Ама ги – шұмер сөзі, «бостандық»ты білдіреді. Құлдықтан, қарыздан азат ету, жазадан құтылу мағынасында қолданылған. Әлемдегі ең ерте бостандық туралы жазба.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шумер тілінде "азаттық" немесе "құлдықтан босату" деген мағына беретін термин.
Sumerian term for "freedom" or "manumission"
the city in Japan
Амаги – Жапониядағы қала. Ама ги – шумер тілінде ama gi4 немесе ama ar gi4 деп жазылатын сөз. Шумерлер оны міндеттемелерден, қарыздан, құлдықтан, салықтан немесе жазадан босатуды білдіру үшін қолданған. Ама ги – еркіндік туралы алғашқы жазбада кездесетін ұғым ретінде қарастырылады және қазіргі заманда либертариандық идеологияның символы ретінде пайдаланылады.
Ama gi is a Sumerian word written ama gi4 or ama ar gi4. Sumerians used it to refer to release from obligations, debt, slavery, taxation, or punishment. Ama gi has been regarded as the first known written reference to the concept of freedom, and has been used in modern times as a symbol for libertarianism.
Шумерлік қолдану
Ама ги "бостандық", сондай-ақ "құлдықтан азат ету", "борыштардан немесе міндеттемелерден босату" және "адамдар мен мүлікті бастапқы жағдайына қайтару" – қарыздарды кешіруді де қамтиды деп аударылған. Басқа түсіндірулерге "алдыңғы күйге оралу" және қарыздан, құлдықтан, салықтан немесе жазадан босату кіреді. Бұл сөз "ана" деген есімнен (кейде ar энклитикалық датив жалғауымен) және gi4 "қайтару, қалпына келтіру" деген қазіргі уақыттық жіктеуден шыққан, сондықтан сөзбе-сөз "анаға оралу" дегенді білдіреді. Ассириолог Сэмюэл Ноа Крамер оны бостандық тұжырымдамасының алғашқы жазбада кездесетін нұсқасы деп анықтады. 1963 жылы ол "біз әлі күнге дейін осы тіркесті неліктен 'бостандық' үшін қолданғанын толық түсінбедік" деп жазды, "анаға оралу" деген сөзбе-сөз мағынасын ескере отырып. Бұл сөздің ең ерте кездескен мысалы – Энметененің "баласын анасына, анасын баласына" қайтару туралы жарлығында. Үшінші Ур әулеті кезінде ол жеке тұлғаларды азат ету үшін заңдық термин ретінде қолданылды.
Ama gi has been translated as "freedom", as well as "manumission", "exemption from debts or obligations", and "the restoration of persons and property to their original status" including the remission of debts. Other interpretations include a "reversion to a previous state" and release from debt, slavery, taxation or punishment. The word originates from the noun ama "mother" (sometimes with the enclitic dative case marker ar), and the present participle gi4 "return, restore, put back", thus literally meaning "returning to mother". Assyriologist Samuel Noah Kramer has identified it as the first known written reference to the concept of freedom. Referring to its literal meaning "return to the mother", he wrote in 1963 that "we still do not know why this figure of speech came to be used for 'freedom'." The earliest known usage of the word was in the decree of Enmetena restoring "the child to his mother and the mother to her child." By the Third Dynasty of Ur, it was used as a legal term for the manumission of individuals.
Қазіргі либертариандық қолдану
Бірқатар либертариандық ұйымдар клинопись белгісін "еркіндік" немесе "бостандық" сөзінің ең ерте кездескен жазбалық нысаны" деп мәлімдеп, оны символ ретінде қабылдады. Ол Перудегі Instituto Político para la Libertad, Грузиядағы Жаңа Экономикалық Мектеп, либертариандық баспа фирмасы Liberty Fund логотипі ретінде қолданылады, сондай-ақ Лондон Экономикалық мектебінің Хайек қоғамы журналының атауы мен логотипі болды. Британдық музыкант Фрэнк Тернер мен Альберта провинциясының премьер-министрі Даниэль Смиттің екі қолына да бұл символ татуировкаланған.
A number of libertarian organizations have adopted the cuneiform glyph as a symbol claiming it is "the earliest known written appearance of the word 'freedom' or 'liberty.'" It is used as a logo by the Instituto Político para la Libertad of Peru, the New Economic School – Georgia, Libertarian publishing firm Liberty Fund, and was the name and logo of the journal of the London School of Economics' Hayek Society. British musician Frank Turner and Alberta premier Danielle Smith have the symbol tattooed on their forearms.