Кіріспе
Маори тіліндегі "губернатор" сөзі Жаңа Зеландияның үкіметін білдіреді, және осы маори тілінде Kāwanatanga деп аталады, ол ағылшын тіліндегі "governor" сөзінен туындаған. Kāwanatanga сөзі алғаш рет 1835 жылғы Жаңа Зеландияның Тәуелсіздік жарияланымда қолданылған. Kāwanatanga 1840 жылы Уайтанги шартының 1-бабында қайта пайда болды, онда маори мәтіні "te Kawanatanga katoa" ағылшын мәтініндегі "егемендіктің барлық құқықтары мен биліктеріне" сәйкес келеді.
the government of New Zealand, also known by this Māori name
Kāwanatanga is a word in the Māori language of New Zealand, derived from the English word "governor". Kāwanatanga was first used in the Declaration of Independence of New Zealand, 1835. Kāwanatanga reappeared in 1840 in Article 1 of the Treaty of Waitangi, where the Māori text "te Kawanatanga katoa" corresponds to the English text "all the rights and powers of Sovereignty".
Шығуы мен этимологиясы
Сөздің бірінші бөлігі – Kāwana – ағылшын тіліндегі governor сөзінің маори тіліне дыбысталуы. -tanga жұрнағы ағылшын тіліндегі -ship жұрнағына мағынасы мен қолданылуы жағынан өте ұқсас, мысалы, rangatiratanga (басшылық) және kīngitanga (патшалық). Сөзбе-сөз аударғанда бұл сөз "губернаторлық" болар еді. Келісімге қол қойған басшылар үшін бұл сөздің маңызы шамалы болды, себебі жоғарыдан бақылайтын билікпен басқарылу тұжырымы маори үшін жат нәрсе еді. Маорилердің бұл терминге қатысты түсінігі негізінен Киелі кітаптан, әсіресе Иродтың губернаторлығынан туындаған. Ол кезде Киелі кітап маори тілінде кеңінен таралған бірнеше ұзын басылған мәтіндердің бірі болды. Джудит Бинни басшылар бұл терминді губернатор Уильям Хобсонға қатысты деп түсініп, «басқару құқығын» берудің орнына оның губернаторлығына қатысты деп ұғынған болуы мүмкін деп болжайды.
Уайтхаңги шартында қолданылуы
Бұл сөздің мағынасы, әсіресе оның рангитиратангамен байланысы Уайтганги шарты туралы талқылауда маңызды.