Кіріспе
Адам денесіндегі ең ұзын бұлшықет – тібік бұлшықеті (/s//ɑːr/'/t//ɔːr//i//ə//s/). Ол жамбастың алдыңғы бөлігінде бойлық орналасқан, ұзын, жұқа және беткі бұлшықет.
The sartorius muscle (/s//ɑːr/'/t//ɔːr//i//ə//s/) is the longest muscle in the human body. It is a long, thin, superficial muscle that runs down the length of the thigh in the anterior compartment.
Құрылымы
Сарторий бұлшығы алдыңғы жоғарғы иілген тізе сүйегінен және алдыңғы жоғарғы иілген тізе сүйегі мен алдыңғы төменгі иілген тізе сүйегі арасындағы ойықтың бір бөлігінен басталады. Ол жамбастың жоғарғы және алдыңғы бөлігінен төменгі-ішкі бағытта көлденеңінен өтеді.
Функция
Сарториус бұлшық еті жамбас және тізе буындарын қозғалта алады, бірақ оның барлық қимылдары әлсіз болғандықтан, ол синергист бұлшық ет болып табылады. Pes anserinus грацилис, жартылай шеміршек және сарториус бұлшық еттерінің шекелерін қамтиды; бұл шекелер алдыңғы-ішкі жаққа орналасқан жақын тібік сүйегіне бекітіледі. Шекелердің астындағы сіңір қабынуы болғанда, олар тібік сүйегінің басынан ажырап кетеді.
Тарих
Сальторий атауы латын тіліндегі "сальтор" сөзінен келген, яғни тігінші, сондықтан оны кейде тігіншінің бұлшық еті деп те атайды. Бұл атау, тігіншілердің бұрын аяқтарын қиып отыру позына байланысты болуы мүмкін. Француз тілінде де осы бұлшық еттің ескі атауы "кутюрье" (тігінші немесе киім тігуші) болып келген, бұл да "тігіншідей отыру" (француз тілінде: "s'asseoir en tailleur") дегенге сіңісті. Атаудың шығу тегіне қатысты басқа да гипотезалар бар. Бірі – бұлшық еттің төменгі бөлігінің орналасуы, яғни шалбар тігу кезінде тігіншілер жиі өлшейтін жамбастың ішкі бетіне ұқсас болуы. Тағы бірі – бұл бұлшық ет тігіншінің лентасына өте ұқсайды. Сонымен қатар, көне тігін машиналары үздіксіз педальмен айналдыруды қажет еткен. Бұл жамбастың сыртқа бұрылуы және тізе бүгілуінің үйлесімі тігіншілердің сальторий бұлшық еттерін ерекше дамытқан.