Кирилл Лукарис: Константинополь Патриархі және теолог өмірі мен қызметі
Cyril Lucaris
Кирил Лукарис (1572-1638) – Константинополь Патриархы, теолог. Православтық реформаларға тырысқан, кальвинизм әсеріне күдік келген тұлға. Тарихы мен нанымы әлі де зерттелуде.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жеті рет Константинопольдің Экуменикалық Патриархы (1572–1638)
Seven time Ecumenical Patriarch of Constantinople (1572–1638)
Кирилл Лукарис немесе Кирилл Лукарис (Κύριλλος Λούκαρις; 13 қараша 1572 – 27 маусым 1638) – грек дін қызметкері және теолог, Криттің Кандия қаласында туған (сол кезде Венеция Республикасының құрамында болған). Кейін ол Александрияның грек патриархы Кирилл III және Константинопольдің Экуменикалық патриархы Кирилл I болды. Ол Шығыс православие шіркеуін кальвинистік протестанттық үлгіде реформалауға тырысқан деген пікір бар. Кальвинизмді православие шіркеуіне енгізу әрекеттері қабылданбады, ал Кириллдің іс-әрекеттері, ниеттері және нақты көзқарастары ғалымдар арасында әлі де даулы мәселе болып қалуда. Кирилл Александрия Православ шіркеуінде иеромартир ретінде жергілікті түрде құрметтеледі; Александрия Патриархатының Киелі Синоды 2009 жылдың 6 қазанында Лукаристі қастерлеп, оның естелігі 27 маусымда атап өтіледі.
Cyril Lucaris or Kyrillos Loukaris (Κύριλλος Λούκαρις; 13 November 1572 – 27 June 1638) was a Greek prelate and theologian, and a native of Candia, Crete (then under the Republic of Venice). He later became the Greek Patriarch of Alexandria as Cyril III and Ecumenical Patriarch of Constantinople as Cyril I. He has been said to have attempted a reform of the Eastern Orthodox Church along Calvinist Protestant lines. Attempts to bring Calvinism into the Orthodox Church were rejected, and Cyril's actions, motivations, and specific viewpoints remain a matter of debate among scholars. Cyril is locally venerated as a hieromartyr in the Alexandrian Orthodox Church; the Holy Synod of the Patriarchate of Alexandria glorified Loukaris on 6 October 2009, and his memory is commemorated on 27 June.
Өмір
Кирилл Лукарис 1572 жылғы 13 қарашада Кандия (Ираклион) Корольдігінде дүниеге келді, сол кезде арал Венеция Республикасының теңіз империясының бір бөлігі болған. Жастық шағында ол Еуропаны аралап, Венецияда және Падуа университетінде, сондай-ақ Женевада білім алды. Лукарис Венецияда және Падуада, Виттенбергте және Женевада теологиялық зерттеулер жүргізді, онда ол Рим католиктігіне қарсылық сезімін күшейтті. Лукарис қай күні дін қызметкері болып тағайындалғаны белгісіз, бірақ ол Константинопольде тағайындалған. 1596 жылы Александрия патриархы Мелетий Пегас Лукаристі Польша-Литва одағына жіберді, ол Брест-Литовск униасының православие қарсылығын жетектеуі керек болды, ол Киевті Риммен біріктіруді ұсынды. Лукарис алты жыл бойы Вильнюстегі (қазіргі Литва) православие академиясының профессоры болды. Түрік басқыншылығы және иезуит миссионерлерінің православиелік жамағатты дінге өтуге шақыруы салдарынан православие діні мен грек тілін оқытатын мектептер жетіспеді. Католик мектептері ашылып, католик шіркеулері православие шіркеулерінің қасына салынды, ал православие дін қызметкерлерінің жетіспеуіне байланысты шара қабылдау қажет болды. Оның бірінші әрекеті – Афон тауында теологиялық семинария, Афонияда мектебін құру болды. 1627 жылы ол Стамбулда грек тілінде басылатын алғашқы баспахана ашуға рұқсат берді. Алайда, француз үкіметі баспа католиктерге қарсы жарияланымдарды жариялай бастағаннан кейін Осман билігіне ресми наразылық білдірді, нәтижесінде Осман билігі бір жылдан кейін оны жабуға бұйрық берді. Ол Галлиполидің Максиміне Жаңа Өсиетті қазіргі грек тіліне аударуға қаржылай көмек көрсетті.
Cyril Lucaris was born in Candia (Heraklion), Kingdom of Candia on 13 November 1572, when the island was part of the Venetian Republic's maritime empire. In his youth he travelled through Europe, studying at Venice and the University of Padua, and at Geneva where he came under the influence of Calvinism and the Reformed faith. Lucaris pursued theological studies in Venice and Padua, Wittenberg and Geneva where he developed greater antipathy for Roman Catholicism. While the exact date is unknown, Lucaris was ordained in Constantinople. In 1596 Lucaris was sent to the Polish–Lithuanian Commonwealth by Meletius Pegas, Patriarch of Alexandria, to lead the Orthodox opposition to the Union of Brest Litovsk, which proposed a union of Kiev with Rome. For six years Lucaris served as professor of the Orthodox academy in Vilnius (now in Lithuania). Due to Turkish oppression combined with the proselytization of the Orthodox faithful by Jesuit missionaries, there was a shortage of schools which taught the Orthodox Faith and the Greek language. Roman Catholic schools were set up and Catholic churches were built next to Orthodox ones, and since Orthodox priests were in short supply something had to be done. His first act was to found a theological seminary in Mount Athos, the Athoniada school. In 1627, he authorized the establishment of a Greek language printing press in Istanbul, the first of its kind. However, the French government lodged an official protest with Ottoman authorities once the press began to publish anti Catholic polemics, and as a result, Ottoman authorities ordered its closure one year later. He sponsored Maximos of Gallipoli to produce the first translation of the New Testament in Modern Greek.
Кальвинизм
Кириллдің мақсаты Шығыс православие шіркеуін кальвинистік бағытта реформалау болды, және осы мақсатта ол көптеген жас грек дінтанушыларын Швейцария, Солтүстік Нидерланды және Англия университеттеріне жіберді. 1629 жылы ол өзінің танымал «Confessio» (кальвинистік ілім) еңбегін жариялады, бірақ мүмкіндігінше православие шіркеуінің тілі мен сенімдеріне бейімдеді. Ол сол жылы екі латын, төрт француз, бір неміс және бір ағылшын тілінде жарық көрді. Шығыс шіркеуінде бұл 1638 жылы Константинопольде, 1642 жылы Яссы Синодында сынға ұшырады, ал 1672 жылы Иерусалим Патриархы Доситей шақырған Иерусалим Синодында кальвинистік ілімдер айыпталып, мәресіне жетті. Епископтар Арсений (Брянцев), Василий Малахов, Георгий Михайлидис, Николай Талберг) «Confessio»-ның түпнұсқалығын жоққа шығарды, нәтижесінде 2009 жылы Александрияның грек православиелік патриархаты Кириллды қасиетті деп жариялады.
Cyril's aim was to reform the Eastern Orthodox Church along Calvinistic lines, and to this end he sent many young Greek theologians to the universities of Switzerland, the northern Netherlands and England. In 1629 he published his famous Confessio (Calvinistic doctrine), but as far as possible accommodated to the language and creeds of the Orthodox Church. It appeared the same year in two Latin editions, four French, one German and one English, and in the Eastern Church it started a controversy which brought critics at several synods, in 1638 at Constantinople, in 1642 at the Synod of Iași, and culminated in 1672 with the convocation by Dositheos, Patriarch of Jerusalem, of the Synod of Jerusalem, by which the Calvinistic doctrines were condemned. bishop Arsenius (Bryantsev), Vasily Malakhov, George Michaelides, Nikolay Talberg) have denied the authenticity of the "Confessio", which resulted in the canonization of Cyril in 2009 by the Greek Orthodox Patriarchate of Alexandria.
Саясат және өлім
Лукарь 1638 жылғы 27 маусымда Босфордағы кемеде янышәрілердің қысымымен, оның православиелік қарсыластарының және католиктік француз және австриялық елшілердің ұйымдастыруымен бірнеше рет уақытша қызметтен алынып, жер аударылды.
Lucaris was several times temporarily deposed and banished at the instigation of both his Orthodox opponents and the Catholic French and Austrian ambassadors, by the Janissaries on 27 June 1638 aboard a ship in the Bosporus.