Кіріспе

Күнәнің жоқтығы

Күнәсіздік – күнәнің болмауы. Христиан діні бұл Құдайдың қасиеті екенін үйретеді (логикалық тұрғыдан, Құдай күнә жасай алмайды: ол өзінің еркіне де, табиғатына да қарсы келер еді) және осы себепті бұл қасиет Мәсіхке де тән.

Қатесіздік пен көктегі өмір

Алғашқы христиандар көктегі жеңімпаз қасиеттілердің күнә жасауы мүмкін бе деген сауал қойды. Шығыс шіркеуінің аса беделді әкесі және теологы Александриялық Ориген олардың күнә жасай алатынын айтты. Ал Рим-католик шіркеуінің ресми доктринасы олардың күнә жасай алмайтынын білдіреді. Католиктер ерік бостандығы сыйына сенсе де, көктегі қасиеттілер Құдайды тікелей көреді және күнә жасауға қабілетсіз (Папа Бенедикт XII және нұрлы көрініс туралы қараңыз), яғни олар міндетті түрде Құдайда қалады. Католик шіркеуінің катехизисі былай мәлімдейді (көшірмесі берілген):

Қатесіздігі мен тазарту орны

XIII ғасырдағы доминикандық теолог Томас Аквинский тазару орнындағы жандар күнә жасай алмайды деп үйреткен (Summa Theologica, Екінші бөліктің екінші бөлігі, 83-сұрақ, 11-бап, 3-шағымға жауап), тіпті жұмақтағы қасиеттілер туралы да айтудың қажеті жоқ. Бұл – Рим-католик шіркеуінің ұстанымы, бірақ күнә жасау мүмкін болмауының себептері туралы әртүрлі пікірлер бар.

Қатесіздігі мен Мәриям

Рим-католик шіркеуі Исаның анасы Мәриямның Құдайдың ерекше рақымымен өмір бойы күнәсыз болғанын үйретеді. Бұл оның ұрықтану сәтін де қамтиды, сондықтан Мәриям тіпті керемет түрде түпкі күнә мен оның салдарынан сақталды. "Таза ұрықтану" – Рим-католик догмасы, ол Мәриямның өз ұрықтану кезінде Құдай тарапынан түпкі күнәның кірлерінен сақталғанын бекітеді. Кейбір дінтанушылар бұл ерекше рақымның мінсіздікке (осы контексте күнә жасау мүмкін еместігі ретінде түсініледі) дейін созылғанын айтады; ал басқалары мұндай болмайды деп санайды: ол табиғи адам болғандықтан ерік бостандығына ие болар еді, демек, күнә жасауға қабілетті, бірақ өзінің қатысуы арқылы одан аулақ болды. Протестанттық христиандық теологиясы Исаның тіпті оның анасының күнәлары үшін де өлгенін айтады.

Қатесіздігі мен Папа

Кейде, әсіресе папаның қатесіздігі туралы пікірсайыстарда, мінсіздік қатесіздікпен шатастырылады. Мінсіздік – бұл папаның өзі талап етпеген қасиет, және көптеген адамдар жаман папалар болғанын жоққа шығармайды. Әйгілі Петірдің өзі Исадан үш рет бас тартысқан. Екінші жағынан, Ultramontanes-тің зиялық атасы және инвеститура дауындағы дінсіздердің қарсыласы Папа Григорий VII, тіпті қазіргі заманғы ең жақтаушылардың да басымдығынан асып түсетін Папалық құқықтарды жариялады:

Папаны ешкім соттай алмайды; Рим шіркеуі ешқашан қателеспеген және уақыт соңына дейін қателеспейді; Рим шіркеуі Мәсіхпен ғана құрылған; тек папа ғана епископтарды қызметтен шеттетуге және қайта орнатуға құқылы; ол ғана жаңа заңдар шығара алады, жаңа епископтықтар құра алады және ескілерін бөле алады. Ол ғана жалпы кеңестер шақырып, канондық заңдарды бекіте алады; оның легаттары барлық епископтардан жоғары тұрады. Дұрыс тағайындалған папа, Әйгілі Петірдің еңбегінің арқасында әрине киелі болады. Дегенмен, католиктердің пікірінше, Рим тақтысының барлық қателіктерден босатылуы тек сенім мен мораль туралы нақты тұжырымдарына ғана қатысты, тарихи шешімдеріне емес. Сондай-ақ, папаның киелілігі папалардың күнәсіз екенін білдірмейді. Керісінше, папалар күнәларын кешіру үшін, барлық католиктер сияқты, Жылысу шарасын (мойындау және өкіну) жиі қабылдайды. Папа Бенедикт XVI паптық лауазымда болған кезінде аптасына бір рет күнәларын мойындаған.

Протестанттық ілім

Евангелист жазушы Дональд Маклиод Иса Мәсіхтің күнәсіз табиғаты екі элементті қамтиды деп санайды. "Біріншіден, Мәсіх нақты күнә жасаған жоқ". Жаңа өсиетті зерттегенде, Исаның күнәсін кешіруді сұрағанына немесе күнәсін мойындағанына ешқандай сілтеме жоқ. Оның күнә жасағандығы дәлелденбеген, тіпті оны күнәлі деп айтуға мүмкін емес; оның ешқандай жаман әдеттері болған жоқ. Шындығында, ол Жохан 8:46-да: "Сендердің біреуі де мені күнәлі деп айта аласыздар ма?" - деп сұрайды. "Екіншіден, ол туа біткен күнәден ("түпкі күнә" немесе "ата-аналық күнә") босатылған".

Пелагиандық

Пелагиандық ілім бойынша, күнә адамның табиғатының құлағандығының қажетті салдарынан емес, еркін таңдаудан туындайды. Сондықтан, теориялық тұрғыдан алғанда, кез келген адам күнәсіз өмір сүруі мүмкін, бірақ бұл сирек кездеседі.