Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тамақпен шектелмеу және шамадан тыс тұтыну, мысалы, тамақ ішу.
Over indulgence and over consumption, such as of food
Тамақпен шектелмеу (gula, латын тілінен алынған gluttire сөзі "жұту немесе қарнына тосып беру" мағынасын білдіреді) – тамақ немесе сусынды шамадан тыс пайдалану. Христиан дінінде, егер тамаққа деген артық құштарлық адамның тамақпен қарым-қатынасын бақылаудан шығарып, дененің зиян көруіне әкелсе, ол күнә болып есептеледі. Кейбір христиан дінтері тамақпен шектелмеуді жеті қатты күнәнің бірі санайды.
Gluttony (gula, derived from the Latin gluttire meaning "to gulp down or swallow") means over indulgence and over consumption of food or drink. In Christianity, it is considered a sin if the excessive desire for food leads to a lack of control over one's relation with food or harms the body. Some Christian denominations consider gluttony one of the seven deadly sins.
Этимология
Еврейлер кітабы 21:20 және Нақыл сөздер 23:21 аяттарында ол זלל деп көрсетілген. Гесениус сөздігінде (сол төменгі сөз) "сараңдықпен жұмсау" және "белгісіздік" (қаржыны ысырап ету) туралы нұсқаулар бар. Матай 11:19 және Лұқа 7:34 аяттарында бұл φαγος ("фагос" әрпімен транслитерацияланған), LSJ сөздігіндегі мақаласы өте қысқа және тек бір дереккөзге, Зенобийдің паремиографиясына 1.73 сілтеме жасайды. Бұл сөз "тамашалаушы" дегенді білдіруі мүмкін, себебі φαγω сөзі "жеу" дегенді білдіреді.
In Deut 21:20 and Proverbs 23:21, it is זלל. The Gesenius Entry (lower left word) has indications of "squandering" and "profligacy" (waste). In Matthew 11:19 and Luke 7:34, it is φαγος ("phagos" transliterated character for character), The LSJ Entry is tiny, and only refers to one external source, Zenobius Paroemiographus 1.73. The word could mean merely "an eater", since φαγω means "eat".
Иудаизм
Мысалы, Рамбам «Хилхот Деот» еңбегінде (мысалы, халахот 1:4, 3:2, 5:1) шамадан тыс тамақтану мен ішуді харам деп жариялайды. Шофетц Хаим (Исраел Мейр Каган) «Леуіліктер» кітабының 19:26 аяты негізінде, «Сефер Ха Мицвот Ха Кацар» (Тыйым №106) еңбегінде ашкөздікке тыйым салады.
Rambam, for example, prohibits excessive eating and drinking in Hilchot De'ot (e. g., halachot 1:4, 3:2, 5:1). The Chofetz Chaim (Yisrael Meir Kagan) prohibits gluttony on the basis of Leviticus 19:26, in Sefer Ha Mitzvot Ha Katzar (Prohibition #106).
Ұлы Григорий
Рим папасы Григорий I (Ұлы Григорий), шіркеу докторы, тамаққорлық күнәсіне қалай баруға болатынын және олардың әрқайсысына қатысты Киелі кітаптағы мысалдарды былай сипаттады:
Pope Gregory I (St. Gregory the Great), a doctor of the Church, described the following ways by which one can commit sin of gluttony, and corresponding biblical examples for each of them:
1. Тамақ уақыты келмей тұрып, дәмді сезу үшін тамақ ішу. Киелі кітаптағы мысал: Жонатан әкесі Саул кешке дейін тамақ ішуге тыйым салғанда, аздап бал жеп алған. (Бұл мәтін шамамен ғана иллюстрациялық екенін ескеріңіз, өйткені осы оқиғада Жонатан Саулдың тамақ ішуге тыйым салғандығын білмеген.) 2. «Жаман дәмді» сезіну үшін дәмді және сапалы тағам іздеу. Киелі кітаптағы мысал: Мысырдан қашқан израильдіктер: «Бізге ет жеуге кім береді? Мысырда тегін жеген балық, қияр, қарбыз, пияз, сарымсақ едік» деп шағымданғанда, Құдай оларға жеу үшін құстарды жаудырды, бірақ 500 жылдан кейін жазалады. 3. Тамақты тым көп немесе күрделі дайындау арқылы дәмді ынталандыруға тырысу (мысалы, сәнді соустар мен дәмдеуіштермен). Киелі кітаптағы мысал: Бас діни қызметкер Елидің екі ұлы құрбандық етін бір тәсілмен емес, басқа тәсілмен пісірді. Олар өліммен кездесті. 4. Қажетті тамақ мөлшерінен асып кету. Киелі кітаптағы мысал: Содомның күнәларының бірі – «нанға тойып, қанағаттанғандық» болды. 5. Тамақты тым ықыласпен қабылдау, тіпті дұрыс мөлшерде жеген кезде де, тіпті тамақ сәнді болмаса да. Киелі кітаптағы мысал: Есау нан мен бұршақ сорпасы үшін өзінің туған құқығын сатты. Оның жазасы – «бір тіске лайық тамақ үшін туған құқығын сатқан адал емес адам» жазасына тең болды. Ол көз жасын төгіп, қайта оралуға тырысқанмен, оған мүмкіндік берілмеді. Бесінші жол – барлығынан нашар, өйткені ол ләззатқа деген құштарлықты ең анық көрсетеді. Ұлы Григорийдің айтуынша, адам тамаққорлық күнәсіне мыналар арқылы түсіп қалуы мүмкін: 1. Уақыт (қашан); 2. Сапа; 3. Стимуляторлар; 4. Мөлшер; 5. Ықылас. Ол күнә тамақ емес, құштарлық екенін мәлімдейді: «Күнә тамақ емес, құштарлық».
1. Eating before the time of meals in order to satisfy the palate. Biblical example: Jonathan eating a little honey, when his father Saul commanded no food to be taken before the evening. (Note that this text is only approximately illustrative, as in this account, Jonathan did not know that Saul had forbidden eating.) 2. Seeking delicacies and better quality of food to gratify the "vile sense of taste." Biblical example: When Israelites escaping from Egypt complained, "Who shall give us flesh to eat? We remember the fish which we did eat in Egypt freely; the cucumbers and the melons, and the leeks and the onions and the garlic," God rained fowls for them to eat but punished them 500 years later. 3. Seeking to stimulate the palate with overly or elaborately prepared food (e. g. with luxurious sauces and seasonings). Biblical example: Two sons of Eli the high priest made the sacrificial meat to be cooked in one manner rather than another. They were met with death. 4. Exceeding the necessary quantity of food. Biblical example: One of the sins of Sodom was "fullness of bread." 5. Taking food with too much eagerness, even when eating the proper amount, and even if the food is not luxurious. Biblical example: Esau selling his birthright for ordinary food of bread and pottage of lentils. His punishment was that of the "profane person . who, for a morsel of meat sold his birthright," : we learn that "he found no place for repentance, though he sought it carefully, with tears." The fifth way is worse than all others, said St. Gregory, because it shows attachment to pleasure most clearly. To recapitulate, St Gregory the Great said that one may succumb to the sin of gluttony by: 1. Time (when); 2. Quality; 3. Stimulants; 4. Quantity; 5. Eagerness. He asserts that the irregular desire is the sin, not the food: "For it is not the food, but the desire that is in fault".
Киелі кітапта (Кинг Джеймс нұсқасы)
Олар қаланың ақсақалдарына былай десін: "Біздің ұлымыз тыңайған және бұзық, біздің сөзімізге бағынбайды; ол ашкөз, және маскүнем." – "Шарапқорлардың арасында болма, шектен тыс тамақ жеушілердің арасында болма: өйткені маскүнем мен ашкөз кедейлікке ұшырайды, ал ұйқылық адамды жыртық киіммен жабады." – "Егер сен билеушімен бірге тамақтансаң, алдыңдағыны мұқият қарастыр. Егер сен ашкөз болсаң, тамағыңа пышақ қой." – "Бал тапсаң, қанағаттанатындай мөлшерде же, әйтпесе толып, құсып жібересің." (және параллель айтылымда) – "Жақыннан келген Иванның тамақ жеуі де, шарап ішуі де болған жоқ; ал сендер: "Оның ішінде джин бар" дедіңдер. Адам Ұлы келді, жеді де, ішті; ал сендер: "Міне, ашкөз және шарапқор, салық жинаушылар мен күнәкарлардың досы!" дедіңдер. Бірақ даналықтың барлық балалары оны құптайды."
– "And they shall say unto the elders of his city, this our son is stubborn and rebellious, he will not obey our voice; he is a glutton, and a drunkard. – "Be not among winebibbers; among riotous eaters of flesh: For the drunkard and the glutton shall come to poverty: and drowsiness shall clothe a man with rags." – "When thou sittest to eat with a ruler, consider diligently what is before thee. And put a knife to thy throat, if thou be a man given to appetite." – "Hast thou found honey? eat so much as is sufficient for thee, lest thou be filled therewith, and vomit it." (and parallel account in ) – "For John the Baptist came neither eating bread nor drinking wine; and ye say, He hath a devil. The Son of man is come eating and drinking; and ye say, Behold a gluttonous man, and a winebibber, a friend of publicans and sinners! But wisdom is justified of all her children."
Өнер саласында
Грек ақыны Каллимах былай дейді: "Мен астымға бергеннің бәрі жоғалып кетті, ал рухыма берген нәрселердің бәрі сақталып қалды". "Өмір сүру үшін жеу керек, жеу үшін өмір сүру емес" деген мәшһүр сөзді көбінесе Сократқа жатқызады. Rhetorica ad Herennium IV.28-ден келтірілген: "Esse oportet ut vivas; non vivere ut edas" ("Өмір сүру үшін тамақтану қажет, тамақтану үшін өмір сүру емес") деген цитатаны Оксфорд мәтелдер сөздігі Цицеронға есептейді.
Callimachus the famous Greek poet states, "All that I have given to my stomach has disappeared, and I have retained all the fodder that I gave to my spirit." Popular quote "Eat to live, not live to eat" is commonly attributed to Socrates. A quotation from Rhetorica ad Herennium IV.28 : "Esse oportet ut vivas; non vivere ut edas" ("It is necessary to eat in order to live, not to live in order to eat") is credited by the Oxford Dictionary of Proverbs to Cicero.