Кіріспе

Клапанды латунь аспаптар отбасы
танкіге қарсы зымыран

Саксхорн – конустық ішкі бөлігі және терең тостаған тәрізді ауыздықтары бар клапанды латунь аспаптар отбасы. Саксхорн отбасын саксофон отбасын жасаған Адольф Сакс құрастырған, ол саксофон отбасын құрастырушы ретінде де белгілі. Саксхорнның дыбысы ерекше жұмсақ тембрге ие және басқа латунь аспаптармен үйлесімді жақсы араласады.

Жеке мүшелердің диапазондары

Саксогорн көптеген басқа клапанды қола аспаптар сияқты үш клапанды жүйеге негізделген. Осы отбасының әрбір мүшесі екінші гармониядағы түбір нотасымен аталады. Әрбір мүше, шартты түрде, негізгі нотадан бір тритон төмен (екінші гармония, барлық клапандар басылған) және клапандар басылмаған сегізінші гармония, яғни негізгі нотадан екі октава жоғары нотаға дейінгі үш клапанды қола аспаптардың диапазонына ие. Отбасының барлық қазіргі мүшелері требль кілтінде жазылған транспонирленетін аспаптар болып табылады, онда екінші гармониядағы түбір нотасы клапандарсыз ортаңғы C ретінде жазылады, бірақ баритон мүйізі көбінесе бас кілтіндегі ноталарды орындайды, әсіресе концерттік музыкада және тромбонға арналған ноталарды орындағанда.

Тарих

1830-жылдардың ортасынан соңына дейін дамыған саксофон отбасы 1845 жылы Парижде Адольф Саксқа патенттелді. 19 ғасырда саксофон отбасының шынымен жаңа ма, әлде бұрынғы аспаптардың жетілдірілген түрі ме деген пікірталас ұзақ соттарға себеп болды. 1850-ші жылдардың ортасында Сакс аспаптың клапан жүйесімен тәжірибелер жасауын жалғастырды. Берлиоздың "Les Troyens" операсының (1856-1858) "Троян маршы" (Marche Troyenne) сахнадағы музыкалық тобында саксофон отбасы бар. Осы операның "Саралық аңшылық және дауыл" (Chasse Royale) бөлімінде олар оркестрде қолданылады. Сэр Джон Элиот Гардинер 2003 жылғы жазуында оларды пайдалануды жоспарлаған, бірақ ірі консерваториялардан қарызға ала алмады; соңында жеке коллекционермен байланысып, одан жиынтық алды. Саксофонды танымал Дистин квинтеті таныстырды, ол 19 ғасырдың ортасында Еуропа бойынша гастрольдік сапарлар жасады. Бұл музыканттар, баспагерлер және аспап жасаушылар отбасы 19-ғасырдың ортасынан соңына дейін Ұлыбританиядағы қола духовой оркестр қозғалысының дамуына зор үлес қосты. Саксхорн американдық Азамат соғысы кезіндегі әскери оркестрлерде ең көп қолданылған духовой аспап болды. Аспаптың иыққа артылатын түрі қолданылды, себебі аспаптың артқа қарай бағытталған резонаторы оркестрдің артынан жүріп келе жатқан әскерлерге музыканы естуге мүмкіндік берді. Бұл аспапты пайдаланатын заманауи шығармалар: Дезире Дондейннің бас туба немесе саксофон мен фортепианоға арналған "Tubissimo" (1983), Оливье Мессьеннің "Et exspecto resurrectionem mortuorum" (1964) және Дмитрий Шостаковичтің "Совет милициясының маршы" (1970).