Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Гизела Бургундиялық (шамамен 955 – 21 шілде 1007), корольдік Вельфтер әулетінің мүшесі, Генрих Сорғышпен некелескендігі арқасында 972-976 жылдар аралығында және 985-995 жылдар аралығында Бавария герцогинясы болды. Ол II Генрих императордың анасы.
Gisela of Burgundy (c. 955 – 21 July 1007), a member of the royal Elder House of Welf, was Duchess of Bavaria from about 972 to 976 and again from 985 to 995, by her marriage with Duke Henry the Wrangler. She was the mother of Emperor Henry II.
Өмір
Жизела Бургундия королі Конрад I-нің (925 – 993 ж. ш.) үлкен қызы, оның Белледегі Аделаидамен жасаған алғашқы некесінен туған болуы мүмкін. Анасы қайтыс болғаннан кейін король Конрад Батыс франк королі Людовик IV-тің қызы Матильдаға үйленді; оның жартылай бауырларының арасында Арль королі (француз тілінде Бургундия королі) және 996 жылы Франция королі Роберт II-ге үйленген Берта болды. Гизеланың әкесі 937 жылдан бастап біріккен Бургундия Корольдігін басқарды, ол Италия королі Гюгоның талаптарын қабылдамады. Кіші патшаны сол кездегі Шығыс Франция королі Отто I қауіпсіз жерге әкелді, осылайша Гюгоның жоспарларын жолынан тайдырды. 951 жылы Отто Конрадтың қарындасы Бургундиялық Аделаидаға үйленді, ол Гюгоның ұлы Италия королі Лотар II-нің жесірі болды. 965 жыл шамасында Гизела Оттоның туған інісі Генрих Ренглерге берілді, ол сол кезде Бавария герцогы ретінде билік етіп тұрды; олар 972 жылға дейін үйленді. Император Отто I 973 жылы қайтыс болды және оның орнын ұлы Отто II басты. 18 жастағы Отто II Бавариялық туысының Бургундиямен байланыстарымен күресуге мәжбүр болды, олар оның мемлекетінің оңтүстік аймақтарында қуатты топ құрды. Гизеланың күйеуі дереу бүлік көтерді, өйткені Генрихтің әйелінің інісі, Швабия герцогы Бурхард III 973 жылы қайтыс болғаннан кейін, император Отто II өзінің талаптарынан бас тартып, өзінің туған інісі Оттоға Швабия герцогтігін берді. Бірнеше жыл бойы ащы шайқастардан кейін герцог Генрих Ингельхайм император сарайында тұтқындалды, қашып кетті, 976 жылы тақтан алынғаны жарияланды және екі жылдан кейін Утрехт епискобы Фолкмардың күзетіне алынды. Гизела кішкентай ұлы Генрих II-мен Фрайзинг епискобы Абрахамнан пана сұрады; күйеуі түрмеде отырған кезде ол Мерзебургте тұрды. Генрих 983 жылы император қайтыс болғанға дейін босатылмады. Ол тағы да кішкентай мұрагер Отто III-тен тәжді тартып алуға тырысты, бірақ жесір император Феофан мен оның алдыңғысы, Гизеланың тәтесі Бургундиялық Аделаиданың араласуымен ол 985 жылы мойынсұнып, Бавария герцогтігін қайта алды.
Gisela was the eldest daughter of King Conrad I of Burgundy (c. 925 – 993), presumably from his first marriage with Adelaide of Bellay. After her mother's death, King Conrad married Matilda, a daughter of the West Frankish king Louis IV; among her half siblings were Rudolph III, who succeeded his father as King of Arles (Bourgogne Transjurane in French or 'King of Burgundy') and Bertha, who married King Robert II of France in 996. Gisela's father ruled over the united Kingdom of Burgundy since 937, after he had been able to reject claims raised by King Hugh of Italy. The minor king was brought into safety by Otto I, then King of East Francia, who thereby scuppered Hugo's plans. In 951 Otto married Conrad's sister Saint Adelaide of Burgundy, the widow of Hugo's son King Lothair II of Italy. About 965 Gisela was betrothed to Otto's nephew Henry the Wrangler, who then ruled as Duke of Bavaria; the couple married some time before 972. Emperor Otto I died in 973 and was succeeded by his son Otto II. The 18 year old had to cope with the Burgundian relations of his Bavarian cousin, forming a considerable power bloc in the southern domains of his realm. Gisela's husband revolted immediately, when upon the death of Henry's brother in law Duke Burchard III of Swabia in 973, Emperor Otto II skipped his claims and vested his nephew Otto with the Swabian duchy. During several years of bitter fighting, Duke Henry was arrested in the Imperial Palace of Ingelheim, fled, was declared deposed in 976, and again taken in the custody of Bishop Folcmar of Utrecht two years later. Gisela with her young son Henry II sought refuge with Bishop Abraham of Freising; during her husband's imprisonment, she resided in Merseburg. Henry was not released until the emperor's death in 983. He again tried to snatch the crown from the minor successor Otto III, however, with the intervention by Dowager Empress Theophanu and her predecessor, Gisela's aunt Adelaide of Burgundy, he finally submitted in 985 and regained his Bavarian duchy.