Қызылқанаттар: Loxia туысының 6 түрі, қарғадай тұмсығы, қызыл немесе жасыл түсі, қылқан жапырақты ағаштардың тұқымдарын жейді. Солтүстік ендікте мекендейді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құстар туысы
Genus of birds
the genus of birds
Кроссбиллдер – локсия туысына жататын құстар, олардың құрамында алты түр бар. Бұл құстардың ерекшелігі – қиылысқан ұштары бар аңқал сүйектері, осы ерекшелік оларға ағылшын тіліндегі атын берген. Ересек еркектер көбінесе қызыл немесе қызғылт сары түсті болады, ал ұрғашылары жасыл немесе сары түсті, бірақ түрлерінің арасында көптеген айырмашылықтар кездеседі. Кроссбиллдер қылқан жапырақты ағаштардың конустарын жеуге бейімделген, ал ерекше аңқал сүйек пішіні – конустардан тұқымдарды алуға мүмкіндік беретін бейімделу. Бұл құстар көбінесе Солтүстік жарты шардың жоғары ендіктерінде кездеседі, онда олардың тамақ көздері өседі. Конус тұқымдары жетілмеген жағдайда олар көбейетін жерлерден ұшып кетеді. Кроссбиллдер жылдың басында, көбінесе қыс айларында, конус қорын толық пайдалану үшін көбейеді.
Crossbills are birds of the genus Loxia within the finch family (Fringillidae), with six species. These birds are characterized by the mandibles with crossed tips, which gives the group its English name. Adult males tend to be red or orange in color, and females green or yellow, but there is much variation. Crossbills are specialist feeders on conifer cones, and the unusual bill shape is an adaptation which enables them to extract seeds from cones. These birds are typically found in higher northern hemisphere latitudes, where their food sources grow. They irrupt out of the breeding range when the cone crop fails. Crossbills breed very early in the year, often in winter months, to take advantage of maximum cone supplies.
Тамақтандыру тәртібі
Әр түрлі түрлер әр түрлі қылқан жапырақты өсімдіктермен қоректенеді, ал мүсінінің пішіні сол қылқан жапырақты өсімдіктің қабығын ашуға бейімделген. Бұл мүсіні қылқан жапырақтың қабықшаларының арасына енгізіп, төменгі жақ сүйегін қабықшаның астындағы тұқымды тілімен алуға мүмкіндік беретін жаққа бұру арқылы жүзеге асырылады. Мүсінінің қиылысу механизмі (әдетте, бірақ әрқашан емес, 1:1 жиілігімен солға немесе оңға қиылысу морфтары) қалай дамиды және бағытын не анықтайды деген сұраққа дейін барлық тырысқан әрекеттер сәтсіз аяқталды. Бұл құбылыстың генетикалық негізі болуы мүмкін (мүсіні әлі түзу болған жас құстардың мүсінін жұмсақ қысыммен басса, конус ашу әрекетін көрсетеді, ал қиылысу құстар жеке тамақтана бастағанға дейін дамиды), бірақ кем дегенде қызыл қақпақта (осы мәселе бойынша біршама жан-жақты зерттелген жалғыз түр) мұрагерлік механизмі тікелей анықталмаған. Қиылысу бағыты эпистаз жағдайында бірге жұмыс істейтін кем дегенде үш генетикалық фактордың нәтижесі болып көрінеді және, ең болмаса, аутосомалық сипатта болады, бірақ көп жағдайда екі морфтың 1:1 жиілігі генетикалық факторлардың немесе қоршаған ортаның таңдауының нәтижесі ме, әлі анық емес. Қабықтарын алып тастамай немесе бұрмаламай қоректенетін популяциялар, генетикалық негізіне қарамастан, 1:1 морфтық таралымды көрсетеді: әрбір морфтың тіршілікке қабілеті популяциядағы жиілігіне кері пропорционал. Мұндай құстар сәтті түрде тұқым алу үшін тек төменгі жақ мүсінінің ұшын қабыққа бағыттап ғана кіре алады, сондықтан бір морфтың құстарының саны артық болса, осы морфтың әрбір құсына жететін тамақ мөлшері азаяды. Олар өздеріне сүйікті түрлерінің өнімі нашар болған кезде, басқа қылқан жапырақты өсімдіктерді де пайдалана алады, бірақ тамақтану тиімділігі төмендейді (өмір сүруге жеткіліксіз, бірақ көбею табысын азайтуға жетеді).
The different species specialize in feeding on different conifer species, with the bill shape optimized for opening that species of conifer. This is achieved by inserting the bill between the conifer cone scales and twisting the lower mandible towards the side to which it crosses, enabling the bird to extract the seed at the bottom of the scale with its tongue. The mechanism by which the bill crossing (which usually, but not always, occurs in a 1:1 frequency of left crossing or right crossing morphs) is developed, and what determines the direction has hitherto withstood all attempts to resolve it. It is very probable that there is a genetic basis underlying the phenomenon (young birds whose bills are still straight will give a cone opening behavior if their bills are gently pressed, and the crossing develops before the birds are fledged and feeding independently), but at least in the red crossbill (the only species which has been somewhat thoroughly researched regarding this question) there is no straightforward mechanism of heritability. While the direction of crossing seems to be the result of at least three genetic factors working together in a case of epistasis and most probably autosomal, it is not clear whether the 1:1 frequency of both morphs in most cases is the result of genetics or environmental selection. Populations that feed on cones without removing or twisting them will likely show a 1:1 morph distribution, no matter what the genetic basis may be: the fitness of each morph is inversely proportional to its frequency in the population. Such birds can only access the cone with the lower mandible tip pointing towards it to successfully extract seeds, and thus a too high number of birds of one morph will result in the food availability for each bird of this morph decreasing. They can utilize other conifers to their preferred, and often need to do so when their preferred species has a crop failure, but are less efficient in their feeding (not enough to prevent survival, but probably enough to reduce breeding success).
Қалдық деректері
Локсия патеви Болгарияның Варшец аймағындағы кейінгі плиоцен қабаттарынан сипатталған.
Loxia patevi was described from the late Pliocene of Varshets, Bulgaria.