Кіріспе

Қаз түрлері

Мысыр қазы (Alopochen aegyptiaca) – қаздар, үйректер және аққуларды қамтитын анатидалар тұқымдасының африкалық өкілі. Көбінесе әсемдік құсы ретінде танымал болғандықтан, бұл түр Еуропаға, АҚШ-қа және табиғи ареалынан тыс басқа да аймақтарға таратылған.

Таксономия

Мысырлық қаздар қаздар (Tadorna туысы) және олардың туыстарымен ең жақын байланысты деп саналады және олармен бірге Тадорналар кіші тұқымдасына жатады. Ол Alopochen туысының қазіргі уақытта тірі қалған жалғыз өкілі, бұл туысқа жақын туысқан, ежелгі және жақында жойылған түрлер де кіреді. mtDNA цитохром b тізбегінің мәліметтері Alopochen мен Tadorna арасындағы қарым-қатынасты одан әрі зерттеу қажеттігін көрсетеді.

Сипаттама

Ол жақсы жүзеді және ұшқанда ауыр сезіледі, үйрекке қарағанда қазға көбірек ұқсайды, сондықтан ағылшын тіліндегі аты осылай. Еркектер мен ұрғашылардың дауыстары мен дыбысталулары әртүрлі: еркектердің дауысы қарлыға ұқсас, ыңғайсыз, жайсыз үйрек дауысынан сирек естіледі, әсіресе олар қозғанда, сондай-ақ, жылдам тізбекпен берілетін, бу машинасының дыбысына ұқсайтын, күшті әрі демді шақыру бар. Ұрғашысының дауысы әлдеқайда шулы, қарқыраған үйрек дауысынан жиі естіледі, әсіресе балаларын күтіп жатқанда агрессивтілік танытады. Дегенмен, бұл түр Солтүстік Ніл аңғарында сирек кездеседі. Ол ашық немесе жартылай ашық ортада, әдетте тұщы су көздеріне жақын, жазықтардан бастап Эфиопияның жоталарындағы теңіз деңгейінен биік жерлерге дейін таралған, ал тығыз орман мен шөлдерде көрінбейді.

Ұлыбритания

Мысырлық қаздың британдық популяциясы 17 ғасырда олардың егістіктер мен саябақтарға әкелінуімен басталады. Олар ашық суы бар, қысқа шөбі өскен және ұя салуға қолайлы жерлерде (аралдар, ескі ағаштардағы қуыстар немесе ескі ағаштардың эпикормдық бұтақтары арасында) көбейеді. Қыс айларында олар өзен аңғарларында кеңінен таралып, қысқа шөп пен астық тұқымдас дақылдармен қоректенеді. Осы екі елден бастап, түрдің көршілес елдерге салыстырмалы түрде жылдам таралуы байқалды – алдымен 1980 жылдардың ортасында Германия мен Францияға (мүмкін, жергілікті қашқандардың да әсері болды), содан кейін 2000 жылдардың басында Чехия, Дания, Люксембург және Швейцарияға тарады. Австрия, Италия, Польша, Испания, Швеция және Еуропаның басқа да аймақтарында одан әрі байқаулар жасалды, кейде оқшауланған көбейту деректері де тіркелді, бірақ бұл елдерде түр әлі орныққан жоқ. Осыған байланысты, бұл түрді импорттауға, өсіруге, тасымалдауға, сатуға, пайдалануға, алмасуға немесе табиғатқа қасақана жіберуге тыйым салынады, ал мүше мемлекеттер түрді жоюға күш салуға міндетті.

Басқа жерлер

Еуропадан басқа, мысырлық қаз Маврикий, Израиль, Біріккен Араб Әмірліктері және АҚШ-та бекініп, көбейіп өсіп, тұрақты популяциялар құрды. Австралия мен Жаңа Зеландияға әкелінгенімен, олар бұл елдерде кеңінен таралған жоқ. Арыстан, гепард, гиена, крокодил және Ескі әлемнің құстар-сұңқарлары.