Кіріспе
Психикалық бұзылу. Диагноз = Психиатриялық бағалау. Дифференциал = Психоздық депрессия, психоздық белгілері бар биполярлық бұзылу, шизофрениформды бұзылу, шизофрения. Алдын алу =. Емдеу =. Дәрі-дәрмек = Антипсихоздық, көңіл-күйді тұрақтандырғыштар, антидепрессанттар. Прогноз = Жеке адамға, дәрі-дәрмектерге жауап беруге және терапиялық қолдауға байланысты. Жалпы халықтың 0,3% құрайды. Өлім-жітім =.
| diagnosis = Psychiatric assessment
| differential = Psychotic depression, bipolar disorder with psychotic features, schizophreniform disorder, schizophrenia
| prevention =
| treatment =
| medication = Antipsychotics, mood stabilizers, antidepressants
| prognosis = Depends on the individual, medication response, and therapeutic support available
| frequency = 0.3%
| deaths =
Schizoaffective disorder (SZA, SZD) is a mental disorder characterized by abnormal thought processes and an unstable mood. This diagnosis requires symptoms of both schizophrenia (usually psychosis) and a mood disorder: either bipolar disorder or depression. There are three forms of schizoaffective disorder: bipolar (or manic) type (marked by symptoms of schizophrenia and mania), depressive type (marked by symptoms of schizophrenia and depression), and mixed type (marked by symptoms of schizophrenia, depression, and mania). Common symptoms include hallucinations, delusions, and disorganized speech and thinking. Auditory hallucinations, or "hearing voices", are most common. The onset of symptoms usually begins in adolescence or young adulthood. On a ranking scale of symptom progression relating to the schizophrenic spectrum, schizoaffective disorder falls between mood disorders and schizophrenia in regards to severity. Genetics (researched in the field of genomics); problems with neural circuits; chronic early, and chronic or short term current environmental stress appear to be important causal factors. No single isolated organic cause has been found, but extensive evidence exists for abnormalities in the metabolism of tetrahydrobiopterin (BH4), dopamine, and glutamic acid in people with schizophrenia, psychotic mood disorders, and schizoaffective disorder. While a diagnosis of schizoaffective disorder is rare, 0.3% in the general population, it is considered a common diagnosis among psychiatric disorders. Diagnosis of schizoaffective disorder is based on DSM 5 criteria, which consist principally of the presence of symptoms of schizophrenia, mania, and depression, and the temporal relationships between them. The main current treatment is antipsychotic medication combined with either or both of mood stabilizers and antidepressants. There is growing concern by some researchers that antidepressants may increase psychosis, mania, and long term mood episode cycling in the disorder. When there is risk to self or others, usually early in treatment, hospitalization may be necessary. Outcomes for people with DSM 5 diagnosed schizoaffective disorder depend on data from prospective cohort studies, which have not been completed yet. newer DSM 5 prevalence estimates are not yet available.
Шизоафективті бұзылу (ШЗА, ШЗБ) – бұзылған ойлау процестерімен және тұрақсыз көңіл-күймен сипатталатын психикалық бұзылу. Бұл диагноз шизофренияның (әдетте психоз) және көңіл-күйдің бұзылуының белгілерін қажет етеді: биполярлық бұзылу немесе депрессия. Шизоафективті бұзылудың үш түрі бар: биполярлы (немесе маниялық) тип (шизофрения және мания белгілерімен сипатталады), депрессивті тип (шизофрения және депрессия белгілерімен сипатталады) және аралас тип (шизофрения, депрессия және мания белгілерімен сипатталады). Жиі кездесетін белгілерге галлюцинациялар, қате түсініктер, дезорганизацияланған сөйлеу және ойлау жатады. Ең көп кездесетін галлюцинациялар – естілетін дауыстар. Симптомдардың пайда болуы әдетте жасөспірім шақта немесе жас ересекте басталады. Симптомдардың прогрессиясына қатысты шизофрениялық спектрдегі рейтингтік шкала бойынша шизоафективті бұзылу көңіл-күйдің бұзылуы мен шизофрения арасындағы ауырлық деңгейінде орналасады. Генетика (геномика саласында зерттелген); нейрондық тізбектердегі проблемалар; созылмалы ерте және қазіргі уақыттағы қысқа мерзімді экологиялық стресс маңызды себептік факторлар болып табылады. Жекелеген органикалық себеп табылмаған, бірақ шизофрения, психоздық көңіл-күйдің бұзылуы және шизоафективті бұзылуы бар адамдарда тетрагидробиоптерин (BH4), дофамин және глутамин қышқылының метаболизміндегі бұзылыстар туралы мол деректер бар. Шизоафективті бұзылу диагнозы сирек кездеседі (жалпы халықтың 0,3% құрайды), бірақ психикалық бұзылулардың арасында жиі кездесетін диагноз болып саналады. Шизоафективті бұзылуды диагностикалау DSM 5 критерийлеріне негізделген, олар негізінен шизофрения, мания және депрессия симптомдарының болуынан және олардың арасындағы уақыттық байланыстардан тұрады. Қазіргі кездегі негізгі емдеу – антипсихотикалық дәрі-дәрмектерді көңіл-күйді тұрақтандырғыштармен және/немесе антидепрессанттармен біріктіру. Кейбір зерттеушілер антидепрессанттардың психозды, манияны және бұл бұзылыстағы көңіл-күйдің ұзақ мерзімді циклдық эпизодтарын күшейте алатыны туралы алаңдаушылық білдіруде. Өзін-өзі немесе басқаларды қауіпке ұшырату қаупі болған жағдайда, әдетте емдеудің басында ауруханаға жатқызу қажет болуы мүмкін. DSM 5 бойынша диагностикаланған шизоафективті бұзылуы бар адамдардың нәтижелері әлі аяқталмаған перспективалық когорттық зерттеулердің деректеріне байланысты. DSM 5 таралу деңгейін бағалаудың жаңа деректері әлі қолжетімді емес.
| diagnosis = Psychiatric assessment
| differential = Psychotic depression, bipolar disorder with psychotic features, schizophreniform disorder, schizophrenia
| prevention =
| treatment =
| medication = Antipsychotics, mood stabilizers, antidepressants
| prognosis = Depends on the individual, medication response, and therapeutic support available
| frequency = 0.3%
| deaths =
Schizoaffective disorder (SZA, SZD) is a mental disorder characterized by abnormal thought processes and an unstable mood. This diagnosis requires symptoms of both schizophrenia (usually psychosis) and a mood disorder: either bipolar disorder or depression. There are three forms of schizoaffective disorder: bipolar (or manic) type (marked by symptoms of schizophrenia and mania), depressive type (marked by symptoms of schizophrenia and depression), and mixed type (marked by symptoms of schizophrenia, depression, and mania). Common symptoms include hallucinations, delusions, and disorganized speech and thinking. Auditory hallucinations, or "hearing voices", are most common. The onset of symptoms usually begins in adolescence or young adulthood. On a ranking scale of symptom progression relating to the schizophrenic spectrum, schizoaffective disorder falls between mood disorders and schizophrenia in regards to severity. Genetics (researched in the field of genomics); problems with neural circuits; chronic early, and chronic or short term current environmental stress appear to be important causal factors. No single isolated organic cause has been found, but extensive evidence exists for abnormalities in the metabolism of tetrahydrobiopterin (BH4), dopamine, and glutamic acid in people with schizophrenia, psychotic mood disorders, and schizoaffective disorder. While a diagnosis of schizoaffective disorder is rare, 0.3% in the general population, it is considered a common diagnosis among psychiatric disorders. Diagnosis of schizoaffective disorder is based on DSM 5 criteria, which consist principally of the presence of symptoms of schizophrenia, mania, and depression, and the temporal relationships between them. The main current treatment is antipsychotic medication combined with either or both of mood stabilizers and antidepressants. There is growing concern by some researchers that antidepressants may increase psychosis, mania, and long term mood episode cycling in the disorder. When there is risk to self or others, usually early in treatment, hospitalization may be necessary. Outcomes for people with DSM 5 diagnosed schizoaffective disorder depend on data from prospective cohort studies, which have not been completed yet. newer DSM 5 prevalence estimates are not yet available.
Қосымша аурулар
Шизоаффективті бұзылу жиі мазасыздық, депрессия және екіполярлық бұзылу сияқты аурулармен бірге кездеседі. Шизоаффективті бұзылысы бар адамдарға көбінесе темекі, марихуана немесе алкогольге байланысты заттарды қолдану бұзылысының диагнозы қойылады. Медицина қызметкерлері бірдей уақытта пайда болатын заттарды қолдану бұзылыстарын бағалаудың маңыздылығын көрсетеді, себебі бірнеше диагноз жағымсыз белгілерді күшейтіп қана қоймай, сонымен қатар шизоаффективті бұзылуды емдеуге де кері әсер ете алады.
Түрлері
Шизоаффективті бұзылыстың үш түрінің бірі, бұзылыстың көңіл-күйлік компонентіне сүйенген диагноз қою кезінде анықталуы мүмкін: жеткіліксіз білімі бар клиникалық дәрігерлер психоздың жиі кездесетін себептерін, соның ішінде тағайындалған кейбір психиатриялық препараттарды ескермей, диагноз қойған. Карпентер және DSM 5 шизоаффективті бұзылыстар жұмыс тобы 2009 жылы оларға қолжеткізілген деректерді талдап, 2013 жылдың мамырында былай деп хабарлады: Краепелиннің дихотомиясы DSM I және DSM II үшін қолданылмады, себебі екі нұсқаулық та сол кездегі үстем психодинамикалық психиатрияның ықпалында болды, бірақ DSM III жасаушылары көбірек ғылыми және биологиялық анықтамаларды пайдаланғысы келді. Қазір шизофрения мен екіполярлы бұзылудың генетикасының маңызды жақындығы бар екенін көрсететін дәлелдер бар. Қазіргі жүйенің негізіндегі дихотомия DSM IV-те шизоаффективті бұзылудың күрделі анықтамасын құрады, бұл артық диагноз қоюға алып келді. Психоздық депрессиясы бар, психоз тарихы бар екіполярлы бұзылуы бар және көңіл-күйлік симптомдары бар шизофрениямен ауыратын адамдарда да психоз бен көңіл-күй бұзылыстарын біріктіретін симптомдар кездеседі.
Дәрі-дәрмектер
Антипсихотикалық дәрі-дәрмектер көбінесе жедел емдеу үшін де, қайталанудың алдын алу үшін де қажет болады. Шизоаффективті бұзылысты емдеуде ең басты антипсихотикалық препарат жоқ, бірақ олардың көңіл-күйді тұрақтандыру қабілеттеріне байланысты атипиялық антипсихотикалық препараттар қарастырылуы мүмкін. Психоздық симптомдарды одан әрі жеңілдету үшін басқа антипсихотикалық препараттар тағайындалуы мүмкін. АҚШ-тың Азық-дәрілік басқармасы (FDA) емдеу үшін мақұлдамаса да, зерттеулер клозапиннің шизоаффективті бұзылысты емдеуде де тиімді болуы мүмкін екенін көрсетеді, әсіресе алғашқы емге төзімді жағдайларда. Клозапин – басқа антипсихотикалық препараттар тиімсіз болғанда ерекше тиімділігімен танылған атипиялық антипсихотикалық препарат. Когнитивтік терапиямен бірге қолданылғанда, клозапин шизоаффективті адамдарда психоздың оң және теріс белгілерін жоғары жылдамдықпен азайтуы мүмкін. Биполярлы типтегі шизоаффективті бұзылысты емдеу биполярлы бұзылысты емдеуге ұқсас, мақсаты – көңіл-күй эпизодтары мен ауысуларды болдырмау. Антидепрессанттар бұзылыстың депрессиялық түрін емдеуде пайдалы болуы мүмкін, бірақ зерттеулер антидепрессанттардың антипсихотиктер мен көңіл-күйді тұрақтандыратын препараттарға қарағанда әлдеқайда тиімсіз екенін көрсетеді. Кейбір зерттеулер шизоаффективті бұзылысты емдеуде транквилизаторлардың тиімділігін көрсеткенімен, олардың шизоаффективті бұзылысты емдеудегі тиімділігі туралы жалпы қорытындылар әлі де нақты емес. Көптеген зерттеушілер көптеген антидепрессанттарға байланысты ауыр жағымсыз салдарларға байланысты оларды ұзақ мерзімді емдеуде қолдануға қарсы ескертеді. Шизоаффективті бұзылу өмір бойы адамдардың 0,3-тен 0,8 пайызына дейін кездеседі деп есептеледі. Жағдайлардың 30 пайызы 25 пен 35 жас аралығында орын алады. Бұл бұзылыс әйелдерде ерлерге қарағанда жиі кездеседі, бірақ бұл депрессиялық субкатегориядағы әйелдердің көптігімен байланысты, ал биполярлы субтипте жыныстық арақатынас шамамен тең. Балаларға бұл бұзылыстың диагнозы сирек қойылады, себебі ол әдетте жасөспірім шақта немесе ересек жаста басталады.
Тарих
Шизоаффективті психоз термині 1933 жылы американдық психиатр Джейкоб Касанинмен енгізілді. Ол, басымдық құратын аффективті симптомдары бар эпизодтық психоздық ауруды сипаттау үшін қолданылды, сол кезде бұл жақсы болжамды шизофрения деп есептелді. 1959 жылы психиатр Курт Шнайдер (1887-1967) шизоаффективті бұзылыстардың әртүрлі формаларын одан әрі анықтауды жетілдіре бастады, себебі ол "бір мезгілде және тізбектелген типтерді" байқады. Шизоаффективті бұзылу DSM I және DSM II-де шизофренияның бір түрі ретінде қарастырылды, бірақ зерттеулер көңіл күй бұзылыстарының отбасылық анамнезі бар, ауру ағыны, басқа симптомдары және емдеу нәтижелері шизофренияға қарағанда биполярлық бұзылысқа көбірек ұқсас адамдарда шизофрениялық симптомдар жиынтығын көрсетті. DSM III шизоаффективті бұзылысты DSM III R-де ресми түрде мойындалғанға дейін "Белгіленбеген психотикалық бұзылыстар" санатына енгізді. DSM IV бойынша шизоаффективті бұзылыстың нашар болжамы пациенттердің емделу нәтижелеріне негізделмеген, бірақ нашар анықталған критерийлердің клиникалық дәстүр мен сенімдермен өзара әрекеттесуінен туындады; клиникалық ортадағы дәрігерлердің диагноз тарихынан алынған ғылыми емес көзқарастарға (жоғарыда талқыланған) бейімделуі, соның ішінде жарамсыз Краепелиннің дихотомиясы;