Кіріспе

1987 жылы шыққан ғылыми-фантастикалық роман

"Томминокерлер" – Стивен Кингтің 1987 жылы жазылған ғылыми-фантастикалық романы. Қорқыныш жанрын сақтай отырып, бұл роман Кинг үшін ғылыми фантастика әлеміне жасалған саяхат. Мейн штатындағы Хевен қаласының тұрғындары орманға көмілген түсініксіз бір заттың ықпалына бірте-бірте түсе бастайды. Кейіннен Кинг "Томминокерлерді" "өтте нашар кітап" деп бағалап, оны жазу кезінде есірткіге тәуелді болғандығымен байланыстырды. Дегенмен, оның әңгіменің әлеуетін мойындағанын айтады: "Кокаиннің тудырған жалған күш-қуаттың астында осында керемет кітап жатыр, мен оған қайта оралуым керек".

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Мейн штатының Хейвен қалашығының маңында орманды аралап жүргенде, Роберта "Бобби" Андерсон, Жабайы Батыс тақырыбындағы көркем әдебиет жазушысы, ұзақ уақыт көмілген ғарыш кемесінің шығып тұрған металл бөлігіне тап болады. Ашылғаннан кейін ғарыш кемесі атмосфераға көзге көрінбейтін газды шығара бастайды, ол адамдарды кемеде болған ғарышкерлерге ұқсас жандарға айналдырады. Трансформация немесе "өзгеріс" оларға шектеулі гениальдық қабілетті сыйлайды, бұл оларды өте тапқыр етеді, бірақ олардың өнертабыстарына философиялық немесе этикалық түсінік қоспайды, және олар көбінесе өнертабыстарының қағидаларын түсінбейді (олардың бірі "Біз құрастырушымыз, түсінуші емеспіз" деп мойындайды). Ғарыш кемесі сонымен қатар оған ұшырағандардың қаладан кетуіне кедері келтіреді, кейбір адамдарда психоздық зорлық-зомбылықты тудырады және жас бала Дэвид Браунның жоғалуына себеп болады, оның үлкен ағасы Хилли оны гавендіктер Алтаир 4 деп атаған планетаға телепорттайды (Құйылған планетаға сілтеме). Кітаптың басты кейіпкері – Джеймс Эрик Гарднер, "Гард" лақап атымен танымал ақын және Боббидің досы. Ол кеменің әсеріне төтеп беруге шамасы жетеді, себебі оның басындағы болат пластина – жасөспірім кезіндегі шаңғыдан құлаған оқиғаның естелігі. Гард сонымен қатар алкоголик және ішімдікке құмарлық салдарынан зорлық-зомбылыққа бейім, содан кейін ұзақ уақыт есінен танып қалады. Бобби "бірлікке" қол жеткізудің эйфориясына толығымен берілгенде, Гард оның денсаулығының нашарлап, санасының жоғалып бара жатқанын көреді. Гард Боббимен достығынан басқа өмір сүруге мағынасы жоқ деп санайды және оның құлдырауын тоқтатуға тырысу үшін онымен бірге қалуға шешім қабылдайды. Ол қала тұрғындарының өзгеруіне куә болады, Боббидің иті Питердің азапталып, мүкіс етілгенін, ал адамдар осы ерекше оқиғалардың түбіне тым терең бойлағанда өлтірілетінін немесе одан да жаман нәрселерге тап болатынын көреді. Бірнеше апта бойы Гард, Бобби және басқалар кемені қазып шығаруды жалғастырады. Бобби мен Гард кемеге кіреді; олар кемені зерттей келе, Гард кеменің экипажы бір-бірімен ұрысқандықтан апатқа ұшырағанын, ал Томминокерлердің тірі жандарды органикалық батарея ретінде пайдаланудан сақтайтын моральдық шектері жоқ екенін түсінеді. Олар кемеден шығып, Боббидің үйіне оралғанда, Гард Боббиді өлтіруді жоспарлайды, себебі ол енді адам емес екенін көреді. Бобби Гардты қарумен өлтіретін валиум дозасын жұтуға мәжбүрлейді. Олар сөйлескенде, ол санасын қорғайды, өз қаруын шығарып, Боббиді атып өлтіреді. Бобби қайтыс болғанда, ол телепатиялық айқай салады және қала тұрғындарына ескерту жібереді, содан кейін олар оның үйіне жиналады, Гард кемеге зиян келтіруді ниеттенген деп қорқып, оны өлтіруге асығады. Ев Хиллман, Дэвид пен Хиллидің әкесі, Гардқа орманға қашып кетуіне көмектеседі, ал Дэвид Браунды Алтаир 4-тен құтқаруға уәде береді. Гард кемеге кіреді, қала тұрғындарымен болған күрестен кейін өлімге жақындап қалған күйде. Ол өзінің соңғы күшімен кемені іске қосып, оны телепатия арқылы ғарышқа жібереді. Бұл өзгерген қала тұрғындарының көпшілігінің өліміне әкеледі, бірақ кеменің әсерінің сыртқы әлемге таралуының қаупін болдырмайды. Көп ұзамай ФБР, ЦРУ және "Дүкен" агенттері Хейвенге басып кіреді және Хейвен тұрғындарының мүмкіндігінше көп бөлігін (өмірде қалғандардың төрттен бірін өлтіреді), сондай-ақ Хейвеннің өзгертілген адамдары жасаған бірнеше құрылғыны алып кетеді. Кітаптың соңғы беттерінде Дэвид Браун Хилли Браунның ауруханада аман-есен екені анықталады.

Бейімделулер

Романның негізінде 1993 жылы ABC телеарнасында Джимми Смитс Джим Гарднер рөлінде, ал Марг Хельгенбергер Бобби Андерсон рөлінде ойнаған екі бөлімді телесериал көрсетілді. Кинг бұл туындыны "ұнатуға шамасы жетпеді" дей келіп, "оны арзан әрі асығыс жасалғандай сезіндім" деп түсіндірді. 2013 жылдың шілдесінде NBC "Томмикноккерлер" романы бойынша жаңа мини-сериал түсіретінін хабарлады. THR 2018 жылдың 29 наурызында "The Conjuring" фильмінің режиссері Джеймс Ван және 2017 жылғы "It" фильмінің продюсері Рой Ли продюсер Ларри Саницкиймен бірлесіп "Томмикноккерлердің" толық метражды фильм нұсқасын жасауға кірісетінін мәлімдеді.