Кіріспе
Корей марафоншысы (1912–2002)
Сон Ки Чуң (; ; 29 тамыз 1912 – 15 қараша 2002) – олимпиадалық спортшы және ұзақ қашықтыққа жүгіруші. Ол Олимпиада ойындарында медаль алған тұңғыш корей этникалық тобынан шыққан спортшы. 1936 жылғы Берлин Олимпиадасында марафонда алтын медаль жеңіп алды. Ол Корея түбегінде дүниеге келген, бірақ сол кезде Корея жапондық оккупацияда болғандықтан, жапондық делегация құрамында өнер көрсеткен. Сон 2 сағат 29 минут 19,2 секундтен тұратын Олимпиада рекордын орнатты.
Ерте өмір
Сон Ки Чун қазіргі Синүйюде (бұрын Шингишу деп аталған) Солтүстік Пьонган провинциясында, Солтүстік Кореяда дүниеге келген. Ол сол кезде Жапония басып алған аймақта туған. Сеулдегі Янчжуң жоғары мектебінде және Токиодағы Мейдзи университетінде оқыды, 1940 жылы бітірді.
Жеңіл атлетикадағы мансабы
Сонн алғаш 1500 және 5000 метрлік қашықтықта өнер көрсеткен, бірақ 1933 жылғы қазан айында сегіз мильдік жарыста жеңіске жеткеннен кейін ұзақ қашықтықтарға көшкен. 1933 жылдан 1936 жылға дейін ол 12 марафонға қатысып, барлық жарыста алғашқы үштікке кірді және тоғыз марафонда жеңіске жетті. Халықаралық жеңіл атлетика федерациясының мәліметінше, Сонның шәкірті Су Юн Бок 1947 жылы Бостон марафонында жеңіске жеткенге дейін бұл рекорд сақталған. Ресми емес мәліметтер бойынша, ол 1935 жылғы 27 сәуірде Сеулде марафонды 2:24-тен кем уақытта аяқтаған.
1936 жылғы Берлин Олимпиадасы
Жапония империясының құрамында сынға түскен Сон 1936 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында марафонда алтын медальді жеңіп алды. Ол бұл қашықтықты 2:29:19.2 уақытта жүгіріп өтіп, Олимпиада рекордын жаңартты.
Саяси маңызы
Токиодан келген бұйрық бойынша Сон Ки Чунг латын әліпбиіндегі Сон Китей есімін қолданып, жарысқа қатысуға мәжбүр болды. Бұл оның корей есімінің ханжамен жапон тіліндегі жазылуының латын әліпбиіне көшірілген түрі. Сон марапаттау рәсімінде жапон әнұраны ойналған кезде оны мойындаудан бас тартты және кейін журналистерге Жапония үшін жарысқа шығуға ұялғанын айтты.
Грек сыйлығы
Марафонды жеңгені үшін Сонға б.з.б. 8 ғасырда жасалған және Грекияның Олимпиада қаласында табылған, кейіннен Афинадағы газет Олимпиадалық сыйлық ретінде беру үшін сатып алған ежелгі Коринфтік кездейсоқ бас киім беруге тиіс болған. Алайда, Халықаралық Олимпиада комитеті мұндай құнды сыйлықты жүгірушіге табыстаудың олардың әуесқойлық ережелерін бұзатынын сенді. Кездейсоқ бас киім Берлиндегі мұражайға қойылды және 50 жыл бойы онда қалды. Ол, ақыры 1986 жылы Сонға табыс етілді. Сон кездейсоқ бас киімді Корея Ұлттық мұражайына сыйға берді, ол оны 904-ші және жалғыз Батыс ұлттық қазынасы деп белгіледі. Бастапқыда 2006 жылғы Сон Ки Чун марафонының жеңімпаздарына осы кездейсоқ бас киімнің көшірмелерін беру жоспарланған, бірақ олар ақырында тек көшірмесін киюге ғана мүмкіндік алды.
Кейінгі өмірі
Сон 1948 және 1952 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Корея құрамасының басшысы болды және 1948 жылы Лондондағы ашылу салтанатында елдің туын алып жүрді. Сон өмірінің қалған бөлігін Оңтүстік Кореяда басқа да белгілі жүгірушілерді, мысалы, 1947 жылы Бостон марафонының жеңімпазы Су Юн Бок-ты жаттықтырумен өткізді. Ол қайтыс болғаннан кейін Спорт заслугасы орденінің Ұлы Кордоны (Көк айдаһар) атағымен марапатталды.
Танымал мәдениетте
Сонн Зайничи автор Ю Миридің жартылай автобиографиялық романы "Тамыздың соңы" (『８月の果て』) кітабында, оның жастық шағында Соннмен бәсекелес болған әкесі Ян Им-деук туралы айтылады.
Сон Ки Чунг рөлін сомдаған актерлер
Юн Хи 2011 жылғы "Мой Уай" фильмінде бейнеленген. 2023 жылғы "Бостонға жол" фильмінде Ха Чжун Ву сомдаған.