged and it is activated when people are physically close. Research links the amygdala with emotional reactions to proximity to other people. First, it is activated by such proximity, and second, in those with complete bilateral damage to their amygdala, such as patient S. M., lack a sense of personal space boundary. Such models also suggest that the zone sizes and shapes should change according to the sizes and speeds of the agents.
Аумақтардағы кеңістікті ұйымдастыру
Жеке кеңістік адамды қоршаған тікелей кеңістікті сипаттайды, ал аумақ – адамның басқалардан қорғауға құқығы бар кеңістік ретінде қарастырылады. Аумақтық аумақтардан өзге, сөйлесушілер арасындағы жеке кеңістіктерді «социопеталдық-социофугальдық ось» немесе «сөйлесушілердің иықтарының осінен құралатын бұрыш» арқылы анықтауға болады. Зерттеулер көрсеткендей, Румыния, Венгрия және Сауд Арабиясында бейтаныс адамдарға қатысты жеке кеңістік қажеттілігі 120 см-ден астам, ал Аргентина, Перу, Украина және Болгарияда 90 см-ден кем. АҚШ-тың мәдени ерекшеліктері Германия, Скандинавия және Ұлыбритания сияқты Солтүстік және Орталық Еуропа аймақтарымен үлкен ұқсастықтарды көрсетеді. Еуропа мен АҚШ-та сәлемдесу рәсімдері көбінесе денемен минимал байланысқа негізделген, әдетте қол алысумен шектеледі. Проксимикадағы маңызды мәдени айырмашылық – АҚШ тұрғындары әңгімелесу серіктестерінен көбірек ашық кеңістік сақтауға бейім (Еуропамен салыстырғанда шамамен 4 фут (1 метр)). Еуропа мәдени тарихында Рим дәуірінен бері жеке кеңістік пен қоғамдық және жеке кеңістік шекаралары өзгерістерге ұшырады. Бұл тақырып Филипп Ариес пен Жорж Дубидің бас редакторлығымен жарық көрген «Жеке өмір тарихы» (2001) еңбегінде жан-жақты қарастырылған. Тығыз қоныстанған жерлерде тұратын адамдардың жеке кеңістікке қатысты талаптары көбінесе төмен болады. Мысалы, Үндістан мен Жапония тұрғындарының жеке кеңістігі моңғол даласындағыларға қарағанда тар. Жеке кеңістікке қатысты әртүрлі күтулер мәдениеттер аралық қарым-қатынаста қиындықтар тудыруы мүмкін. Жеке кеңістік жыныс және жасқа байланысты да өзгеріп отырады. Әдетте, еркектер әйелдерге қарағанда көбірек жеке кеңістік пайдаланады, сонымен қатар жеке кеңістік жасқа пропорционалды түрде артады (адам жасы ұлғайған сайын кеңістік қажеттілігі де артады). Көптеген адамдар он екі жасқа келген кезде толыққанды (ересектер) жеке кеңістік сезіміне ие болады. Қалыпты кеңістік талаптарын қанағаттандыру мүмкін болмаған жағдайларда, мысалы, қоғамдық көлікте немесе лифттерде, жеке кеңістік талаптары сәйкесінше бейімделеді. Психолог Роберт Соммердің пікірінше, жеке кеңістік бұзылған жағдайда адамгершіліксіздікке ұшыраудың бір жолы – адамды дегуманизациялау. Оның сөзіне сүйенсек, метродағы тығыздықтан адамдар өз жеке кеңістігіне еніп келгендерді жандарсыз нысан ретінде көреді. Мінез-құлықтың тағы бір түрі – әңгімелесуге тырысқан адамның әңгімелесу арақашықтығына кіру үшін алға қадам жасауы, ал оның сөйлесіп тұрған серігі жеке кеңістігін қалпына келтіру үшін артқа шегінуі. Бұл зерттеулер қашықтыққа қарамастан, біздің басқа адамға қаншалықты жақын сезінуімізге түрлі жеке және жағдайлық факторлар әсер ететінін көрсетеді. «Таныс болу әсері» бастапқыда адамның физикалық жағынан жиі кездесетін адамдарға оңтайлы көзқарас танытуына қатысты. Алайда, соңғы зерттеулер бұл әсерді виртуалды қарым-қатынасқа да қатыстырады. Бұл жұмыс екі адамның виртуалды түрде қаншалықты көп қарым-қатынас жасаса, соғұрлым бірінші адам екіншісінің сыртқы келбеті мен жұмыс кеңістігін жақсырақ көріп, жеке байланыс сезімін дамытатынын көрсетеді. Ал кейбіреулер жиі қарым-қатынас арқылы виртуалды ортада да ортақ тіл табуға болатынын айтады. Жаңа коммуникациялық технологиялардың қолданылуының жақындыққа қалай әсер ететіні туралы көптеген зерттеулер жазылған. Әріптестер арасындағы физикалық жақындықтың маңыздылығына көбінесе назар аударылады.
While personal space describes the immediate space surrounding a person, territory refers to the area which a person may "lay claim to" and defend against others. In addition to spatial territories, the interpersonal territories between conversants can be determined by "socio petal socio fugal axis", or the "angle formed by the axis of the conversants' shoulders". found that personal space preferences with respect to strangers ranged between more than 120 cm in Romania, Hungary and Saudi Arabia, and less than 90 cm in Argentina, Peru, Ukraine and Bulgaria. The cultural practices of the United States show considerable similarities to those in northern and central European regions, such as Germany, Scandinavia, and the United Kingdom. Greeting rituals tend to be the same in Europe and in the United States, consisting of minimal body contact—often confined to a simple handshake. The main cultural difference in proxemics is that residents of the United States like to keep more open space between themselves and their conversation partners (roughly 4 feet (1 m) compared to in Europe). European cultural history has seen a change in personal space since Roman times, along with the boundaries of public and private space. This topic has been explored in A History of Private Life (2001), under the general editorship of Philippe Ariès and Georges Duby. On the other hand, those living in densely populated places likely have lower expectations of personal space. Residents of India or Japan tend to have a smaller personal space than those in the Mongolian steppe, both in regard to home and individual spaces. Different expectations of personal space can lead to difficulties in intercultural communication. Personal space also varies by gender and age. Males typically use more personal space than females, and personal space has a positive relation to age (people use more as they get older). Most people have a fully developed (adult) sense of personal space by age twelve. Under circumstances where normal space requirements cannot be met, such as in public transit or elevators, personal space requirements are modified accordingly. According to the psychologist Robert Sommer, one method of dealing with violated personal space is dehumanization. He argues that on the subway, crowded people often imagine those intruding on their personal space as inanimate. Behavior is another method: a person attempting to talk to someone can often cause situations where one person steps forward to enter what they perceive as a conversational distance, and the person they are talking to can step back to restore their personal space. These studies suggest that various individual and situational factors influence how close we feel to another person, regardless of distance. The mere exposure effect originally referred to the tendency of a person to positively favor those who they have been physically exposed to most often. However, recent research has extended this effect to virtual communication. This work suggests that the more someone communicates virtually with another person, the more he is able to envision that person's appearance and workspace, therefore fostering a sense of personal connection. while others find that common ground can be achieved virtually, by communicating often. An extensive body of research has been written about how proximity is affected by the use of new communication technologies. The importance of physical proximity in co workers is often emphasized.
Кино
Проксимика – кинематографиялық мизансценнің маңызды құралы, кадр ішінде кейіпкерлердің, заттардың және декорациялардың орналасуы, визуалды салмақ пен қозғалыс құру. Осы контексте проксимиканы қарастырудың екі аспектісі бар: біріншісі – кейіпкерлердің проксимикасы, ол мынадай сұрақтарға жауап береді: кейіпкерлер арасында қаншалықты кеңістік бар?, Бір-біріне жақын (немесе керісінше, алыс) тұрған кейіпкерлер қандай әсер қалдырады?, Фильм дамыған сайын қашықтықтар өзгере ме? және, қашықтықтар фильмнің басқа мазмұнымен байланысты ма? Екінші аспект – камераның проксимикасы, ол бір ғана сұраққа жауап береді: камера кейіпкерлерден/оқиғадан қаншалықты алыс? Камераның проксимикасын талдау көбінесе Холлдың проксималық үлгілер жүйесін белгілі бір кадрды жасау үшін қолданылатын камера бұрышымен байланыстырады. Алқапты кадр немесе аса алқапты кадр – қоғамдық проксимика, толық кадр (кейде фигуралық кадр, толық көрініс немесе орташа алқапты кадр деп аталады) – әлеуметтік проксимика, орташа кадр – жеке проксимика, ал жақын немесе аса жақын кадр – интимді проксимика болып табылады. Кино сарапшысы Луи Джаннеттинің пікірінше, камера мен объект арасындағы қашықтық (яғни, қоғамдық проксимика) неғұрлым үлкен болса, көрерменнің эмоционалдық реакциясы соғұрлым бейтарап болады, ал камера кейіпкерге неғұрлым жақын болса, көрерменнің сол кейіпкерге эмоционалдық байланысы соғұрлым күшті болады. Актер және режиссер Чарли Чаплин айтқандай: «Жақыннан қарағанда өмір – трагедия, ал алыстан қарағанда – комедия».
Proxemics is an essential component of cinematic mise en scène, the placement of characters, props and scenery within a frame, creating visual weight and movement. There are two aspects to the consideration of proxemics in this context, the first being character proxemics, which addresses such questions as: How much space is there between the characters?, What is suggested by characters who are close to (or, conversely, far away from) each other?, Do distances change as the film progresses? and, Do distances depend on the film's other content? The other consideration is camera proxemics, which answers the single question: How far away is the camera from the characters/action? Analysis of camera proxemics typically relates Hall's system of proxemic patterns to the camera angle used to create a specific shot, with the long shot or extreme long shot becoming the public proxemic, a full shot (sometimes called a figure shot, complete view, or medium long shot) becoming the social proxemic, the medium shot becoming the personal proxemic, and the close up or extreme close up becoming the intimate proxemic. Film analyst Louis Giannetti has maintained that, in general, the greater the distance between the camera and the subject (in other words, the public proxemic), the more emotionally neutral the audience remains, whereas the closer the camera is to a character, the greater the audience's emotional attachment to that character. Or, as actor/director Charlie Chaplin put it: "Life is a tragedy when seen in close up, but a comedy in long shot."
Білім
Тиісті проксималық сигналдарды қолдану психотерапия сияқты қадағаланатын мінез-құлық жағдайларында пациенттің терапевтке сенімін арттырып, сәттілікті жақсартатыны дәлелденді (белсенді тыңдауға қараңыз). Оқу процесінде де оқушы мен оқытушы арасындағы нақты немесе сезілетін қашықтықты қысқарту оқушылардың үлгерімін арттырады (білім беру видеоконференциясында сезілетін қашықтық кадр бұрышын өзгерту және масштабтау сияқты технологиялық тәсілдер арқылы реттеледі). Зерттеулер көрсеткендей, проксималық мінез-құлық халықтың ішіндегі әлеуметтік жағынан кемсітілген топтармен қарым-қатынас жасағанда да өзгеріске ұшырайды. Мысалы, мүгедектермен тәжірибесі жоқ адамдар ыңғайсыздық сезімінен туындап, кездесулерде олардан көбірек қашықтық сақтауға бейім. Ал кейбіреулер мүгедек адамға көбірек қол тигізу, дауысты күшейту немесе жақындау қажет деп ойлауы мүмкін.
Implementing appropriate proxemic cues has been shown to improve success in monitored behavioral situations like psychotherapy by increasing patient trust for the therapist (see active listening). Instructional situations have likewise seen increased success in student performance by lessening the actual or perceived distance between the student and the educator (perceived distance is manipulated in the case of instructional videoconferencing, using technological tricks such as angling the frame and adjusting the zoom). Studies have shown that proxemic behavior is also affected when dealing with stigmatized minorities within a population. For example, those who do not have experience dealing with disabled persons tend to create more distance during encounters because they are uncomfortable. Others may judge that the disabled person needs to have an increase of touch, volume, or proximity.
Виртуалды орталар
Бейленсон, Бласкович, Билл және Лумис 2001 жылы Аргайл мен Диннің (1965) тепе-теңдік теориясының, өзара көзқарас – жақындық пен қарым-қатынас арасындағы байланысты көрсететін сөзсіз сигнал, мен тұлғааралық қашықтық арасындағы кері байланыс туралы болжамын тексеру үшін эксперимент жүргізді. Қатысушылар 3D виртуалды бөлмеге енгізілді, онда виртуалды адам бейнесі (яғни, денеленген агент) тұрды. Бұл зерттеудің негізгі мәселесі – адам мен денеленген агент арасындағы нәзік сөзсіз алмасулар. Зерттеуге қатысушылар агентті қарапайым анимация ретінде қарастырмады. Керісінше, нәтижелер виртуалды ортада адамдардың 3D модельге ықпал етуін және адам тәрізді бейнеленген тұлғаның жеке кеңістігіне құрмет көрсетуін көрсетеді. Эксперимент нәтижесі сондай-ақ әйелдердің агенттің көзқарасына ерлерге қарағанда көбірек сезімтал екенін және олардың жеке кеңістігін тиісінше көбірек реттейтінін көрсетті. Дегенмен, ерлер агенттің көзқарасын субъективті түрде қабылдайды және олардың проксимикалық мінез-құлқы осы қабылдауды көрсетеді. Сонымен қатар, ерлер мен әйелдер агент өзара көзқарас көрсеткен кезде проксимикалық мінез-құлқындағы айырмашылықтар азайды. Басқа зерттеушілер проксимиканың агенттің немесе аватардың мінез-құлық реализмін өлшеу үшін пайдалы құрал болатынын анықтады. Адамдар сөзсіз ишараттарды көбінесе түсініксіз деңгейде қабылдайды, ал жеке кеңістіктің деңгейі виртуалды ортадағы әлеуметтік қатысу мен реализмді өлшеудің дәл тәсілі болып көрінеді. Ник Йи Стэнфордтағы докторлық диссертациясында нақты әлемдегі проксималық қашықтықтардың Second Life виртуалды әлемінде де қолданылатынын анықтады. Басқа зерттеулер дене позасы сияқты жасырын мінез-құлық өлшемдерінің виртуалды ортада пайдаланушының болу сезімін сенімді түрде өлшеуге болатынын көрсетті. Сол сияқты, жеке кеңістік иммерсивті виртуалды ортада стандартты сауалнамалардан гөрі әлеуметтік қатысуды өлшеудің сенімдірек тәсілі болуы мүмкін.
Bailenson, Blascovich, Beall, and Loomis conducted an experiment in 2001, testing Argyle and Dean's (1965) equilibrium theory's speculation of an inverse relationship between mutual gaze, a nonverbal cue signaling intimacy, and interpersonal distance. Participants were immersed in a 3D virtual room in which a virtual human representation (that is, an embodied agent) stood. The focus of this study is on the subtle nonverbal exchanges that occur between a person and an embodied agent. Participants in the study clearly did not treat the agent as a mere animation. On the contrary, the results suggest that, in virtual environments, people were influenced by the 3D model and respected personal space of the humanoid representation. The result of the experiment also indicated that women are more affected by the gaze behaviors of the agent and adjust their personal space more accordingly than do men. However, men do subjectively assign gaze behavior to the agent, and their proxemic behavior reflects this perception. Furthermore, both men and women demonstrate less variance in their proxemic behavior when the agent displays mutual gaze behavior than when the agent does not. Other researchers have established that proxemics can be a valuable tool for measuring the behavioral realism of an agent or an avatar. People tend to perceive nonverbal gestures on an implicit level, and degree of personal space appears to be an accurate way to measure people's perception of social presence and realism in virtual environments. Nick Yee in his PhD thesis at Stanford discovered that real world proxemic distances also were applied in the virtual world of Second Life. Other studies demonstrate that implicit behavioral measures such as body posture can be a reliable measure of the user's sense of presence in virtual environments. Similarly, personal space may be a more reliable measure of social presence than a typical ratings survey in immersive virtual environments.
Әлеуметтік робот техникасы
Проксималық аймақтар автономды роботтар мен адамдар арасындағы қарым-қатынасты, мысалы, автотөуекелді көліктер мен жаяу жүргіншілер арасындағы өзара әрекеттесуді реттеу құралдары ретінде ұсынылған.
Proxemic zones have been proposed as tools to control interactions between autonomous robots and humans, such as between self driving cars and pedestrians.
Жарнама
Facebook-тың табысының бір бөлігі сайттағы жарнамадан түседі. Осы жылдар бойы Facebook компанияларға өздерінің тегін брендтік немесе бизнес-беттерінде мазмұнды уақыт желісі форматында жариялауға және көрсетуге мүмкіндік берді. Осы арқылы компаниялар толыққанды жарнамалық хабарламаны жеткізе және аудиторияның қызығушылығын арттыра алады. Егер қолданушы брендтік бетке "лайк" басқан болса, сол брендтік бетке жарияланған корпоративтік мазмұн қолданушының жаңалықтар лентасында пайда болады. Көптеген қолданушылар Facebook лентасында тым көп жарнама көрсетілуіне ашуланды. Facebook жарнамасын "жағымсыз" және "қиындық тудыратын" деп санайтын қолданушылардың наразылығына себеп – компаниялардың мақсатты, төленген корпоративтік хабарламалары арқылы олардың жеке кеңістігіне (аумағына) тікелей араласуы болуы мүмкін. Әлеуметтік желідегі жеке профильдеріне мақсатты хабарламалардың келуін "жақтырмайтын" қолданушылар көңілі толмауы мүмкін. Бұл қолданушылар өздерінің әлеуметтік рөліне қатысты шекараларды құруға және сақтауға күш жұмсағанда, жарнама берушілер осы шекараларды жарнамалық мазмұнымен бұзуы мүмкін.
Part of Facebook's earning comes from on site advertising. During these years, Facebook has offered companies the ability to post and present content in a timeline format on their free brand or business page. By doing so, companies can deliver a more comprehensive promotional message and increase audience engagement. If a user "likes" a brand page, corporate content posted on the brand page will appear in the user's news feed. Many users felt angry about the overly implanted ads that showed up in their Facebook timeline. Users that consider Facebook advertising "annoying" and "intrusive" may do so because companies are invading their social domain (territory) with targeted, paid for, corporate communications. Those that "hate" receiving targeted messages on their social media profiles could be experiencing frustration. It is likely that these users are devoting effort to the creation and maintenance of boundaries around their social role, only to have advertisers break through these boundaries with promotional content.
Кибербуллинг
Кибербуллинг – бұл қарым-қатынас құбылысы, онда қорлаушы өмірлік әріптестерін мазалау үшін электрондық медианы пайдаланады. Жасөспірімдер тікелей қақтығысқа түсетін бетпе-бет әрекеттесуге қарағанда, мәтіндік хабарламалар немесе компьютер арқылы байланыс жасауды ұнатады, себебі бұл "мектеп ережелері" сияқты қабылданған әлеуметтік нормалардан қашуға мүмкіндік береді, бұл ережелер әсіресе қыздарға қатысты агрессияны шектеуге бағытталған болуы мүмкін. Онлайн-қорлау, мектептегі қорлау сияқты көптеген ортақ белгілерге ие: екеуі де мазалау, қорлау, келемездеу және агрессияны қамтиды. Кибербуллингтің ерекше қиындығы – қорлаушы анонимді болуға тырысуы мүмкін, ал шабуылдар күндіз-түні кез келген уақытта орын алуы мүмкін. Кибербуллингті ынталандыратын басты фактор – қорлаушының онлайн анонимділіктің артында жасырыну мүмкіндігі. Яғни, әлеуметтік желілер бетпе-бет әлеуметтік кеңістікті виртуалды кеңістікке дейін кеңейтеді, онда кибербуллинг жасаушы құрбандар туралы қысымсыз кез келген нәрсені айта алады.
Cyberbullying is a communication phenomenon in which a bully utilizes electronic media in order to harass peers. Adolescents favor texting or computer mediated communication as an alternative to the more directly combative face to face interactions because it takes advantage of evading imposed social norms such as "school rules", which are likely to be especially repressive of aggression involving females. Online bullying has a lot in common with bullying in school: Both behaviors include harassment, humiliation, teasing, and aggression. Cyberbullying presents unique challenges in the sense that the perpetrator can attempt to be anonymous, and attacks can happen at any time of day or night. The main factor that encourages cyberbullying is the fact that a cyberbully can hide behind the shield of online anonymity. In other words, social media magnifies the face to face social space into a virtual space where a cyberbully can say anything about the victims without the pressure of facing them.
Әлеуметтік қашықтық
COVID-19 пандемиясы кезінде көптеген елдер әлеуметтік қашықтықты, яғни адамдар арасындағы ең аз қашықтықты сақтау талабын енгізді. Бұл қашықтықтар әдетте күнделікті қарым-қатынастарға қарағанда үлкен болды, ал проксимика осы өзгерістердің әлеуметтік салдарларын, соның ішінде жеке адамдар арасындағы сенім деңгейінің ұзақ мерзімді өзгерістерін түсіндіруге көмектеседі. Пандемия адамдардың құшақтасуға немесе қол алысуға қарсы болуына, сенімсіздікке ұшуына және қарым-қатынастың мәмілелік сипатқа ие болуына әкелді, бұл ұзақ мерзімді мәдени өзгеріс болуы мүмкін. Psychology Today журналындағы мақаласында Джейн Адамс адамдардың басқалармен байланыс жасаған кездегі мінез-құлқын "шекаралық стиль" деп сипаттады. "Біздің өзара әрекеттесуіміздегі кейбір өзгерістер уақытша болса, ал кейбіреулері ұзаққа созылуы мүмкін", - деді ол.
During the COVID 19 pandemic, many countries enforced social distancing, the requirement to maintain a minimum distance between people at all times. These distances were typically larger than in normal interactions, and proxemics may help to explain the social effects of the change, including long term changes in levels of interpersonal trust. It has been suggested that the pandemic has made people adverse to hugs or handshakes, less trusting, and more transactional, as a long term cultural change. In an article in Psychology Today, author Jane Adams discussed "boundary style" as the way people behave when they come in contact with others. "Some changes in how we interact with others may be temporary while others could be long lasting," she says.