Қоғамдық құндылықтар: Антропологиялық талдау және экономикалық үрдістер
Anthropological theories of value
Антропологиялық құндылық теориялары экономикалық және этикалық көзқарастарды кеңейтеді. Әлеуметтік, саяси, тарихи тұрғысынан қарастырады. Қоғамдық контекстті ескереді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Антропологиялық құндылық теориясы экономистер мен этиктер қолданатын құндылықтардың дәстүрлі теориясын кеңейтуге тырысады. Олар Адам Смит, Дэвид Рикардо, Джон Стюарт Милл, Карл Маркс сияқты ғалымдардың құндылық теорияларынан көбінесе ауқымдырақ болып келеді, әдетте социологиялық, саяси, институционалдық және тарихи перспективаларды қамтиды (кәсіптер аралық байланыс). Олардың кейбіреулері феминистік экономикаға әсер еткен. Негізгі қағидасы – экономикалық қызметті оны құратын қоғамның контекстінде ғана толыққанды түсінуге болады. "Құндылық" ұғымы – әлеуметтік құрылым, сондықтан ол осы ұғымды қолданатын мәдениетпен анықталады. Дегенмен, бұрынғы қоғамдарды зерттеу арқылы қазіргі алмасу, құндылық және байлық үлгілері туралы маңызды түсініктерге қол жеткізе аламыз. Экономикалық процестерге антропологиялық көзқарас, қазіргі заманғы экономика принциптеріне тән мәдени көзқарастарды сын тұрғысынан қарастыруға мүмкіндік береді. Антропологиялық лингвистика – экономикалық қатынастарды және олардың құрылатын ортасын сипаттау үшін қолданылатын терминдерді зерттейтін туыс сала. Көптеген антропологиялық экономистер (немесе экономикалық антропологтар) заманауи қоғамды тек өндіріп, тұтынумен айналысатын экономикалық машина ретінде бейнелеуге қарсы тұрып жатыр. Мысалы, Марсель Мосс және Бронислав Малиновский тұтылмастан қоғамда айналысқа түсетін заттар туралы жазған. Жорж Батайль жойылған, бірақ тұтылмаған заттар туралы айтқан. Брюс Оуэнс айналысқа түспеген және тұтылмаған құнды заттар туралы сөз етеді (мысалы, алтын қоры, қоймадағы картиналар, отбасылық мұралар).
Anthropological theories of value attempt to expand on the traditional theories of value used by economists or ethicists. They are often broader in scope than the theories of value of Adam Smith, David Ricardo, John Stuart Mill, Karl Marx, etc. usually including sociological, political, institutional, and historical perspectives (transdisciplinarity). Some have influenced feminist economics. The basic premise is that economic activities can only be fully understood in the context of the society that creates them. The concept of "value" is a social construct, and as such is defined by the culture using the concept. Yet we can gain some insights into modern patterns of exchange, value, and wealth by examining previous societies. An anthropological approach to economic processes allows us to critically examine the cultural biases inherent in the principles of modern economics. Anthropological linguistics is a related field that looks at the terms we use to describe economic relations and the ecologies they are set within. Many anthropological economists (or economic anthropologists) are reacting against what they see as the portrayal of modern society as an economic machine that merely produces and consumes. Marcel Mauss and Bronisław Malinowski for example wrote about objects that circulate in society without being consumed. Georges Bataille wrote about objects that are destroyed, but not consumed. Bruce Owens talks about objects of value that are neither circulating nor consumed (e. g. gold reserves, warehoused paintings, family heirlooms).
Мағынаны қалыптастырудағы құндылық
Дэвид Грейбер Карл Маркс пен Марсель Маустың ойларын біріктіруге тырысады. Ол құндылықты адамның мағына табу үлгісі ретінде қарастырады. Марксистік тұтыну және өндіріс туралы анықтамалардан бастап, ол Маустың "тұтылмайтын заттар" деген идеясын ұсынады және адамның көптеген әрекеттері тұтыну немесе өндіріс деп дұрыс жіктеле алмайды деген тұжырым жасайды.
David Graeber attempts to synthesize the insights of Karl Marx and Marcel Mauss. He sees value as a model for human meaning making. Starting with Marxist definitions of consumption and production, he introduces Mauss's idea of "objects that are not consumed" and posits that the majority of human behavior consists of activities that would not be properly categorized as either consumption or production.
Сындар
Тұтыну немесе өндіріс санаттарына жатпайтын кейбір мінез-құлықтарды тұтыну немесе өндірістің күрделі немесе жанама мысалдары ретінде қарастыруға болады. Мысалы, жазуды біреудің оқу арқылы тұтынуы үшін материал өндіру ретінде қарастыруға болады, және ол белгілі бір құндылыққа (мысалы, беделге) ие болу үшін жасалуы мүмкін. Басқа мінез-құлықтарды тұтынуға немесе өндіріске ұқсас деп қарастыру да пайдалы болуы мүмкін. Мысалы, терезеден тауар қараушыларды дүкен витринасына назар аудару арқылы өнімді тұтынушылар ретінде қарастыруға болады, ал витриналар маркетологтардың өндірісі болып табылады. Сонымен қатар, тұтыну сипаттамасына сәйкес келмейтін кейбір мінез-құлықтарды тұтынудың орнына қолданылатын нәрсе ретінде түсінуге болады. Мысалы, тамақты сатып алудың орнына пісірген адам осы тамаққа еңбегімен, жалақы емес, төлеген болып саналады. Гари Беккердің үй шаруашылығы өндіріс функциялары және осыған ұқсас тақырыптар адамдардың көбінесе тауарларды сатып алып, содан кейін оларды уақытпен біріктіріп, олар үшін мағынасы немесе пайдасы бар (тиімділік беретін) нәрсені өндіретінін көрсетеді.
Some behaviors that do not appear to fall under the categories of consumption or production can be interpreted as complex or indirect examples of consumption or production. For example, writing might be treated as the production of material for someone to consume through reading, and might be performed for some return in value (such as prestige). Other behaviors may be usefully interpreted as analogous to consumption or production. For example, window shoppers can be seen as consuming a product by spending attention on shop displays, which are produced by marketers. In addition, some behaviors that do not appear to match the description of consumption can be understood as replacements for consumption. For example, a person that cooks a meal instead of purchasing it can be seen as having paid for that meal through labor instead of wages. Gary Becker's household production functions and similar topics note that people often purchase goods and then combine them with time to produce something that has meaning or practicality to them (which produce utility).