Қызыл-сары түсті тәтті десерт шарабы Commandaria

Кіріспе

Командария (командария және кумадарка; κουμανδαρία, κουμανταρία және кипрлік грек κουμανταρκά) – Кипрдің Командария аймағында, Троодос тауларының етегінде жасалатын янтарь түсті тәтті десерт шарабы. Командария Ксинестри және Мавро сорттарының күнде кептірілген жүзімдерінен дайындалады. Көбінесе нығайтылған шарап болғанымен, өндіріс әдісі арқасында нығайтудан бұрын-ақ шамамен 15% алкоголь деңгейіне жетеді. Бұл Кипрде б.з.д. 800 жылдан бері құжатталған ежелгі шарап стилін көрсетеді және атауы 12 ғасырдағы крест жорықтарына дейін жететін әлемдегі ең көне атаулы шарап болып табылады.

Тарих

Шараптың тарихы ұзақ, ол ежелгі гректер заманында, мерекелерде танымал болған сусын ретінде басталады. Кипрден шыққан құрғатылған жүзімнен жасалған шарапты б.з.д. 800 жылы грек ақыны Гесиод алғаш рет сипаттаған, кейін ол Кипр маннасы деп аталды. Крест жорықтары кезінде Командария 12-ғасырда Лимассол қаласында Арыстанжүрек Рихард пен Наварраның Беренгариясының тойында ұсынылды. Той кезінде Рихард Командарияны "патшалардың шарабы және шараптардың патшасы" деп жариялады. Ғасыр соңында ол аралды Темплер орденіне сатты, олар оны Гай де Лузиньянға сатты, бірақ Лимассолға жақын Колоссидегі үлкен феодалдық иелігін өздерінде қалдырды. Бұл иелік "La Grande Commanderie" деп аталды. "Командирия" сөзі әскери штаб-пәтерге қатысты, ал "Гранде" атауы аралдағы екі кіші командалық бекеттен – Пафос (Феникс) және Кирения (Темплос) маңындағы бекеттерден ажыратуға көмектесті. Темплер орденінің (кейін Госпитальдер орденінің) бақылауындағы бұл аймақ Командария деп аталды. Орден мүшелері Еуропаның патшалық сарайларына экспорттау және қасиетті жерлерге жол астындағы паломниктерді қамтамасыз ету үшін шарапты көп көлемде өндіре бастағанда, шарап аймақтың атын алды. Осылайша, ол әлемдегі ең көне атауы сақталған шарап болып табылады. Бүгінде ол Commandaria деген атпен өндіріліп, сатылатын болса да, бұрын бірнеше ұқсас атаулармен және жазылулармен белгілі болған. 1863 жылы Томас Джордж Шоу өзінің "Шарап, жүзім және шарап погребі" атты кітабында осы шарапты Commanderi деп атады, ал 1879 жылы Сэмюэл Бейкер оны Commanderia деп атады. 1833 жылы Сайрус Рединг өзінің "Қазіргі заманғы шараптар тарихы мен сипаттамасы" атты кітабында "Командирия" шарабына сілтеме жасайды. Аңыз бойынша, 13-ғасырда Францияның Филипп II патшасы алғашқы шарапты дәм тату жарысын өткізді. "Шараптар шайқасы" (фр. La Bataille des Vins) деп аталған бұл оқиға 1224 жылы Генри д'Андели жазған француз поэмасында қалдырылған. Еуропа мен Франциядан келген шараптар қатысқан жарыстың жеңімпазы Кипрдің тәтті Commandaria шарабы болды. 1307 жылы Командария аймағы Темплер орденінің жойылғаннан кейін Филипп IV-нің бақылауына көшті. Тағы бір аңыз бойынша, Осман сұлтаны Селим II осы Commandaria шарабын алу үшін ғана аралға шабуыл жасады. Сондай-ақ, осы шарапты жасау үшін қолданылған жүзімдер Португалияға экспортталған, кейіннен порт шарабының негізі болған.

The wine has a long history, said to date back to the time of the ancient Greeks, when it was a popular drink at festivals. A dried grape wine from Cyprus was first known to be described in 800 BC by the Greek poet Hesiod and was known by, much later, as the Cypriot Manna. During the crusades, Commandaria was served at the 12th century wedding of King Richard the Lionheart to Berengaria of Navarre, in the town of Limassol; it was during the wedding that King Richard pronounced Commandaria "the wine of kings and the king of wines". Near the end of the century he sold the island to the Knights Templar, who then sold it to Guy de Lusignan, but kept a large feudal estate at Kolossi, close to Limassol, to themselves. This estate was referred to as "La Grande Commanderie". The word Commanderie referred to the military headquarters whilst Grande helped distinguish it from two smaller such command posts on the island, one close to Paphos (Phoenix) and another near Kyrenia (Templos). This area under the control of the Knights Templar (and subsequently the Knights Hospitaller) became known as Commandaria. When the knights began producing large quantities of the wine for export to Europe's royal courts and for supplying pilgrims en route to the holy lands, the wine assumed the name of the region. Thus it has the distinction of being the world's oldest named wine still in production. Although today it is produced and marketed under the name Commandaria, it has been referred to with several similar names and spellings in the past. In 1863, Thomas George Shaw in his book Wine, the vine, and the cellar refers to this wine as Commanderi whilst in 1879, Samuel Baker refers to it as Commanderia. In 1833 Cyrus Redding in his book "A history and description of modern wines" makes reference to the wine of the "Commandery". Legend has it that in the 13th century Philip Augustus of France held the first ever wine tasting competition. The event, branded The Battle of the Wines (fr. La Bataille des Vins), was recorded in a notable French poem written by Henry d'Andeli in 1224. The competition which included wines from all over Europe and France, was won by a sweet wine from Cyprus widely believed to be Commandaria. The Commandery region itself fell into the control of his descendant Philip IV in 1307, after the suppression of the Knights Templar. Another legend has it that the Ottoman sultan Selim II invaded the island just to acquire Commandaria; also that the grapes used to make this wine were the same grapes exported to Portugal that eventually became famous as the source of port wine.