Кіріспе
Ежелгі Месопотамия құдайы, Месопотамия құдайы Нинурта (мүмкін мағынасы "Барлының Иесі"), сондай-ақ Нинджирсу (мағынасы "Гирсудың Иесі") деп те белгілі, ол егіншілік, емдеу, аңшылық, заң, жазушылар және соғыспен байланысты ежелгі Месопотамия құдайы. Оған алғаш рет ерте Шумерде табыну етілген. Ең ерте жазбаларда ол ауыл шаруашылығы мен емдеудің құдайы, адамдарды аурулардан айықтырады және оларды демонның билігінен босатады. Кейін, Месопотамияның әскериленуімен бірге, ол көптеген бұрынғы шаруашылық атрибуттарын сақтап қалғанмен, жауынгер құдайына айналды. Ол бас құдай Энлильдің ұлы саналды және оның Шумердегі басты культ орталығы Ниппурдағы Ешумеша ғибадатханасы болды. Нинджирсуды Лагаш патшасы Гудея (б.з.д. 2144–2124 жылдары билік еткен) құрметтеді, ол Нинджирсудың Лагаштағы ғибадатханасын қайта жасатты. Кейін Нинурта ассириялықтардың батыр жауынгері ретінде танылды. Ассирия патшасы Ашурнасирпал II (б.з.д. 883–859 жылдары билік еткен) оған Калхуда зәулім ғибадатхана салдырды, ол содан бері оның ең маңызды культ орталығы болды. "Лугол е" атты эпикалық поэмада Нинурта сөйлейтін шолағы Шарурды қолданып Асаг демонын өлтіреді және Тигр мен Евфрат өзендерін суаруға қолайлы ету үшін тастарды пайдаланады. "Сумерлік Георгика" деп аталатын поэмада Нинурта шаруаларға ауыл шаруашылығы бойынша кеңес береді. Акад мифінде ол әкесі Энлильден Тағдыр тақтасын ұрлаған Анзу құсына қарсы құдайлардың чемпионы болды, ал көптеген шығармаларда айтылған, бірақ толық сақталмаған мифте ол "Қырғынға ұшыраған батырлар" деп белгілі жауынгерлер тобын өлтірді. Оның негізгі символдары - қонған құс және тырма. Нинуртаның Жаратылыс кітабында Калхумен байланыстырылған "қуатты аңшы" Нимродтың бейнесіне шабыттандырғаны туралы болжам бар, бірақ бұл көзқарас даулы. Ол сондай-ақ Екінші Патшалар кітабында Нисрок деген атпен еске алынуы мүмкін. XIX ғасырда Калхудағы Нинурта ғибадатханасынан табылған қанатты, бүркіт басты ассириялық тас бедерлері жиі, бірақ қате түрде "Нисрохтар" деп аталды және сол кезеңдегі фантастикалық әдебиетте пайда болды.
the Mesopotamian god
Ninurta (: , possible meaning "Lord [of] Barley"), also known as Ninĝirsu (: , meaning "Lord [of] Girsu"), is an ancient Mesopotamian god associated with farming, healing, hunting, law, scribes, and war who was first worshipped in early Sumer. In the earliest records, he is a god of agriculture and healing, who cures humans of sicknesses and releases them from the power of demons. In later times, as Mesopotamia grew more militarized, he became a warrior deity, though he retained many of his earlier agricultural attributes. He was regarded as the son of the chief god Enlil and his main cult center in Sumer was the Eshumesha temple in Nippur. Ninĝirsu was honored by King Gudea of Lagash (ruled 2144–2124 BC), who rebuilt Ninĝirsu's temple in Lagash. Later, Ninurta became beloved by the Assyrians as a formidable warrior. The Assyrian king Ashurnasirpal II (ruled 883–859 BC) built a massive temple for him at Kalhu, which became his most important cult center from then on. In the epic poem Lugal e, Ninurta slays the demon Asag using his talking mace Sharur and uses stones to build the Tigris and Euphrates rivers to make them useful for irrigation. In a poem sometimes referred to as the "Sumerian Georgica", Ninurta provides agricultural advice to farmers. In an Akkadian myth, he was the champion of the gods against the Anzû bird after it stole the Tablet of Destinies from his father Enlil and, in a myth that is alluded to in many works but never fully preserved, he killed a group of warriors known as the "Slain Heroes". His major symbols were a perched bird and a plow. It has been suggested that Ninurta was the inspiration for the figure of Nimrod, a "mighty hunter" who is mentioned in association with Kalhu in the Book of Genesis, although the view has been disputed. He may also be mentioned in the Second Book of Kings under the name Nisroch. In the nineteenth century, Assyrian stone reliefs of winged, eagle headed figures from the temple of Ninurta at Kalhu were commonly, but erroneously, identified as "Nisrochs" and they appear in works of fantasy literature from the time period.
Дін
Нинурта Месопотамияда б.з.д. үшінші мыңжылдықтың ортасында ежелгі шумерлер тарапынан құлшылыққа алынған және аймақтағы ең ерте белгілі құдайлардың бірі. Оның негізгі культ орталығы Шумерлік Ниппур қаласындағы Эшумеша ғибадатханасы болды, онда ол ауыл шаруашылығының құдайы және бас құдай Энлильдің ұлы ретінде құлшылыққа ие болды. Олар бастапқыда бөлек құдайлар болғанымен, тарихи дәуірлерде Шумерлік Гирсу қала-мемлекетінде құлшылық етілген Нинжирсу құдайы Нинуртаның жергілікті түрі ретінде қарастырылды. Ассириологтар Джереми Блэк пен Энтони Гриннің сөзіне сәйкес, екі құдайдың тұлғалары "тығыз байланысты". Гирсу қаласының маңызы төмендеген сайын, Нинжирсу көбінесе "Нинурта" деп аталды. Ол, ең алдымен, агрессивті және соғысшыл мінезімен ерекшеленді. Кейінірек Нинуртаның қаһарлы жауынгер ретіндегі беделі ассириялықтар арасында оны өте танымал етті. Б.з.д. екінші мыңжылдықтың соңында ассириялық патшалар жиі Нинуртаның есімін атады, мысалы, Тукульти Нинурта ("Нинуртаның сенімді адамы"), Нинурта Апал Экур ("Нинурта Экурдың мұрагері") және Нинурта Тукульти Ашур ("Нинурта Ашурдың сенімді адамы"). Тукульти Нинурта I (б.з.д. 1243–1207 жылдары билік еткен) бір жазуда "мені жақсы көретін Нинурта құдайының бұйрығымен" аң аулайтынын мәлімдеді. Сол сияқты, Адад нирари II (б.з.д. 911–891 жылдары билік еткен) Нинурта мен Ашурды өзінің билігін қолдаушылар деп атап, олардың жауларын жоюды өзінің билік ету құқығының моральдық негіздемесі деп жариялады. Б.з.д. IX ғасырда Ашурнасирпал II (б.з.д. 883–859 жылдары билік еткен) Ассирия империясының астанасын Калхуға көшіргенде, ол онда салған алғашқы ғибадатхана Нинуртаға арналды. Ғибадатхананың қабырғалары тас рельефтермен безендірілді, соның ішінде Анзу құсын өлтірген Нинуртаның бейнесі де бар. Ашурнасирпал II-нің ұлы Шалманесер III (б.з.д. 859–824 жылдары билік еткен) Нинуртаның Калхудағы зиккуратын аяқтап, өзінің бейнесін құдайға арнады. Мүсінде Шалманесер III әскери ерліктерімен мақтанып, барлық жеңістерін Нинуртаға байланыстырып, оның көмегі болмаса ешқайсысы мүмкін болмас еді деп мәлімдеді. Адад нирари III (б.з.д. 811–783 жылдары билік еткен) Ассурдағы Ашшур ғибадатханасына жаңа сыйлықтар бергенде, олар Ашшурдың және Нинуртаның мөрлерімен бекітілді. Ассирияның астанасы Калхудан көшірілгеннен кейін, Нинуртаның пантеондағы маңызы төмендеді. Саргон II Нинуртаға қарағанда жазушылардың құдайы Набуды артық көреді. Дегенмен Нинурта маңызды құдай болып қала берді. Ассирия патшалары Калхудан кеткеннен кейін де, бұрынғы астананың тұрғындары Нинуртаны құрметтеуді жалғастырды, оны "Калхуда тұратын Нинурта" деп атады. Қаланың заңдық құжаттарында, анттарын бұзғандар "Калхуда тұратын Нинуртаның алдына екі мина күміс және бір мина алтын салуға" міндетті екені жазылған. Бұл шарттың соңғы куәсі 669 жылға дейін сақталған, ол патша Эсарддонның (б.з.д. 681–669 жылдары билік еткен) билік етуінің соңғы жылы болды. Нинуртаның Калхудағы ғибадатханасы Ассирия империясының соңына дейін гүлденді, кедейлер мен мұқтаждарды жұмысқа орналастырды. Басты культ қызметкерлері шангу діни қызметкері және бас әнші болды, оларға аспазшы, үй иесі және күзетші көмектесті. VII ғасырдың соңында ғибадатхана қызметкерлері Эзидадағы Набу ғибадатханасының қызметкерлерімен бірге заңдық құжаттарға куә болды. Екі ғибадатхананың да qēpu лауазымындағы өкілі болды.
Иконография
Кассит дәуіріндегі (1600 – 1155 б.з.д.) кудурруларда Нинджирсу символы ретінде жыртын жазуы бар егіс шаруа құралы бейнеленген. Жыртын сондай-ақ Неоассирия өнерінде де Нинурта символы ретінде кездеседі. Неоассирия кезеңінде Нинуртаның символы ретінде қонған құс та қолданылған. Бір болжам бойынша, қанатты диск бастапқыда б.з.д. IX ғасырда Нинуртаны бейнелеген, бірақ кейін Ашшур мен Күн құдайы Шамашқа ауысқан. Бұл идея кейбір ерте бейнелерге негізделген, онда қанатты дисктегі құдайдың құстың құйрығы бар сияқты көрінеді. Көптеген ғалымдар бұл ұсынысты негізсіз деп есептейді. Б.з.д. VIII-VII ғасырлардағы астрономдар Нинуртаны (немесе Пабильсаджды) Сақина шоқжұлдызымен байланыстырған. Ал кейбіреулер оны аккад тілінде "жебе" деген мағына беретін шукуду деп аталған Сириус жұлдызымен теңестірген. Сириус жұлдызы ең жақсы көрінетін Үлкен Ит шоқжұлдызы қасту деп аталған, яғни "жабдық", себебі Нинуртаның садағы мен жебесі бар деп сенген. MUL.APIN мәтінінде Нинурта тұрақты түрде Меркуриймен байланыстырылады, онда былай делінген: "Ниннурта атымен танылған Меркурий Айдың бойымен бірге жүреді". Бабыл дәуірінде Нинурта сондай-ақ Сатурн планетасымен байланысты болған, ал кейін Меркурий Набумен байланыстырылған.
Отбасы
Нинурта Энлильдің ұлы деп есептелген. "Лугаль е" поэмасында оның анасы Нинма құдайы деп айтылады, ол оны Нинхурсаг деп атап қайталайды, бірақ "Ангим димма" поэмасында оның анасы Нинлил құдайы болып табылады. Нинурта есімімен оның әйелі көбінесе Гула құдайы, ал Нинджирсу есімімен оның әйелі Бау құдайы. Гула емдеу және медицина құдайы болған, кейде оны Пабилсаг құдайының немесе кішігірім өсімдіктер құдайы Абудың әйелі деп те айтқан. Бауға "негізінен Лагашта ғана" табынып, кейде оны Забаба құдайының әйелі деп те санаған. Ол және Нинджирсудың екі ұлы болды деп есептелінеді: Игалима және Шулшагана құдайлары. Баудың жеті қызы болған, бірақ Нинджирсу олардың әкесі деп есептелмеген. Энлильдің ұлы ретінде Нинуртаның туыстары: Нанна, Нергал, Ниназу, Энбилулу және кейде Инанна.
Лугал-е
Инанна қасиеттісінен кейін, Нинурта, мүмкін, Месопотамия құдайларының ең көп мифте кездесетіні болар. Сумер поэмасы "Лугал е", сонымен қатар "Нинуртаның ерліктері" деп белгілі, онда Асаг есімді демон ауру тудырып, өзендерді улайды. Нинурта тас сарбаздар әскерімен қорғалған Асагқа қарсы тұрады. Нинурта Асагты және оның әскерін өлтіреді. Содан кейін Нинурта әлемді ұйымдастырады, жеңілген сарбаздардың тастарын таулар салу үшін пайдаланады, оларды Тигр және Евфрат өзендеріне барлық ағын, көлдер мен өзендер құйылып, оларды суару және егіншілік үшін пайдалы ететіндей етіп жобалайды. Нинуртаның анасы Нинмах, ұлының жеңісімен құттықтау үшін көктен түседі. Нинурта оған тас тауды сыйға тартады және оны "Тау анасы" деген мағына беретін Нинхурсаг деп атайды. Соңында Нинурта Ниппурға оралады, онда ол батыр ретінде құрметтейді. Бұл миф Нинуртаның жауынгерлік және егіншілік құдай рөлін біріктіреді. "Лугал е" аталымы "Уа, патша!" дегенді білдіреді және бұл түпнұсқа сумер тіліндегі поэманың бастапқы сөзінен алынған. "Нинуртаның ерліктері" - ғалымдар берген заманауи атау. Сумер тілінің түсінуге қиын болғаннан кейін поэма ақырында аккад тіліне аударылды. "Лугал е"-ге қосымша туындысы - "Ангим димма", яғни "Нинуртаның Ниппурға оралуы", онда Нинурта Асагты өлтіргеннен кейін Ниппурға қайтуы суреттеледі. Бұл шығармада аз ғана оқиға бар, көбінесе Нинуртаны өмірден артық бейнелейтін және оны Ан құдайымен салыстыратын мақтауларға толы. "Ангим димма" алғашқыда Урдың үшінші әулеті кезінде (б.з.д. 2112 – 2004) немесе ерте Вавилон кезеңінде (б.з.д. 1830 – 1531) сумер тілінде жазылған деп саналады, бірақ оның ең көне сақталған мәтіндері ерте Вавилон кезеңіне жатады. Мәтіннің көптеген кейінгі нұсқалары да сақталған. Ол Орта Вавилон кезеңінде (б.з.д. 1600 – 1155) аккад тіліне аударылды.
Анзу аңызы
Көне, Орта және Кейінгі Вавилон мифологиясындағы Анзу және Тағдыр тақтасы туралы аңызда Анзу – алып, құрылысы қалыптан тыс құс. Энлил Анзуға өзінің қасиетті ғимаратының күзетшісі лауазымын береді, бірақ Анзу Энлильге опасыздық жасайды және Энлильге тиесілі қасиетті саз тақташаны ұрлайды, ол оған билігін сыйлайды, ал Энлил жуынғанға дайындалып жатқанда осы оқиға орын алады. Өзендер тартылып, құдайлар өздерінің күштерінен айырылып қалады. Құдайлар Анзуды жеңу үшін Адад, Гирра және Шараны жібереді, бірақ олардың барлығы күресте жеңіліске ұшырайды. Соңында, Еа құдайлар Энлильдің ұлы Нинуртаны жіберсін деп ұсыныс жасайды. Нинурта Анзуға қарсы тұрып, оны жебелерімен атып түсіреді, бірақ Тағдыр тақтасы уақытты кері қайтару қабілетіне ие және Анзу осы күшті Нинуртаның жебелерін ауада таратып, бастапқы құрамдас бөліктеріне айналдыру үшін пайдаланады. Нинурта оңтүстік желден көмек сұрайды, ол Анзудың қанаттарын жыртып алады. Даган құдайлардың кеңесінде Нинуртаның жеңісін жариялайды және сыйлық ретінде Нинуртаға кеңесте маңызды орын беріледі. Энлил елші құдай Бирдуды Нинуртаға Тағдыр тақтасын қайтаруды сұрауға жібереді. Нинуртаның Бирдуға берген жауабы толық емес, бірақ ол бастапқыда Тақтаны қайтарудан бас тартуы мүмкін. Дегенмен, соңында Нинурта Тағдыр тақтасын әкесіне қайтарады. Бұл аңыз әсіресе Ассирия патша сарайының ғалымдары арасында кең таралған. Нинурта мен Тасбақа туралы миф, UET 6/1 2-де жазылған, бастапқыда әлдеқайда ұзын көркем шығарманың бір бөлігі болған. Онда Анзуды жеңгеннен кейін Нинурта Эридудағы Энкимен құрметтеледі. Энки оның ойларын сезіп, алып тасбақа жасайды, оны Нинуртаның артына жіберіп, батырдың тобығын шағып алады. Олар күрескенде, тасбақа тырнақтарымен шұңқыр қазып, екеуі де оған құлайды. Энки Нинуртаның жеңілісіне риза болады. Оқиғаның соңы жоқ; жазбаның соңғы оқылған бөлігі – Нинуртаның анасы Нинманың ағы, ол ұлына алмастырушы табуды ойластырып отырған сияқты. Чарльз Пенглаздың сөзіне сүйенсек, осы жазбада Энкиге батыр рөлі берілген және оның Нинуртаның билікті басып алу жоспарын сәтті тоқтатуы Энкидің жоғары даналығы мен шеберлігін көрсету мақсатында жасалған.
Басқа мифтер
Нинуртаның Эридуға сапарында Нинурта Ниппурдағы Экур ғибадатханасынан шығып, Эридудағы Абзуға аттанады, оны есімсіз жетекшісі бастап келеді. Эридуда Нинурта Ан және Энки құдайларымен кеңеседі, ал Энки оған өмір ме-лерін сыйлайды. Өлең Нинуртаның Ниппурға оралуымен аяқталады. Бұл оқиға, бауырсақ Нинуртаның культ мүсіні бір қаладан екінші қалаға тасымалданған сапарымен байланысты болуы мүмкін, ал "жетекші" – сол культ мүсінін көтеруші адам. Бұл оқиға Инанна мен Энки туралы басқа шумерлік мифке ұқсас. Шамамен 1700-1500 жылдар аралығында жазылған "Шумер Георгикасы" деп аталатын өлеңде Нинурта ауыл шаруашылығы мәселелері бойынша толық кеңес береді, оның ішінде егін егу, күтім жасау және жинау, егістік дайындау және құстарды егіннен қуу тәсілдері де қарастырылады. Өлең жыл бойындағы шаруалық өмірдің барлық қырларын қамтиды. Қиындыққа ұшыраған батырлар туралы миф көптеген мәтіндерде кездеседі, бірақ толық түрі сақталмаған. Осы мифте Нинурта түрлі қарсыластармен күресуге тиіс. Блэк пен Грин осы қарсыластарды "ерекше кіші құдайлар" деп сипаттайды; олардың ішінде алты басты жабайы қошқар, пальма ағашының патшасы, жеті басты жылан және Кулианна – су қызы (немесе "балық әйел") бар. Осы жаулардың кейбіреулері жансыз нәрселер, мысалы, өлгендердің жанын әлем басқа жерге жеткізетін Магилл қайығы және құнды металл саналатын мыс. Бұл бір-бірінен кейін келетін сынақтар мен жеңістер туралы оқиға гректердің Гераклдың он екі еңбегі туралы аңызының бастауы болуы мүмкін.
Ежелгі дәуір
Біздің заманымыздан бұрынғы VII ғасырдың соңында Калху қаласын шетелдік басқыншылар басып алды. Дегенмен Нинурта есімді құдай ешқашан толығымен ұмытылған жоқ. Көптеген ғалымдар Нинуртаның Киелі кітаптағы «қуатты аңшы» ретінде сипатталған Нимродқа шабыт бергені мүмкін деген пікірде, оның аты Төрелік кітабының 10:8–12 (9) тарауларында кездеседі. Нинурта есімінің қалай еврей тілінде Нимродқа айналғаны әлі толыққанды анықталмаған, бірақ екі тұлғаның да қызметтері мен қасиеттері көбінесе бірдей, және қазіргі таңда Нимрод есімінің ең сенімді түбірі – Нинурта есімі деп саналады. Соңында Калху қаласының қираған орындары араб тілінде Нинуртамен байланысы болғандықтан Намруд деп аталды. Кейіннен Ескі өсиетте, 2 Патшалар кітабының 19:37 (9) және Ишая кітабының 37:38 (9) тарауларында Ассирия патшасы Сеннахирибтің ұлдары Адраммелек және Шарезер «Нисрок» ғибадатханасында өлтіргені айтылады, бұл, әдетте, «Нимрод» деп жазылу қателігі болып есептеледі. Бұл болжамды қателік еврей әрпі מ (мем) әрпінің ס (самех) әрпімен және ד (далет) әрпінің ך (каф) әрпімен алмастырылуынан туындауы мүмкін. Мұндай алмастырудың себебі әріптердің сыртқы ұқсастығы және «Нисрок» деген аттас ассириялық құдайдың тарихында кездеспеуі. Сондықтан көптеген ғалымдар осы қателікті ең мүмкін түсіндірме деп санайды. Егер «Нисрок» Нинурта болса, онда Сеннахирибтің өлтірілген жері Нинуртаның Калхудағы ғибадатханасы болуы мүмкін. Кейбір ғалымдар Нисроқты ассириялық от құдайы Нускумен байланыстыруға тырысады. Алайда Ханс Вилдбергер барлық ұсынылған сәйкестендірулерді тілдік тұрғыдан сенімсіз деп есептейді. Жаратылыс кітабы Нимродты Нұхтың күнінен кейінгі алғашқы патша және қалалардың құрылтайшысы ретінде жағымды бейнелейді. Бірақ Еврей Киелі кітабының грек тіліндегі Септуагинта аудармасында ол алып ретінде суреттеледі және «Құдай алдында» деген сөздерді «Құдайға қарсы» деп қате аударады. Осы себепті Нимрод пұтқа табынушының архетипі ретінде көрінеді. Бірінші ғасырдағы философ Филонның «Сұрақтар» атты еңбегінде сипатталған ерте еврей мидраштары Нимродты Бабыл мұнарасын салуға бастамашы және еврей патриархы Авраамды осы жобаға қатысудан бас тартқаны үшін қуғынға түсірген адам ретінде бейнелейді. Гиппоның Әулие Августині «Құдай қаласы» атты кітабында Нимродты «алдаушы, зорлық көрсетуші және жер бетіндегі жаратылыстарды жойғыш» деп сипаттайды.
Қазіргі заман
XVI ғасырда Нисрок жын ретінде қарастырыла бастады. Голландиялық демонолог Иоганн Вейер өзінің «Pseudomonarchia Daemonum» (1577) еңбегінде Нисрохты тозақтың «бас аспазы» деп атады. Джон Милтонның «Жоғалған жұмақ» (алғаш рет 1667 жылы жарық көрген) атты эпикалық поэмасының VI кітабында Нисрок Шайтанның жын-шайтандарының бірі ретінде кездеседі. Маңдайын жиырып, соққыға ұшыраған қару киген Нисрок, періштелер мен жын-шайтандар арасындағы шайқастың теңдігі туралы Сатанның сөзін күмәндікке салып, олардың, жын-шайтандар ретінде, ауырсынуды сезінетінін, бұл олардың рухын құлатып жіберетінін айтады. Мильтонды зерттеуші Рой Фланаганның пікірінше, Мильтон Нисрохты таршылыққа ұшырағандай бейнелеуіне себеп, ол К. Стефанус жазған еврей сөздігіне жүгінгендіктен болуы мүмкін, онда «Нисрох» есімі «Қашқыштық» немесе «Жұмсақ азғыру» деп түсіндірілген. 1840 жылдары британдық археолог Остин Генри Лейард Калхуда қанатты, бүркіт басты жындылардың көптеген тас мүсіндерін тапты. Сеннахиримнің өлтірілуі туралы Киелі кітаптағы оқиғаны еске түсірген Лейард бұл мүсіндерді қате түрде «Нисрохтар» деп атады. XIX ғасырдың соңына дейін мұндай мүсіндер әдебиетте «Нисрохтар» деп белгілі болды. Эдит Несбиттің 1906 жылы жарық көрген «Амулет туралы әңгіме» атты балалар романында басты кейіпкерлер бүркіт басты «Нисрохты» шақырып, оларға жол көрсетуін сұрайды. Нисрок оларға: «Қорқымай алға қадам басыңдар!» – деп кеңес береді және: «Ұлы Есімнің қызметшісі осы есімді айтқандар үшін тағы не істей алады?» – деп сұрайды. Кейбір өнер тарихына қатысты заманауи еңбектер әлі де бұл қате анықтаманы қайталайды, бірақ Таяу Шығыс зерттеушілері қазір «Нисрох» бейнесін «гриффин жынды» деп атайды. 2016 жылы аймақты қысқа мерзімге басып алған Ирак және Леванттың Ислам мемлекеті (ИМИЛ) Калхуда Ашурнасирпал II-нің Нинурта зикуратын қиратты. Бұл әрекет ИМИЛ-дің исламның радикалды түсінігіне қайшы келетін кез келген ежелгі қираған жерлерді жою саясатына сәйкес келді. Американдық Шығыс зерттеулер мектебінің (ASOR) мәдени мұра бастамаларының мәлімдемесіне сәйкес, ИМИЛ ғибадатхананы болашақтағы үгіт-насихат үшін және жергілікті халықты әлсірету үшін жойған болуы мүмкін. 2020 жылдың наурыз айында археологтар Гирсу жерінде Нингирсуға арналған 300-ден астам сынған салт-дәстүрлі қыш ыдыстар, табақтар, құмыралар, жануарлардың сүйектері және ритуалдық шерулерге арналған 5000 жылдық діни орынды тапқандарын хабарлады. Табылған заттардың бірі – қаз пішіндес қоладан жасалған мүсін, оның көздері қаздың қабығынан жасалған, ол Наншеге арналған деп есептеледі. 2023 жылдың ақпан айында Британ мұражайы мен Гетти мұражайының археологтары Гирсу жерінде жүргізген қазба жұмыстары кезінде Е ninnu ғибадатханасы (Ақ Күнқұсы ғибадатханасы), Нингирсудың негізгі киелі орны анықталды.