Кіріспе

Жамбас артериясы - жамбастағы ірі артерия, жамбас және аяққа негізгі артериялық қанмен жабдықтаушы. Жамбас артериясы терең жамбас артериясын бөліп шығарады және жамбас үшбұрышында жамбастың алдыңғы-ішкі бөлігімен төмен қарай жүреді. Ол адуктор каналына еніп, адуктор гиатусы арқылы адуктор магнусының жанында, жамбастың ортаңғы және дистальді бөліктерінің қосылған жеріне жақын поплитеялық артерияға айналады. Терең жамбас артериясының басталуына жақын жамбас артериясы жалпы жамбас артериясы деп аталады, ал осы басталудан төменгі жамбас артериясы беткей жамбас артериясы деп аталады.

Қан тамырлары арқылы өту

Жамбас артериясы агиографияда қолданылатын жиі кездесетін орын. Оның жалпы жамбас артериясының пульсациясы көбінесе тері арқылы анықталады; ал максималды пульсация орны катетер енгізу үшін пункция нүктесі ретінде пайдаланылады. Осы жерден сымдар мен катетерлерді артериялық жүйедегі кез келген жерге – жүрек, ми, бүйрек, қолдар мен аяқтарға араласу немесе диагностика үшін бағыттауға болады. Жамбас артериясына енгізілетін ине бағыты қан ағынына қарсы (ретроградты), жүрекке және қарсы аяққа араласу және диагностика жасау үшін, немесе қан ағынымен (антеградты немесе ипсилатеральды) сол аяқтағы диагностика мен араласу үшін болуы мүмкін. Сол немесе оң жамбас артериясына қол жеткізу мүмкін, бұл араласу немесе диагностика түріне байланысты. Төменгі аяқтың қан тамырлық анатомиясын бейнелеу үшін жалпы жамбас артериясы (CFA) кіру орны ретінде таңдалады. Дегенмен, CFA-ға енуді тек ретроградтық пункция арқылы бағалауға болады. Сондықтан, катетер кері бағытта қарсы жақты жалпы жамбас артериясы арқылы жалпы ішек артериясына жылжытылады, орта сызықты ипсилатеральды CFA-ға кесіп өтеді. Содан кейін SFA ағынға қарсы пункция арқылы бағаланады. Қан қысымы өте төмен болғандықтан радиалдық немесе брахиалдық артерияларды анықтау мүмкін болмаған жағдайда, артериялық қан алу үшін жамбас артериясын қолдануға болады.

Перифериялық артериялық ауру

Жамбас артериясы шеткершілік артериялық ауруларға осал. Атеросклероз салдарынан бітелген жағдайда, қарсы жамбас артериясынан кіретін эндоваскулярлық араласу қажет болуы мүмкін. Жамбас артериясының плакасын хирургиялық түрде кесіп алып тастау – эндартеректомия да жиі қолданылады. Егер жамбас артериясын тізелік аневризманы емдеу үшін хирургиялық жолмен байлау қажет болса, қан тізелік аневризмадан төмен орналасқан тізелік артерияға тізелік анастомоз арқылы жете алады. Дегенмен, егер дені сау аяқтың жамбас артериясындағы қан ағыны күрт тоқталса, дистальді қан ағыны көбінесе жеткіліксіз болады. Бұған себебі, тізелік анастомоз аз ғана адамдарда кездеседі және жамбас артериясында ауру болмаған кезде әрқашан жетілмейді.