Карл Дауб: Немец дінтанушысы және теолог (1765-1836)

Карл Дауб – неміс протестант теологы (1765-1836). Гейдельберг университетінде профессор, ректор болды. Өмірі мен еңбектері туралы ақпарат.

Кіріспе

Неміс протестанттық теолог (1765-1836)

Карл Дауб (20 наурыз 1765 – 22 қараша 1836) – неміс протестанттық теолог.

Өмірбаян

Ол Кассельде дүниеге келген. 1786 жылы Марбургте философия, филология және теологияны оқыды, ақырында (1795) Гейдельберг университетінде теология профессоры болды және өмірінің соңына дейін сол жерде қызмет етті. 1816 және 1824 жылдары университет ректоры болып сайланды. 1801 жылы Софи Вильгельмина Шарлотта Блумға үйленді. Дауб теология мен философияны жақындастыруға, сондай-ақ дәстүрлі догмаларды ғылыми тұрғыдан қайта қарастыруға ұмтылған мектептің басшыларының бірі болды. Зияткерлік дамуының барысында ол Иммануил Кант, Фридрих фон Шеллинг және Г.В.Ф. Гегельдің әсеріне түсті, ал оның өзгеше кезеңдерінен өтуі оны неміс ой-санатының Талейранды деп атауға себеп болды. Оның теологиясындағы бір үлкен кемшілік – тарихи сынға көңіл бөлмеуі. Отто Пфлейдердің айтуынша, оның мақсаты "философиялық диалектика арқылы қол жеткізілген метафизикалық идеяларды тікелей Інжілдегі тұлғалармен және оқиғалармен байланыстыру, осылайша оларды әдеттегі тәжірибеден асып, құдайлық деңгейге көтеру және ең абсурдты тұжырымдарды философиялық тұрғыдан негізделген деп санау. Дауб осы бұрыс қағидаға соншалықты тәуелді болғандықтан, Исаны Құдай мен адамның бірігуі туралы философиялық идеяның бейнесі ретінде ғана емес, сонымен қатар Яһуда Искариотты да қарсыласы – Шайтанның бейнесі ретінде қарастырды". Даубтың дамуының үш кезеңі оның еңбектерінде анық көрінеді. Оның "Lehrbuch der Katechetik" (1801) еңбегі Канттың ықпалында жазылған. "Theologumena" (1806), "Einleitung in das Studium der christlichen Dogmatik" (1810) және "Judas Ischarioth" (2 томдық, 1816, 2-ші басылымы, 1818) Шеллингтің рухында жазылған, соңғысы Шеллингтің теософиядан оң философияға өтуін көрсетеді. Даубтың "Die dogmatische Theologie jetziger Zeit oder die Selbstsucht in der Wissenschaft des Glaubens" (1833) және "Vorlesungen über die Prolegomena zur Dogmatik" (1839) гегельдік принциптерге негізделген және тілі жағынан түсініксіз. Ол Гейдельбергте қайтыс болды.

He was born at Kassel. He studied philosophy, philology and theology at Marburg in 1786, and eventually (1795) became professor ordinarius of theology at the University of Heidelberg, where he remained until his death. He became rector of the university in 1816 and 1824. He was married in 1801 to Sophie Wilhelmine Charlotte Blum. Daub was one of the leaders of a school which sought to reconcile theology and philosophy, and to bring about a speculative reconstruction of orthodox dogma. In the course of his intellectual development, he came successively under the influence of Immanuel Kant, Friedrich von Schelling and G. W. F. Hegel, and on account of the different phases through which he passed he was called the Talleyrand of German thought. There was one great defect in his speculative theology: he ignored historical criticism. His purpose was, as Otto Pfleiderer says,
"to connect the metaphysical ideas, which had been arrived at by means of philosophical dialectic, directly with the persons and events of the Gospel narratives, thus raising these above the region of ordinary experience into that of the supernatural, and regarding the most absurd assertions as philosophically justified. Daub had become so hopelessly addicted to this perverse principle that he deduced not only Jesus as the embodiment of the philosophical idea of the union of God and man, but also Judas Iscariot as the embodiment of the idea of a rival god, or Satan." The three stages in Daub's development are clearly marked in his writings. His Lehrbuch der Katechetik (1801) was written under the spell of Kant. His Theologumena (1806), his Einleitung in das Studium der christlichen Dogmatik (1810), and his Judas Ischarioth (2 vols., 1816, 2nd ed., 1818), were all written in the spirit of Schelling, the last of them reflecting a change in Schelling himself from theosophy to positive philosophy. Daub's Die dogmatische Theologie jetziger Zeit oder die Selbstsucht in der Wissenschaft des Glaubens (1833), and Vorlesungen über die Prolegomena zur Dogmatik (1839), are Hegelian in principle and obscure in language. He died in Heidelberg.