Кіріспе
Америкалық дыбыстық зымыран, 1950-ші жылдардағы зымыран.
the 1950s rocket
Aerobee зымыраны – АҚШ-тың ең көп өндірілген және тиімді дыбыстық зымырандарының бірі болды. Aerojet Corporation компаниясымен әзірленген Aerobee, V-2 зымыранының биіктік және ұшыру мүмкіндіктерін WAC Corporal зымыранының төмен құн мен жаппай өндірісімен үйлестіру мақсатында жасалған. 1947 жылдан 1985 жылға дейін 1000-нан астам Aerobee зымырандары ұшырылып, астрономиялық, физикалық, аэрономиялық және биомедициналық деректердің мол көлемін қамтамасыз етті.
Даму
1948 жылы Ақ құмдардан Aerobee зымыраны ұшырылды. Ұшу, Әлемдік әуе спорты федерациясы анықтағандай, ғарыш шекарасын бұзды. Жаңа зымыранға Aerojet атауы берілді, ол қозғалтқышты жасаған Aerojet және Әскери-теңіз күштерінің басқарылатын зымыран бағдарламасы Bumblebee сөздерінің қысқартылған түрі болды. Бұл бір сатылы, сұйық отынмен жұмыс істейтін, қанаттарымен тұрақтандырылатын зымыран, ал бастапқы жылдамдық беру үшін қатты отынды ракеталық қозғалтқыш пайдаланылды. Бұл бустер 2,5 секундтан кейін бөлініп шықты. Телеметриялық жабдық пен ғылыми жүк салынған мұрындық бөлігі қалпына келтіріліп, парашютпен жерге түсірілді. WAC Corporal зымыранының алдағысы сияқты, Aerobee-ге де ракетаның жылдамдығы жеткілікті деңгейге жеткенше, қанаттарының басқару функциясын орындауы үшін биік ұшыру тірегі қажет болды. 24 қарашада Aerobee-нің толыққанды алғашқы ұшырылысы өтті. Ұшу 35 секундтан кейін тоқтатылды, себебі зымыранның артқы бөлігі оң-солға қозғалды. 1955 жылы ӘҚШ Әуе күштерінің RTV A 1 зымырандары X-8 (X-8a, ескі RTV A 1a сериясына сәйкес) деп қайта аталды. Aerobee деген атқа ие болғанымен, Aerobee 75 және жоспарланған Aerobee 90 зымырандары басқаларымен байланысты емес еді, себебі олар қатты отынмен жұмыс істейтін зымырандар болды. 75-ші үлгіде HAWK қозғалтқышы, ал 90-шы үлгіде Sparrow екінші сатысы болды. Он жылдықтар бойы Aerobee зымырандары XASR 1 (21AL 2600), 45AL 2600, AJ10 24, AJ10 25, AJ10 27, AJ10 34, AJ11 6 және AJ60 92 сияқты көптеген ұқсас қозғалтқыштармен ұшырылды. AJ10 және AJ11 қозғалтқыштарының кейінгі нұсқалары жоғары тартылыс күшіне ие болды. Aerobee зымырандарының ұшыру тіректері Жаңа Мексикадағы Ақ құмдар зымыран полигонында және Холломан әуе базасында; Вирджиниядағы Уоллопс ұшу базасында; Флоридадағы Эглин әуе базасында; Канаданың Манитоба провинциясындағы Черчилль зымыран зерттеу полигонында және Оңтүстік Австралиядағы Вумерада салынды. Aerobee зымырандары Бразилияның Рио-Гранде-ду-Норте штатындағы Centro de Lancamento da Barreira do Inferno (CLBI), Натал қаласынан; Гавайи аралдарындағы Кауаи сынақ базасы, Баркинг Сэндс; Мавританиядағы Нуадхибу, Дахлет Нуадхибу; Калифорниядағы Ванденберг әуе базасы; Багама аралдарындағы Уокерс Кей; және USS Norton Sound зерттеу кемесінен де ұшырылды. Багам аралдары сияқты, теңізден ұшырылған Aerobee зымырандары USS Norton Sound кемесінде алғаш қолданылған өзгертілген ұшыру тірегін пайдаланды. NASA бұл тіректі Мобильді Aerobee ұшыру базасына (MALF) айналдырды, ол алғаш рет 1966 жылы Бразилияның Натал қаласынан ұшыру үшін қолданылды.
The Aerojet designation for the new rocket was "Aerobee", a contraction of Aerojet, manufacturer of the engine, and Bumblebee, a Navy guided missile program. It was a single stage, liquid fueled, fin stabilized rocket, using a solid propellant rocket motor as a booster. This booster was jettisoned after 2.5 seconds of operation. The nose cone containing the telemetry transmitter and the scientific payload was recoverable and returned to earth on a parachute. As with its progenitor, the WAC Corporal, the Aerobee required a tall launch tower to provide the necessary stability until the relatively slowly accelerating rocket gained enough speed for its fins to be effective in controlling attitude.) by the first complete Aerobee launch on 24 November. The flight was terminated after 35 seconds when the rocket's tail began yawing back and forth.). In 1955, the USAF's RTV A 1 rockets were redesignated X 8 (X 8a d corresponding with the old RTV A 1a d series). Though they bore the Aerobee appellation, the Aerobee 75 and proposed Aerobee 90 were not actually related to the others in that they were solid propellant rockets with the 75 having a HAWK motor, the 90 was a 75 with a Sparrow second stage. Over the decades of development Aerobees were flown with many related engines including the XASR 1 (21AL 2600), 45AL 2600, AJ10 24, AJ10 25, AJ10 27, AJ10 34, AJ11 6, and AJ60 92. Later versions of the AJ10 and AJ 11 engines produced of thrust. Launch towers for Aerobee rockets were built at the White Sands Missile Range and Holloman AFB in New Mexico; Wallops Flight Facility in Virginia; Eglin AFB in Florida; Churchill Rocket Research Range in Manitoba, Canada; and Woomera, South Australia. Aerobees were also launched from Centro de Lancamento da Barreira do Inferno (CLBI), Natal, Rio Grande N, Brazil; Kauai Test Facility, Barking Sands, Kauai; Nouadhibou, Dakhlet Nouadhibou, Mauritania; Vandenberg AFB, California; Walker's Cay, Bahamas; and aboard the research vessel USS Norton Sound. The Aerobees launched from overseas locations such as the Bahamas used a modified launch tower that had originally been used on the USS Norton Sound. NASA further modified that tower into the Mobile Aerobee Launch Facility (MALF) which was first used in 1966 for launches from Natal, Brazil.
Ғылым
Аэроби отбасымен жүргізілген ғылыми зерттеулер фотосурет түсіру, биомедициналық зерттеулер, биология, энергетикалық бөлшектерді зерттеу, ионосфера физикасы, метеорология, радиоастрономия, күн физикасы, аэрономия, спектрометрия, сигналдар барлау зерттеулері, инфрақызыл зерттеулер, магнитометрия, ультракүлгін және рентгендік астрономияны, сондай-ақ аэродинамикалық зерттеулер мен зымыран технологиясын дамыту сияқты көптеген басқа да салаларды қамтыды. (Скорпиус Х 1)
Планетааралық кеңістікке жіберілген алғашқы жүк
1957 жылы 16 қазанда Аэроби USAF 88 Нью-Мексикодағы Холломан LC A-дан планетааралық кеңістікке алғашқы жасанды заттарды жіберу үшін ұшырылды. Ракетаның мұрындық бөлігіне жарылғыш зарядтармен толтырылған алюминий конустар орнатылды. Ұшырылғаннан кейін 91 секунд өткен соң, белгілі бір биіктікте зарядтар атқыланды. Нұрлы жасыл жарқыл пайда болды, оны алыстағы Паломар обсерваториясынан көруге болады. Ұшырудан кейінгі талдау көрсеткендей, жарылған зарядтардың кем дегенде екі фрагменті Жерден қашықтады, олардың кинетикалық энергиясы құтылу жылдамдығына жету үшін қажетті деңгейден екі есе жоғары болды, осылайша күннің алғашқы жасанды серіктеріне айналды. Келесі айда бұл жетістік туралы хабарланғанда, заманауи баспасөз бұл оқиғаны Аэроби ұшырылымынан 12 күн бұрын Совет Одағы ұшырған Спутник 1-нің алғашқы жасанды серігінің ұшырылысымен салыстырды. Алайда, ғарыш тарихшысы Джонатан Макдауэллдің кейінгі талдауы көрсеткендей, жүк фрагменттерінің ешқайсысы құтылу жылдамдығына жете алмады.
Техникалық деректер
Aerobee мәліметтері нұсқа бойынша Нұсқа Оператор Жүк көлемі Максималды ұшу биіктігі Қозғалтқыш Көтерілу итерілісі Жалпы масса Кор диаметрі Жалпы ұзындығы Бірінші ұшырылым Соңғы ұшырылым Жалпы ұшырылымдар Aerobee RTV N 8 NRL XASR 1 25 қыркүйек 1947 14 ақпан 1950 19Aerobee XASR SC 1 Армиялық сигнал корпусы XASR 1 9 желтоқсан 1948 10 тамыз 1956 21Aerobee RTV A 1 АҚШ Әуе күштері XASR 2 2 желтоқсан 1949 12 желтоқсан 1952 28Aerobee RTV N 10 NRL XASR 2 15 қаңтар 1950 17 қыркүйек 1957 27Aerobee XASR SC 2 Армиялық сигнал корпусы XASR 2 26 сәуір 1950 1 қыркүйек 1953 13Aerobee RTV A 1b АҚШ Әуе күштері XASR 2 30 тамыз 1951 30 тамыз 1951 1Aerobee RTV A 1a АҚШ Әуе күштері AJ10 25 17 қазан 1951 12 қараша 1956 31Aerobee RTV A 1c АҚШ Әуе күштері AJ10 25 19 ақпан 1952 19 ақпан 1952 1Aerobee RTV N 10b NRL AJ10 24 5 қазан 1954 5 қазан 1954 1Aerobee RTV N 10c NRL AJ10 34 21 ақпан 1955 29 наурыз 1957 6Aerobee Hi Барлық (Теңіз күштерінің нұсқасы) (Әуе күштерінің нұсқасы) 45AL 2600 21 сәуір 1955 19 сәуір 1960 44Aerobee AJ10 27 АҚШ Әуе күштері AJ10 27 16 маусым 1955 13 желтоқсан 1955 4Aerobee RTV N 10a NRL AJ10 25 13 шілде 1955 13 желтоқсан 1955 2Aerobee AJ10 34 АҚШ Әуе күштері AJ10 34 8 мамыр 1956 13 ақпан 1960 15Aerobee AJ10 25 АҚШ Әуе күштері AJ10 25 9 сәуір 1957 9 сәуір 1957 1Aerobee 100 Әуе күштері/NRL/NASA Aerobee 100 18 ақпан 1958 20 қараша 1962 18Aerobee 75 Әуе күштері/Армия Aerobee 75 1 23 мамыр 1958 22 қараша 1958 4Aerobee 300 (Sparrowbee) Әуе күштері/UoM Aerobee 150 2 22 қазан 1958 20 наурыз 1965 21Aerobee 150 Әуе күштері/NASA/NRL AJ11 21 5 ақпан 1959 22 қыркүйек 1983 453Aerobee 150A NASA AJ11 21 25 наурыз 1960 23 мамыр 1973 68Aerobee 300A NASA Aerobee 150 2 3 тамыз 1960 29 қаңтар 1964 21Aerobee 350 NASA Aerobee 150 x4 11 желтоқсан 1964 9 мамыр 1984 20Aerobee 150 MI NASA AJ11 21 13 қыркүйек 1968 17 қаңтар 1985 20Aerobee 170 NASA/NRL/Әуе күштері Nike + AJ11 21 16 қыркүйек 1968 19 сәуір 1983 111Aerobee 150 MII NASA AJ11 21 2 шілде 1970 2 шілде 1970 1Aerobee 170B NASA Nike + AJ11 21 9 шілде 1971 9 шілде 1971 1Aerobee 170A NASA Nike + AJ11 21 10 тамыз 1971 16 қараша 1978 26Aerobee 200A NASA Nike + AJ60 9 20 қараша 1972 4 ақпан 1978 51Aerobee 200 Әуе күштері Nike + AJ60 9 24 қыркүйек 1974 11 мамыр 1976 4Aerobee 150 MIII NASA AJ11 21 10 наурыз 1973 10 наурыз 1973 1 Дереккөздер: Нұсқа Күшейткіш 1-ші саты 2-ші саты Aerobee AJ10 25 Aerojet X103C10Aerobee AJ10 25 Aerobee AJ10 27 Aerojet X103C10Aerobee AJ10 27 Aerobee AJ10 34 Aerojet X103C10Aerobee AJ10 34 Aerobee Hi Aerojet X103C10Aerobee 150 Aerobee RTV A 1 (X 8) Aerojet X103C10Aerobee XASR 1 Aerobee RTV A 1a (X 8A) Aerojet X103C10Aerobee AJ10 25 Aerobee RTV A 1b (X 8B) Aerojet X103C10Aerobee XASR 1 Aerobee RTV N 10 Aerojet X103C10Aerobee XASR 1 Aerobee RTV N 10a Aerojet X103C10Aerobee AJ10 25 Aerobee RTV N 10b Aerojet X103C10Aerobee AJ10 24 Aerobee RTV N 10c Aerojet X103C10Aerobee AJ10 34 Aerobee RTV N 8 Aerojet X103C10Aerobee XASR 1 Aerobee XASR SC 1 Aerojet X103C10Aerobee XASR 1 Aerobee XASR SC 2 Aerojet X103C10Aerobee XASR 1 Aerobee 100 (Aerobee Junior) Aerojet X103C10Aerobee 100 Aerobee 150 Aerojet X103C10Aerobee 150 Aerobee 150A Aerojet X103C10Aerobee 150A Aerobee 170 Nike / M5 E1 Aerobee 150 Aerobee 170A Nike / M5 E1 Aerobee 150A Aerobee 170B Nike / M5 E1 Aerobee 150B Aerobee 200 Nike / M5 E1 Aerobee AJ10 92 Aerobee 200A Nike / M5 E1 Aerobee AJ10 92 Aerobee 300 Aerojet X103C10Aerobee 150 Sparrow Aerobee 300A Aerojet X103C10Aerobee 150ASparrow