Кіріспе
Сомалидің солтүстік-шығысындағы федералды мемлекет, Сомалидегі аймақ – Пунтландия ( أرض البنط, немесе Paese di Punt), ресми түрде Сомалидің Пунтландия мемлекеті ( ولاية أرض البنط الصومالية), Сомалидің солтүстік-шығысындағы федералды мемлекет. Елордасы – Нугал аймағындағы Гаруэ қаласы. Оның басшылары 1998 жылы бұл аумақты автономиялы мемлекет деп жариялады. 2016 жылы Пунтландияның халқы 4 334 633 адамды құрады. Географиялық тұрғыдан батысқа қарай, Пунтландия Африка үшін болған таласта Еуропалық отаршылдық билігінен тыс қалған 46-шы бойлық дәрежесіндегі аумақтарға құқық талап етеді. Пунтландия батысында Сомалилендпен, солтүстігінде Аден шығанағымен, солтүстік-шығысында Гуардафуи бұғазымен, оңтүстік-шығысында Үнді мұхитымен, оңтүстігінде орталық Галмудуг аймағымен және оңтүстік-батысында Эфиопиямен шектеседі. Пунтландияда Африка мүйізінің ұшын құрайтын Гуардафуи мүйісі, Африка құрлығының ең шығыс нүктесі Рас-Хафун және Каркаар тауларының бастауы сияқты бірнеше маңызды географиялық нүктелер орналасқан. Сонымен қатар, Сомалидің ең солтүстік ірі қаласы Босасо 11° солтүстік ендігінен жоғары орналасқан. "Пунтландия" атауы ежелгі египеттік дереккөздерде айтылған Пунт жерінен шыққан, бірақ аңыз бойынша бұл аумақтың нақты орналасқан жері әлі де құпия. Көптеген зерттеулер Пунт жерінің қазіргі Сомалиде болғанын көрсетеді, ал кейбіреулері оны басқа жерде деп санайды. 2024 жылғы 31 наурызда Сомали Конституциясына енгізілген өзгерістерден кейін Пунтландия үкіметі Сомалидің федералды үкіметінің билігін мойындамайтынын және Сомалидің федералды институттарында енді қатыспайтынын мәлімдеді. Сондай-ақ, Пунтландия "Пунтландия қатысатын референдумда келісілген конституциясы бар федералды үкімет құрылғанша Сомалиден тәуелсіз мемлекет ретінде жұмыс істейтінін" хабарлады.
the region in Somalia
Puntland (, أرض البنط, or Paese di Punt), officially the Puntland State of Somalia (, ولاية أرض البنط الصومالية), is a Federal Member State in northeastern Somalia. The capital city is the city of Garoowe in the Nugal region, and its leaders declared the territory an autonomous state in 1998. Puntland had a population of 4,334,633 in 2016. Geographically to the west, Puntland lays claim to the intra 46th meridian territories that were outside European colonial rule during parts of the Scramble for Africa period. Puntland is bordered by Somaliland to its west, the Gulf of Aden in the north, the Guardafui Channel in the northeast, the Indian Ocean in the southeast, the central Galmudug region in the south, and Ethiopia in the southwest. There are several major geographical apexes in Puntland, including the Cape Guardafui, which forms the tip of the Horn of Africa, Ras Hafun the easternmost place on the entire African continent, and the beginning of the Karkaar mountain range. It also has the northernmost major city in Somalia, Bosaso, located at a line of latitude higher than 11° north. The name "Puntland" is derived from the Land of Punt mentioned in ancient Egyptian sources, although the exact location of the fabled territory is still a mystery. Many studies suggest that the Land of Punt was located in present day Somalia, whereas others propose that it was situated elsewhere. On 31 March 2024, following changes to the Constitution of Somalia, the government of Puntland stated that it no longer recognises the authority of the Somali federal government and would no longer participate in Somali federal institutions. Furthermore, it was stated that Puntland would "operate as a state that’s independent from Somalia until there is a federal government with a constitution agreed upon in a referendum in which Puntland participates".
Маджертин және Хобё сұлтандықтары
Маджертин сұлтандығы (Мигиуртиния) 18 ғасырдың ортасында құрылған. Ол келесі ғасырда, тапқыр Боқор (Патша) Осман Махмудтың тұсында маңызға ие болды. Ол Алула қаласында орналасқан, 19 және 20 ғасырдың басында Солтүстік және Орталық Сомалидің көп бөлігін бақылаған. Боқор Осман – Алула, Барғал, Босасо және Хафунның ежелгі қалаларын билеген, ал кейіннен өзінің билігі астындағы аумақтарды толыққанды басқарған Даруд тайпасының көрнекті басшыларының бірі болды. Бұл мемлекет дамыған сауда желісін сақтап, шетелдік державалармен келісімдер жасасқан және ішкі саясатта күшті орталықтандырылған билікті жүзеге асырған. Маджертин сұлтандығы 1800-жылдардың ортасында Боқор Осман мен оның амбициялы туысы Юсуф Али Кенәдид арасындағы билік күресінен құлауға ұшырау қаупінде болды. Шамамен бес жылдық шайқастан кейін, жас жігіт Йеменге жер аударылды. Он жыл өткен соң, 1870-жылдары Кенәдид Арабия түбегінен Хадхрами мушкетерлері мен адал серіктерінің тобымен оралды. Олардың көмегімен ол жергілікті тайпаларды жеңіп, 1878 жылы Хобё сұлтандығын құрды. 1889 жылдың соңында Боқор Осман Италиямен келісімге келіп, өз мемлекетін Италияның протекторатына айналдырды. Оның қарсыласы, Сұлтан Кенәдид, бұған дейін, өткен жылы өз сұлтандығы үшін ұқсас келісімге қол қойған болатын. Екі билеуші де өздерінің экспансиялық мақсаттарын ілгерілету үшін протектораттық келісімдерге қол қойды, Боқор Осман Кенәдидпен Маджертин сұлтандығы үшін жүріп жатқан билік күресінде Италияның қолдауын пайдалануды көздеді. Боқор Осман мен Сұлтан Кенәдид сонымен қатар Сомали түбегін бақылауға тырысқан еуропалық империялық державалар арасындағы қайшылықтарды пайдаланып, өз аумақтарын күшпен басып алудан сақтануға үміттенді. Еуропалық отарлаушылық биліктің Солтүстік Сомалиге біртіндеп кеңеюімен, үш сұлтандық та 20 ғасырдың басында Италияның Сомали еліне қосылды. Абдуллахи Юсуф Ахмед жаңадан құрылған мемлекеттің алғашқы президенті болды. Сомали Республикасының Федералдық Хартиясының 1-бабында белгіленгендей, Пунтленд Сомали Федералдық Мемлекетінің құрамына кіреді. Осылайша, аймақ сомалилердің бірлігін қалайды және федералдық үкімет жүйесін қолдайды. Батыс Сомалиленд Республикасынан айырмашылығы, Пунтленд жеке мемлекет ретінде халықаралық танылуға ұмтылмайды. Дегенмен, екі аймақтың да ортақ нәрсесі бар: олар өздерінің қолдауын тайпа ақсақалдарына және тайпалық қатынастар мен туыстық байланыстарға негізделген ұйымдық құрылымға негіздейді. Алайда, Пунтленд Сомалилендтен айырмашылығы – ұрпақтар бойынша құрылған мемлекет. Мемлекет Солтүстік Сомалидің Харти қауымдастығы үшін "отан" ретінде құрылды, ал Маджертендер бұл ұйымның "бас архитекторлары" деп есептелді. 1998 жылы құрылғаннан бері Пунтленд Сомалилендпен Соол, Санаг және Айн аймақтары үшін аумақтық дауларға қатысып келеді. Пунтлендтің құқықтық жүйесі сот, заң шығарушы (Өкілдер палатасы) және атқарушы (Президент және оның тағайындаған Министрлер Кеңесі) билік тармақтарынан тұрады.
Бас Адде Музаның әкімшілігі
2005 жылдың наурыз айында президент Мусе Пунтлендтің коммерциялық астанасы Босасода әуежай салудың амбициялық жоспарын бастады, бұл жоба қазір аяқталды және Бендер Кассим халықаралық әуежайы деп аталады. 2007 жылдың сәуірінде Мусе Біріккен Араб Әмірліктеріндегі Рас-әл-Хайманың тәж мұрагері және билеушісінің орынбасары шейх Сауд бин Сакр әл-Қасимимен кездесулер өткізді, онда екі лидер Сомалиден БАӘ-ға мал импортын жеңілдету үшін арнайы мал карантинін құру бойынша келісімге қол қойды. 2008 жылдың қазан айында Мусе Дубайдың Lootah Group компаниясымен Босасо қаласындағы әуежай, теңіз порты және еркін экономикалық аймақ құрылысын қолдау үшін 170 миллион дирхамдық келісімге қол қойды. Мусе: "Біз осы жобалардың бәрін аяқтағанда, халқымыз жақсы денсаулық сақтау, білім беру және жалпы өркендеуден пайда көреді деп сенемін".
Фарольді қабылдау
2009 жылдың қаңтар айында Абдирахман Фаруле Пунтлендтің жаңа президенті болып сайланды. Қызметке кіріскеннен кейін Фаруле әкімдігі бірқатар реформаларды жүзеге асырды, әсіресе қауіпсіздік және сот салаларында. Аймақтың әділет жүйесін күшейту үшін көптеген жаңа прокурорлар, судьялар және басқа да сот қызметкерлері, сондай-ақ қосымша түрме күзетшілері жұмысқа алынып, оқытылды. 2010 жылдың шілдесінде Пунтленд Министрлер Кеңесі терроризмге қарсы жаңа заңды бірауыздан бекітті, ол терроризм күдіктілерін және олардың әрекеттестерін тиімдірек қарауға мүмкіндік береді; аймақтың қолданыстағы қылмыстық соттар жүйесінде осы міндетті жеңілдету үшін арнайы сот құрылуы күтілуде. Қаржылық тұрғыда, ашық, бюджеттік негіздегі мемлекеттік қаржы жүйесі құрылды, бұл үкіметке қоғамның сенімін арттырған деп хабарланды. Сонымен қатар, жаңа аймақтық конституция әзірленіп, 2009 жылдың 15 маусымында қабылданды, бұл аймақта көп партиялық саяси жүйені алғаш рет енгізуге қатысты маңызды қадам деп саналады; мұндай жүйе көршілес Сомалиленд аймағында бар. Әлеуметтік секторда да, әсіресе білім беру және денсаулық сақтау салаларында шағын реформалар жасалды. Аймақтық үкімет денсаулық сақтау қызметкерлері мен мұғалімдерді жұмысқа алды, сонымен қатар мектептер мен ауруханаларды жаңарту бойынша ірі жоспарлар жүзеге асырылуда.
Демократиялық процесс
2009 жылдың 15 маусымында Пунтленд үкіметі жаңа аймақтық конституция жобасын қабылдады, бұл аймақта алғаш рет көп партиялық саяси жүйені енгізуге бағытталған маңызды қадам болды. 2012 жылдың 12 қыркүйегінде Пунтленд сайлау комиссиясы Пунтлендтегі саяси партияларды тіркеу процесінің басталғанын жариялады. Бұл Саяси бірлестіктер туралы заң, референдум туралы заң, аудандық сайлау туралы заң және мемлекеттік конституцияның қабылдануынан кейін жүзеге асты. Олар 2014 жылдың қаңтарына жоспарланған кезекті сайлауда да бақ сынамақ. 2012 жылдың 14 қарашасында президент Фаруле өзінің жаңа саяси партиясы – «Хорсед» партиясын іске қосты. Бұл бірлестікте 200-ден астам мүше бар, және ол Пунтлендтің қазіргі үкіметін, оның ішінде вице-президент Абдисамад Али Шире және мемлекеттік министрлерді білдіреді. Бұл партия Пунтлендтің Уақытша сайлау комиссиясына (TPEC) тіркелу үшін алғашқы өтініш беруші болып табылады. Фаруленің сөзіне сүйенсек, ұйым ресми саяси партия мәртебесін алғаннан кейін, жалпы халық мүшелікке қабылдана алады. Келесі айда тағы бес саяси бірлестік құрылды, оның ішінде кәсіпкер және бизнесмен Омар Исмаил Уабери бастаған «Horcad» даму және әділдік партиясы, Өңірлер халқының одағы немесе UPR (Ururka Gobolada Umadaha Bahoobey немесе UGUB), «Midnimo», «Talowadaag» (Келісім құру), және «GAHAYR» немесе Golaha Aqoonta iyo Horumarinta ee Asaaska Yoolka Runta (Шын мақсатты құруға бағытталған білім және даму кеңесі) кірді.
Доктор Абдивели Мохамед Али Гаас әкімшілігі
2014 жылдың 8 қаңтарында Сомалидің бұрынғы премьер-министрі Абдивели Мохамед Али бір дауыс айырмасымен Доктор Фаролены басып озып, Пунтлендтің 5-ші президенті болып сайланды. Абдихаким Абдуллахи Хажи Омар бірге Пунтленд вице-президенті болып сайланды.
Deni қолдану
2019 жылдың 8 қаңтарында бұрынғы жоспарлау және халықаралық ынтымақтастық жөніндегі федералды министр Саид Абдуллахи Дени жаңа президент болып жарияланды. Сайлау қызу бәсекеде өтіп, үшінші кезеңге дейін жалғасты. Дени бұрынғы барлау қызметкері Ассад Осман Дияноны жеңді. Дени 35 дауыс алды, ал Дияно 31 дауыс жинады. Жеңімпаз деп жарияланғаннан кейін Дени заң шығарушыларға сөз сөйледі. Ол өзінің ілгерідегі президенті Абдивели Гаас саясатын жалғастыратынын мәлімдеді. 2024 жылдың сәуір айында Пунтленд Сомали конституциялық өзгерістеріне байланысты туындаған дау кезінде тәуелсіз мемлекет ретінде әрекет ететінін жариялады.
География
Пунтленд географиялық тұрғыдан Сомалидің солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Батысында Сомалиленд, солтүстігінде Аден шығанағы, оңтүстік-шығысында Үнді мұхиты, оңтүстік-батысында Эфиопиямен шектеседі. Пунтленд Сомалидің жалпы жер аумағының үштен білін немесе шамамен үштен бір бөлігін алып жатыр. Тауларына Голис таулары, Галгала және Аль-Мадоу кіреді.
Климат
Бұл аймақ жартылай құрғақ, ауа райы жылы және орташа тәуліктік температурасы -6°C-тан -7°C-қа дейін. Бұл климаттық жағдайлар аймақтың көп бөлігінде жерді тиімді пайдалану ретінде мал өсіруге қолайлы. Жайылымдық жерлерге Мүдуг пен Суль аймақтарының батысындағы биік платодағы Хавд аймағы, Санагтың жасыл шөбі бар жерлері мен Эфиопия және Нугаал аңғары кіреді. Ал Баридің биік тау жоталарында ғана ауаның температурасы қолайлы. Жауын-шашын аз және әртүрлі болады, ешбір аймақ жылына 200 мм-ден аспайтын жауын алады. Көшпенділер су үшін негізінен құдықтарға, ал емес, жер бетіндегі су көздеріне сенеді. Мал шаруашылығы мен егін шаруашылығының төрт негізгі маусымы бар, олар желдің өзгеруімен анықталады. Пунтлендтің маусымдары: Осы және басқа да білім беру шараларының мысалдары – қыздардың білім алу мүдделерін қамтамасыз етуге бағытталған үкіметтің заңнамасын қабылдауы, ата-аналар мен күтушілерге үйлерінде, сондай-ақ 0-5 жастағы балаларға арналған ЭБД орталықтарында қол жеткізу үшін арналған ерте балалық даму (ЭБД) бағдарламасын дамытуға көмектесу және ұстаздарды шалғайдағы ауылдық жерлерде жұмыс істеуге ынталандыру үшін жеңілдіктер ұсыну. Пунтлендтің білім беру жүйесі ең прогрессивті болып саналады және қыздардың мектепке бару мүмкіндігін арттыру үшін гендерлік теңсіздікті жоюға тырысады. Басқа аймақтар да осы бағытта Пунтлендтің үлгісін қабылдап жүр. Пунтленд үкіметі ішінде Білім министрлігі аймақтың білім беру қажеттіліктерін дамыту және басқару үшін жауапты. Оның басшысы – министр Мохамуд Биле Дуббе, оның басқаруымен министрдің орынбасары және бас директор бастауыш білімнен кейінгі білім беру бөлімін (ББКБ) және негізгі білім беру дирекциясын (НБД) басқа да басқармаларға қадағалауға көмектеседі. Пунтлендтің білім беру жүйесі екі жылдық ЭБД, сегіз жылдық бастауыш білім беру (төрт жылдық төменгі және төрт жылдық жоғары бастауыш білім беру) және төрт жылдық орта білім беруді қамтиды. Жоғары білім беру орта есеппен төрт жылды құрайды, қазіргі уақытта аймақта жеті ірі университет бар: Гаруэдегі Пунтленд мемлекеттік университеті, Галкайодағы Пунтленд мемлекеттік университеті, Босасодағы Босасо колледжі, Кардодағы Шығыс Сомали университеті, Босасодағы Могадишу университетінің (Пунтленд филиалы), Бадхандағы Маахир университеті, Санаг және Лас-Анодтағы Нугаал университеті. Шығыс Африка университетінің Пунтлендте алты филиалы бар, Босасо, Эригаво, Галдогоб, Галкайо, Гаруэ және Кардода кампустары бар. Осылайша, бұл 2-4-4-4 жүйесі. Пунтлендтің Білім министрлігі формалды емес білім беруді (ФЕБ) және техникалық/кәсіптік білім беру мен оқытуды (ТКБО) аймақтың білім беру жүйесінің маңызды бөлігі деп таниды. COVID-19 дағдарысынан кейін Пунтленд үкіметі «Білім паспортын» іске қосты, бұл балалардың үйден онлайн және офлайн режимде білім беру мазмұнына қол жеткізе алатын цифрлық қашықтықтан оқыту платформасы. «Білім паспорты» – ЮНИСЕФ, Microsoft және Кембридж университеті арасындағы маңызды серіктестік.
Демография және дін
2016 жылғы жағдай бойынша Пунтленд халқының саны 4,334,633 адамды құрайды деп есептеледі, олардың 39%-ы көшпелілер. Сондай-ақ, Мехри халқының өкілдері де бар. Қазіргі уақытта аймақ тұрғындарының 31%-ы Босасо, Гардо, Лас-Анод, Буудле, Бадан, Галдогоб, Гароу және Галкайо қалаларында тұрады, бұл қалалар қарқынды дамып келеді. Халықтың шамамен 70%-ы 30 жасқа дейін. Пунтлендті солтүстік-оңтүстік бағытындағы тас жол кесіп өтеді. Ол Сомалидің солтүстік бөлігіндегі Гароу, Босасо және Галкайо сияқты ірі қалаларды оңтүстіктегі қалалармен байланыстырады. 2012 жылы Пунтленд тас жол басқармасы Гароуэ мен Галкайоны байланыстыратын маңызды магистральды жаңарту жұмыстарын аяқтады. Көлік басқармасы 2012 жылдың маусым айында аймақтық орталық пен Босасо арасындағы үлкен жолды жаңарту және жөндеу жобасын бастады. Сонымен қатар, 2012 жылдың қазан айында Босасо мен Кардхоны байланыстыратын тас жолда жөндеу жұмыстары қолға алынды. 2012 жылы Пунтленд билігі Лас-Хорей портында жүргізіліп жатқан жөндеу жұмыстарын бағалау үшін инженерлер тобын шақырды. Порт министрі Саид Мохамед Радждің сөзіне қарағанда, Пунтленд үкіметі Лас-Хорейде осындай даму жобаларын іске асыруды жоспарлап отыр. Жергілікті әуе компаниялары Джибути, Аддис-Абеба, Дубай және Джидда сияқты түрлі ішкі және халықаралық бағыттарға рейстер ұсынады, сондай-ақ хаж және умра қажылық сапарларына да рейстер ұйымдастырады. Пунтлендтегі ең танымал әуе компаниялары – Джубба Эйрвейз, Особ Эйр және Даалло Эйрлайнз, олар Босасодағы Бендер Кассим халықаралық әуежайынан және Галкайодағы Абдуллахи Юсуф халықаралық әуежайынан (бұрынғы Галкайо әуежайы) және басқа да жерлерден рейстерді жүзеге асырады. 2013 жылдың қыркүйек айының соңында Босасо әуежайын жаңарту бойынша тендерлік процестің ресми ашылуы өтті. Жаңарту жобасы әуежайдың ұшып-қону жолағын 1,800 метрден 2,650 метрге дейін ұзартуды қамтиды. Ұшып-қону жолағының ені 30 метрден 45 метрге дейін кеңейтіледі және екі жағында 7,5 метрлік қиыршық тас жол жиектері болады. Пунтлендтің азаматтық авиация вице-министрі Абдихани Гелленің мәлімдемесіне сәйкес, Пунтленд үкіметі Гароудағы Гароу халықаралық әуежайында, Галкайодағы Абдуллахи Юсуф халықаралық әуежайында және Кардходағы Кардхо әуежайында да осындай жаңарту жұмыстарын жүргізуді жоспарлап отыр.
Әскери
Пунтленд қауіпсіздік күштері (ПҚК) – автономиялы Пунтленд аймағының қарулы күштері. Әскери командирлер мен жоғары лауазымды шенеуніктерді Министрлер Кеңесі бекіткен білікті комиссия тағайындайды. Пунтленд қауіпсіздік аппаратында тәуелсіз әскери сот жүйесі де бар. Ол өз полиция күштерін басқарады, оның құрамында Арнайы қорғау бөлімі бар. Пунтленд теңіз полиция күштері (ТПҚК) – жергілікті жұмысқа алынған, кәсіби теңіз қауіпсіздігі күштері. Оның негізгі мақсаты – Сомали жағалауындағы қақпалықты, заңсыз балық аулауды және басқа да заңсыз қызметтерді алдын алу, анықтау және жою, сондай-ақ елдің теңіз ресурстарын жалпы қорғау. Бұдан өзге, күш азаматтық қолдау көрсетеді, оның ішінде құдықтарды жөндеу, ауруханалар мен емханаларды жаңғырту, жолдарды, әуежайларды және басқа да инфрақұрылымды күрделі жөндеуден өткізеді. Сондай-ақ, жергілікті қауымдастықтарға біліктілікті арттыру бағдарламаларын ұсынады.
Мұнай барлау
2000 жылдары Пунтленд үкіметі осы аймақтағы барлау құқықтары үшін шетелдік мұнай компанияларымен ресми келіссөздер бастады. 2005 жылдың қазан айында аймақтық билік Range Resources компаниясына екі үлкен құрлықтағы минерал және көмірсутектерді барлау лицензиясына басымдық үлесін берді, сонымен қатар теңіздегі құқықтарды да қоса. Аталған Нугаал және Дхарур аңғарының құрлықтағы блоктары сәйкесінше, кең аумақты құрайды. Екі жыл өткен соң Range Resources екі блокқа 100% иелік етті және бірден Canmex Minerals компаниясына осы үлестің 80% бөлігін берді. 2007 жылдың қаңтарында Пунтленд әкімшілігі, сол кезде президент Мохамуд Мусе Херси басқарған, Range Resources Limited және Canmex Minerals еншілес компаниясы Canmex Holdings (Bermuda) II Limited-пен Пунтленд өнімдерін бөлісу туралы келісімге (PSA) қол қойды. 2009 жылы басшылық ауысқаннан кейін, қазір президент Абдирахман Мохамуд Фароле басқаратын Пунтленд үкіметі, аймақ үшін тиімдірек шарттарды қамтамасыз ету үшін Range Resources компаниясымен пайданы бөлісу туралы келісімді қайта қарауға тырысты. 2012 жылы Пунтленд үкіметі Пунтленд және жалпы Сомалидегі алғашқы ресми мұнай барлау жобасына рұқсат берді. 2017 жылы Пунтленд министрлері кабинет отырысын өткізіп, қытайлық CCECC компаниясымен мұнайды барлау туралы келісімді мақұлдады, бұл келісімге сәйкес Eyl және Garowe қалаларын байланыстыратын жол салынуға және Абдуллахи Юсуф әуежайының жөндеу жұмыстары жүргізілуге тиіс болды.
Медиа
Пунтлендтің өз телеарнасы мен студиясы бар. Пунтленд телерадиосы – Сомалидің автономиялы Пунтленд мемлекетінің қоғамдық хабар тарату желісі. Оның штаб-пәтері аймақтық астанасы Гароуде орналасқан. Сондай-ақ, қызмет Лондонда кеңсесіне ие. 2013 жылдың сәуірінде құрылған Пунтленд телерадиосы жер үсті арқылы сомали тілінде жергілікті хабарлар таратады. Сонымен қатар, бағдарламалар спутниктік байланыс арқылы бүкіл әлемге таратылады. Радио Пунтланд қысқа толқын арқылы халықаралық деңгейде хабар таратады, оның таралу аймағы Финляндияға дейін жетеді. Оның стандартты бағдарламаларына жалпы жаңалықтар, аймақтық жаңалықтарға, спортқа және ойын-сауыққа бағытталған материалдар кіреді. Жеке меншік телеарналар Eastern Television Network (ETN TV) және Somali Broadcasting Corporation (SBC TV) Босасо қаласынан хабар таратады. 2004 жылы құрылған Радио Гароу – Гароу қаласындағы қоғамдық радиостанция. Бұл станция күн сайын Сомалиден 89.8 FM жиілігінде хабар таратады, сомали тіліндегі соңғы жаңалықтар, саясат және қоғам туралы ақпараттарды қамтиды. Сондай-ақ, ол Garowe Online веб-сайтында арнайы бағдарламаларды жариялайды. LaasqorayNET – Бадхан, Босасо, Дубай және Лондон қалаларында орналасқан жеке меншік веб-сайт. Сайтта сомали және ағылшын тілдерінде жазылған мақалалар жарияланады. Бұған қоса, веб-сайтта аудиоматериалдар да бар, бірақ олар үнемі жаңартылмайды. Радио Гаалькакио – мемлекеттік радиостанция. Галкайо қаласында орналасқан, бұрын "Азат Сомали" радиосы деп аталған. Horseed Media 2002 жылы Нидерланды мен Финляндиядағы сомали зиялыларының тобы құрған. Босасодан хабар тарататын радиостанцияның аудиториясы шамамен 80 000 адамды құрайды, сонымен қатар күніне 10 000-нан астам келушісі бар веб-сайты да бар. Гароуде орналасқан Puntland Post 2001 жылы Даниядағы сомали эмигранттары құрған. Оның веб-сайты күн сайын сомали және ағылшын тілдеріндегі ішкі және халықаралық жаңалықтар мен талдауларды жариялайды, Пунтленд мәселелеріне ерекше назар аударады. 2014 жылы құрылған Puntland Star Сомали мен әлемнің басқа елдерінен түсетін соңғы жаңалықтарды, оқиғаларды және деректі фильмдерді ұсынады. Басқа да медиа ұйымдарының қатарында Raxanreeb Online (RBC Radio) бар. 2006 жылы іске қосылған RBC сомали жаңалықтарын сомали және ағылшын тілдерінде әлемдік аудиторияға жеткізеді. Сомалидегі тікелей көздерден ақпарат алып, жергілікті саясат пен қоғамды қамтиды.
Футбол
2017 жылы Пунтланд мемлекеттік лигасы тоғыз клубтан тұрады.