Кіріспе

Бейресми индукциялық қателік – өкімдерін қолдану шегінен асып кеткен бейресми қателік. Ассоциациялық қателік – егер екі нәрсе бір топқа жатса, онда бір нәрсенің қасиеттері екінші нәрсеге де тән болуы керек деп тұжырымдайтын ресми логикалық қателік. Мысалы, қате пікір білдіруші: «Аю – жануар, аю қауіпті, демек сіздің итіңіз де жануар болғандықтан қауіпті болуы керек». Егер бұл аудиторияның бұрыннан бар жеккөрушілігін немесе басқа нәрсеге деген наразылығын пайдаланып, жақсы қарым-қатынас орнатуға жасалған әрекет болса, онда бұл қауымдастыру арқылы кінәлау немесе жеккөруге шақыру (латынша: argumentum ad odium) деп аталады. Қауымдастыру арқылы кінәлау – бұл мәлімдемелерге емес, сөйлеушінің өзіне шабуыл жасайтын аргументтерге ұқсас, бірақ бұл жағдайда жаман сезім аргумент арқылы туындамайды; ол бұрыннан бар.

Галилей гамбиті

Қалыптасқан қате пікірдің бір түрі, белгілі бір ғылыми немесе тарихи дәлелді мойындамайтындар жиі қолданады, оны Галилейдің тәсілі деп атайды. (Галилей қателігі деп те аталады) Аргумент мынадай: Галилей өз заманында ғылыми бақылаулары үшін сындарға ұшырады, бірақ кейіннен оның дұрыс екені мойындалды; оның жақтастары өздерінің дәстүрден тыс пікірлері басқа ғалымдардың сындары мен қабылдамауына себеп болса, Галилей сияқты, кейіннен дұрыс деп танылатынын айтады. Бұл тәсілдің кемшілігі – сындарға ұшырау дұрыс болумен міндетті түрде байланысты емес, және тарихта сындарға ұшыраған көптеген адамдар, шындығында, қате болған. Сол сияқты, Карл Саган адамдар Кристофер Колумб және Райт ағайындары сияқты гениалды адамдарға күлгенін, бірақ "олар сондай-ақ Бозо клоунына да күлгенін" айтқан. Мұны көбінесе теориясы ғылыми консенсусқа қайшы келетін адамдар жасайды. Мысалы: "Алекс вакциналар денсаулыққа зиян келтіреді деген (жалған) талабы үшін сындарға ұшырады, демек ол дұрыс айтады".