Кіріспе
Адиutant (/UK/, /eɪd//d//ə/'/k//ɒ̃/, /us// /'/k//ae//m//p/;) – жоғары дәрежелі адамның, әдетте жоғары әскери, полиция немесе үкімет шенеунігінің, патшалық отбасы мүшесінің немесе мемлекет басшысының жеке көмекшісі немесе хатшысы. Адиutant салтанатты шараларға қатысуы мүмкін, ал бірінші адиutant әдетте ең жақын жеке көмекші болып табылады. Бұл әскери бөлімнің аға әкімшісі болып табылатын адъютантпен шатастырылмауы керек. Адиutantтың лауазымдық белгісі әдетте алтын немесе басқа түстерде тоқылған өрнектелген бау, ол форманың иығына тағылады. Оны сол немесе оң иыққа тағу хаттамамен анықталады. Кейбір елдерде адиutant құрметті атақ болып саналады және ADC, A.D.C. пост номиналдық әріптерін береді. Корольдің құрметті адиutant атағы көрсетілген қызметтері үшін патша сарайымен берілуі мүмкін. Белгілі тұлғалардың қатарында генерал-майор барон Эдуард Эмпен, граф Чарльз Джон д'Ольтремон және генерал-лейтенант барон Альберт дю Рой де Бликви бар.
An aide de camp (/UK/,/eɪ//d//d//ə/'/k//ɒ̃/, /us// /'/k//ae//m//p/;) is a personal assistant or secretary to a person of high rank, usually a senior military, police or government officer, or to a member of a royal family or a head of state. An aide de camp may participate at ceremonial functions, and the first aide de camp is typically the foremost personal aide. This is not to be confused with an adjutant, who is the senior administrator of a military unit. The badge of office for an aide de camp is usually the aiguillette, a braided cord in gold or other colours, worn on the shoulder of a uniform. Whether it is worn on the left or the right shoulder is dictated by protocol. In some countries, aide de camp is considered to be a title of honour, which confers the post nominal letters ADC, A. D. C.
The title of honorary aide de camp to the king can be granted by the royal court for services rendered. Notable people include Major General Baron Édouard Empain, Count Charles John d'Oultremont, and Lieutenant General Baron Albert du Roy de Blicquy.
Патшалық әулеті
Сонымен қатар, белгілі бір сандағы жоғары шенді офицерлер монархтың адъютанты ретінде тағайындалуы мүмкін, бұл тағайындалу иесіне "ADC" қызметтік әріптерін беруге құқық береді. Олардың көпшілігі әскер, теңіз және әуе күштері офицерлері, әдетте полковник немесе бригада генералы шені немесе оған баламалы шенде болады. Олар сирек жеке-жеке нақты міндеттерді орындауға шақырылады; бірақ 20-ғасырда монархтың барлық таққа отыру және мемлекеттік жерлеу рәсімдерінде олар жиынтығында қатысты. 1991 жылы патшайымның адъютанттарының саны алпысқа жетті: үш қызметтің өкілдерінен құралған басты адъютанттар, Парламенттің ашылу салтанатында, таққа отыру рәсімінде және мемлекеттік жерлеу рәсімінде Корольдік үйдің басқа мүшелерімен бірге қатысады; және кейде олар жекелей монархты еске алу рәсімдерінде және басқа да шараларда өкілдік етуге шақырылады. Басқа жағдайларда, офицер адъютант ретіндегі қызметтен босатылғаннан кейін атрибуттарды киюді тоқтатады (бірақ 1988 жылға дейін тағайындалған монархтың бұрынғы адъютанттары патшалық белгісін киюді жалғастыра алады).
Индонезия
Индонезияда президентке және вице-президентке, «президенттік көмекші» деп аталатын көмекші офицерлер Индонезия Ұлттық Қарулы Күштерінен полковник шенімен және/немесе Индонезия Ұлттық Полициясынан Полиция Бастығы Комиссары шенімен тағайындалады. Олар президентке, вице-президентке және олардың әйелдеріне ресми қызметтерінде немесе жеке істерінде қолдау көрсету және күнделікті әкімшілік қызметтер ұсынумен айналысады. Оларды алтын түсті аигулеттерінен тануға болады. Индонезиядағы министрлер және басқа да маңызды мемлекеттік қызметкерлер сияқты өзге де жоғары лауазымды тұлғаларға да ADC-лер тағайындалады, олар әдетте әскери және/немесе полиция академиясын жаңа бітірген лейтенанттар немесе полиция инспекторлары болады. Губернаторлар мен қала әкімдері сияқты аймақтық лауазымды тұлғаларға, сондай-ақ Регенттерге ADC-лер Ішкі Әкімшілік Мектебінен (IPDN) жаңа түлектерден беріледі.
Ирландия
Ирландия президенті, Ирландия қорғаныс күштерінің жоғарғы бас қолбасшысы ретінде, президенттің күнделікті міндеттеріне көмектесетін, Ирландиядағы және шетелдегі мемлекеттік сапарларда президентті сүйемелдейтін, сондай-ақ президентті қаралы жиындар мен мемлекеттік шараларда өкілдік ететін жеке көмекшілермен қызмет етеді. Арас ан Уахтрайнда тәулік бойы кезекшілікте АДК болады. Майкл Коллинз 1916 жылғы Пасха көтерілісі кезінде Джозеф Планкеттің жеке көмекшісі болған.
Жапония
1896 жылдан Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуына дейін Жапония императорларының қасында әскер және теңіз күштерінің адъютанттары болды.
Португалия
Португалия қарулы күштерінің бас қолбасшысы ретінде президенттің үш адъютанты болады, біреуі Португалия армиясынан, біреуі Португалия теңіз күштерінен және біреуі Португалия әуе күштерінен. Бұл адъютанттар Президенттік әскери үйдің құрамына кіреді. Португалия адъютанттары бір президенттік мерзімнен аспайды, ол бес жылға созылады, одан кейін олар сәйкес әскер түрлеріне қайта оралады.
Америка Құрама Штаттары
Әскери офицерлер Армия хатшысының, Қорғаныс министрінің, вице-президенттің және АҚШ Президентінің көмекшілері болып тағайындалады. Бірнеше көмекшісі бар мемлекеттік қызметкерлерде ең жоғары дәрежедегі көмекші әдетте басқа көмекшілердің, сондай-ақ жүргізушілер немесе санитарлар сияқты жеке қызметкерлердің қызметін үйлестіреді және өзі де көмекшіге ие болады. АҚШ Армиясының аттас-лагерьлері қызмет таңбасының орнына арнайы белгі тағады, ол олардың жаяу әскер, артиллерия немесе квартирмейстерге жататындығын көрсетеді, әйтпесе олар қызметтік киімнің жағасында тағатын еді. Аттас-лагерь тағатын белгіде қызмет көрсетіліп жатқан генерал-офицердің шені көрсетіледі, мысалы төмендегідей. Армия Бас штабының бастығы мен Біріккен штабтар төрағасы О-10 лауазымында болғанымен, олардың аттас-лагерьлері әдеттегі төрт жұлдызды белгінің орнына осы лауазымдарға тән белгілерді тағады. Сонымен қатар, аттас-лагерь өздерінің парадтық киімінде иығында арнайы аiguillette тағады. АҚШ Әскери-теңіз күштерінде адмиралдың аттас-лагері "флаг аиды" (жағалаудағы команда) немесе "флаг лейтенанты" (теңіздегі команда) деп те аталады.