Кіріспе
Мао Цзэдун басқарған қытай реформа қозғалысы NOTOC Социалистік білім беру қозғалысы (қысқартылған 社教运动 немесе 社教運動), сондай-ақ Төрт тазалау қозғалысы деп белгілі, 1963-1965 жылдары Қытай Халық Республикасында Мао Цзэдун бастаған қозғалыс болды.
NOTOC
The Socialist Education Movement (, abbreviated 社教运动 or 社教運動), also known as the Four Cleanups Movement was a 1963–1965 movement launched by Mao Zedong in the People's Republic of China.
Мақсаттар
1960 жылдары Маоның таптық күрес жөніндегі көзқарасы екі ерекше бағытқа негізделген. Бір деңгейі – қоғамдағы таптық күрес, ревизионизмнен сақтану үшін қажетті социалистік білім беру процесі. Мао коммунистік партия кадрларын халыққа жақындатуға және Қытай Халық Республикасы құрылғаннан кейін өскен жастардың арасында революциялық сананы арттыруға ұмтылды. Ол бұл қозғалысты Қытайдың ауылдық аймақтарында таптық күрестің «қақпасын ашу», социализмге қарсы жұмыс істейтін өгіз жын-шайтандар мен жылан рухтарын әшкерелеу деп сипаттады. Қытайдың ауылдық аймақтарында жылдам кинопрожекторлық топтар таптық күреске баса назар аударатын фильмдер мен слайд-шоуларды көрсетіп, көрермендерді сахнадағы ащы тәжірибелерін талқылауға шақырды. Социалистік білім беру қозғалысының мақсаттарын қолдау үшін «баса назар аудару фильмдері» деп аталатын фильмдер шығарылды, сонымен қатар «Ақ шашты қыз» фильмінің нұсқасы да науқанмен бірге қайта жарық көрді. Мао социалистік білім беру қозғалысына қарсылық танытудан көңілі толып, бұл тәжірибе кадрлар мен халық арасындағы қарым-қатынасты жақсарту қажеттігі туралы көзқарасын одан әрі дамытты. Социалистік білім беру қозғалысынан кейін Мао мен Қытай президенті Лю Шаоцидің, Маоның ықтимал мұрагерінің арақатынасы нашарлады. Кейбір қытай дереккөздері социалистік білім беру қозғалысы салдарынан 77 560 адам қаза болғанын, 5 327 350 адам қуғынға ұшырағанын мәлімдейді. Науқанның оң нәтижесі – қала жастарының Қытайдың ауылдық жерлердегі өмір жағдайларымен жақсы танысуы болды.