Кіріспе

Ivor the Engine) – Оливер Постгейт пен Питер Фирминнің Smallfilms компаниясы жасаған британдық қуыршақтан жасалған анимациялық телесериал (1959–1977). Ол "Уэльстің солтүстік-батыс бұрышында" тұратын және The Merioneth and Llantisilly Railway Traction Company Limited компаниясы үшін жұмыс істейтін кішкентай жасыл бу локомотивінің бақиғаларын баяндайды. Оның достары – Джонс Бу, Эванс Әнші және Дай Станция, сондай-ақ көптеген басқа кейіпкерлер.

Өндіріс

"Айворт мотор" акварельмен боялған картоннан қиылған фигураларды қолдана отырып, тоқтату анимациясы (stop motion animation) арқылы жасалған. Сериал бастапқыда 1958 жылы Smallfilms компаниясы Associated Rediffusion үшін қара-ақ теледидарға арнап түсірілген, бірақ кейіннен 1975 жылы BBC үшін түсті жаңа эпизодтар жасалған кезде қайта жаңғыртылды. Сериалды Оливер Постгейт жазды, анимациялады және баяндады. Суреттерді Питер Фирмин салған. Дыбыс эффектілері әдейі қарапайым болды, Айворттың бу шығару дыбысын Постгейт өзі дауысымен жасады. Музыканы Вернон Эллиотт жазды, ол негізінен жалғыз контрабас (bassoon) аспабын пайдаланды, бұл Айворттың сыбызғысының үш нотасын көрсетеді. Дауыстауды Оливер Постгейт, Энтони Джексон және Ольвен Гриффитс орындады. Энтони Джексон Дай станциясы, Эванс әні және Мистер Динвидди рөліне дауыс берді.

Ивор

Айвор – Мерионет және Ллантисили теміржол тракциялық компаниясының бу локомотиві. Нағыз локомотивтерден айырмашылығы, ол өздігінен ойлай алады. Айвор өзін-өзі басқарады және сыбызғысын арқылы хабарласады. Оның ең бағалы арманы – Grumbly and District Choral Society хорында ән салу, және бұл арман оның сыбызғысы ескі жәрмеңке органнан алынған үш құбырға ауыстырылғанда орындалады. Ол хордың бас солисіне айналады, сонымен қатар оларға бір жерден екінші жерге жетуге көмектеседі. Айвор адамдардың жасайтын барлық қызықты нәрселерді жасауды ұнатады. Хорда ән салудан басқа, ол теңіз жағасына баруды, қазанынан шай жасауды және достарымен уақыт өткізуді жақсы көреді. Ол жануарларды жақсы көреді, және олардың бірнешеуі оның достарының қатарында. Ол кейде ерке және бағынбайтын болады, жұмыс істеу керек болғанда өз ісімен айналысып кететіні жиі кездеседі. Ол вагондарды жылжытуды және кестелерді ұнатпайды.

Жүгірткі Жонс

Эдвин Джонс – Айвордың жүргізушісі. Ол көңілді және мейірімді адам, мүмкін, теміржол қызметкерлерінің көпшілігінен гөрі Айвордың ерекшеліктерін жақсырақ түсінеді. Постгейт пен Фирмин оны "қажетті жағдайлармен күресуге дайын, қарапайым локомотив жүргізушісі" деп сипаттайды. Аймаққа жаңа келгендер оны машинасымен сөйлесетіндіктен ерекше болып санайды. Айворды жүргізуден немесе оның соңғы қиялына көмектесуден бос уақытында ол балық аулау және армандауды ұнатады.

Дай станциясы

Лланиог станциясының бастығы. Ол теміржол ережелерін қатаң сақтайды, бірақ кейде достарына көмектесу үшін ережелерді жеңілдетеді. Айвордың ережелерге қызығушылық танытпауы оның өмірін біршама қиындатады. Көңілі жиі көңілсіз және тым қатал болғанымен, шын жүрегінен жақсы адам.

Сигнал Оуэн

Оуэн Сигнал Айвордың қоймасының жанындағы сигналдық пунктте тұрады және кейде эпизодтарда көрінеді.

Эванс әнші

Эван Эванс – "Грамбли және округтік хор қоғамының" тоқ хормейстері. Ол сондай-ақ Жонс Будың әйелінің қалың туысы.

Миссис Порти

Бай, еңбекқор емес аристократиялық ханым, ол кейде порт шарабының бір стаканына ләззаттанады және Лондоннан әр апта сайын жаңа шляпалар келтіртеді. Ол техникалық тұрғыдан темір жолдың иесі, өйткені желі ұлттықтандырылу қаупі төнген кезде оны сатып алған. Дегенмен, ол күнделікті басқару ісімен көп айналыспайды және ол сатып алғаннан кейін жағдай көбінесе өзгермеді.

Динвидди мырза

Өте ерекше, мүмкін, ақылдан безген кенші, тауларда тұрып, алтын іздейді. Ол жарылыстарды және кен қазуды жақсы көреді. Шындысынан, оның тауы алтынға толы, бірақ ол оны қазған бойда қайтадан жерге көмеді. Оған көбінесе жаңа етік керек болады. Ол сонымен қатар, әуесқой ғалым. Өзін "оқыған" және "тас туралы біраз білетін" адам деп айтады. Ол бірнеше есімсіз құрылғылар жасаған, олардың ішінде есекке арба және көпіршік шығаратын машина бар.

Бани Мокерджи

Үндістаннан келген, Чарли Бангер циркінде жұмыс істейтін піл бақташысы. Ол Алиса, Джордж, Маргарет және Кларенс пілдеріне жауапты, олар оған бір сұрақ та қоймай бағынады.

Чарли Бангер

Чарли Бангер циркінің атақты және өмірден асқан иесі, Джонсқа, Эвансқа және Мистер Хьюзға Алиса пілінің жараланғаннан кейін күтіміне көмектескені үшін алғыс айту мақсатында қала тұрғындарына тегін шоу ұйымдастырады.

Айдаһар Идрис

Кішкентай қызыл уэльстік айдаһар, ол да бір кезде хорда ән салады. Айвордың отында жарылған жұмыртқадан туған ол, әйелі Ольвен және олардың егіздері Дайан мен Блодвенмен бірге сөнген жанартаулық Smoke Hill-де тұрады. Ән салудан басқа, ол өрттей тынысымен хорға балық пен картоп қуырып беру арқылы да көмектеседі. Алайда, Идрис Смоук Хилл суығанда қиын жағдайға түседі және тірі қалу үшін оны жылы ұстау қажет болады. Газ тақтасы уақытша пешпен қамтамасыз етеді, бірақ ол тым қымбатқа түскенде (және ондық жүйе ойын автоматтарын істен шығарады), айдаһарлар үшін жалғыз қалған нұсқа – жылытылған клетка. Әйбағына орай, мырза Динвидди шешім табады, және қазір олар жер астындағы геотермиялық жылытумен қамтамасыз етілген үңгірде тұрады.

Алиса - фил

Чарли Бангердің циркіндегі цирк пилі. Ол әдетте жайлы, бірақ дәрі ішуді ұнатпайды және иесі Бани Мукерджиден басқа ешкім оны жуғанды қаламайды. Айвор оны кездескенде, ол қашып, жарақаттанған аяғымен рельсте ұйықтап жатқан еді. Содан бері олар дос болып кетті. Ол және оның пил достары Айвор қарға батып қалғанда оған көмектесе алды.

Блюбелл есек

Миссис Портидің үйінде тұратын есек. Ол сөйлей алмайды, бірақ Айвор екеуі бірге отырып уақыт өткізуді жақсы көреді. Merioneth and Llantisilly Rail Traction Company Limited компаниясының бар болғаны бір локомотиві бар (Juggernaut-тың қысқа мерзімдік жұмысынан басқа), сондықтан Bluebell кейде жылдамдық беру үшін қолданылады. Мысалы, бұзылған локомотив Juggernaut-ты тізбекпен сүйреу, сондай-ақ миссис Портидің есек арбасын тарту – осы арба уақытша рельстерге қойылып, "қарақшыларды" қуу үшін пайдаланылған, себебі Айвор "Жоғалған локомотив" атты эпизодта "ұрланған" болатын; соңғы жағдайда, локомотивтей, Bluebell теміржол сигналдарын қатаң сақтап, Оуэн Сигнал қолды көтергенге дейін қууды тоқтатты.

Морган - айналма жол

Морган мырза жәрмеңке иесі. Ол Айворға өзінің айналма жолындағы булы мүжік аспабынан бірнеше құбыр берді, соның арқасында Айвор хорда ән салуға мүмкіндік алды. Ол тек ең алғашқы қара-ақ түсті серияда ғана көрінді.

Клод Гилберт

Клод Гилберт бастапқы қара-ақ серияда Tan y Gylch станциясының станция бастығы болды және Ивор платформада тоқтағанда Джонспен бірге шай ішетін. Ивордың сыбызғысын ауыстыру үшін орган құбырларын іздеп жүрген Джонс пен Дайді құрылысшы Дженкинсқа бағыттап, көмектескен ол еді. Морган мырза сияқты, ол да тек бірінші қара-ақ серияда ғана пайда болды және кейіннен қайта көрінбеді.

Г. Хьюз Газ зауыты

Жергілікті газ зауытының қатал бірақ мейірімді иесі, ол үй жануарларын ұстағанымен, әсіресе бауырсақтарды ұстағанымен әйгілі. Оған Еліс пілінің аяғы жараланғанда баспана беруді сұрайды, және бастапқы қарсылығына қарамастан, ол жағдаймен толыққандай өрескелдік көрсетеді.

Ладгроув әжей

Жергілікті ветеринар, құрғақ юмормен, Элисстің жараланған аяғын қарап тексеру үшін келеді.

Брангвин мырза

Мықты денелі, өмірден де артық көгершінші, теміржолдың жанындағы үйді иеленген және Ллангуббиннен Мисс Прайсқа күйеуге сұранған. Алиске пілдің етігін берген – Брангвин мырза: ол сол етікті бір кезде Үндістанда болғанда алған.

Г-жа Уильямс

Жергілікті пошта бөлмесінің меңгерушісі, ол аздап естен танған және сөйлеуге құмар. Кейде Джонс пен Айвормен сөйлесіп тұрады.

Нан пісіруші Ілай

Жақсы мінезді, бірақ жүрегі зор және еңбекқор жергілікті нан пісіруші.

Г-жа Томас

Жергілікті балық және картоп фри сататын дүкеннің иесі. Тоқпақ бойлы, дауысы қатты, мейірімді және көңілді әйел, ол хор мүшелеріне репетициядан кейін тамақтандырады.

Полицей Грегори

Көбінесе П.С. Грегори деп танылады. Жергілікті және жалғыз ауылдық полицей. Оның ең әйгілі оқиғаларының бірі – Айвор қазандығында тауықтарды жылы ұстауға барғаннан кейін болды. Джонс пен Дай Айвордың көмір қоймасынан 3 кішкентай жұмыртқа табады, және "табылды – өзімдікі" деген шағын даудан кейін, П.С. Грегори оларды тоқтатады, сосын бас киімін (ішкі жағы жұмсақ төселген) шешіп, жұмыртқаларды алып кетеді. Ол кеткен соң Дай фермер осы 3 жұмыртқаны қайта көретін-көрмейтінін сұрайды, себебі П.С. Грегори таңертең жұмыртқа жеуді ұнатады.

Профессор Лонгфеллоу

Бұл есімді білмейтін профессор тек бірнеше эпизодта ғана көрінді. Ол телескопқа қапшық тапсырыс бергенімен танымал болды; алайда, бұл Айвор жеткізген заттардың бірі болғандықтан, миссис Порти оны өзінің ең жаңа шляпасы деп ойлап, эпизодтың соңында өтетін жиналысқа киеді. Ол сондай-ақ Джонс, Идрис және Дайға, қазір сөнген "Түтін төбесіне" ең жақын белсенді жанартау Италияның оңтүстігінде орналасқанын айтқан.

Мервин мырза

Жергілікті банк директоры. Ол тек бірнеше эпизодта ғана пайда болады; ең ерекше көрінісі – оның және Джонстың "Smoke Hill" газ бағажы үшін жарты тәждерді іздеуге аттанған оқиғасы. Бұл эпизод ондық жүйеге көшу кезінде болғандықтан, Джонс Идрис пен компанияға Уэльсте енді жарты тәждер қалмағанын және "барлығын алдыңыздар" деп хабарлауға тиіс. Олар кішкентай дүкеннен толы жарты тәждер салынған ескі қалайы шайданды табады. "Smoke Hill" соңғы рет газбен қыздырылады, содан кейін аждаһалар мырза Динуиддидің және оның геотермалдық үңгіріне кетеді.

Гриффитс ханым

Гриффитс ханым Уэльстің антиквариаттар қоғамының мүшесі және драконға деген шын жүректен сенуші. Ол алғаш рет Джонс Буды Ланниогта айдаһарлар көрінгенін естігеннен кейін, айдаһар Идристі табу ниетімен іздеді. Идрис оны іздеп жүргенін білген соң қашып кетті, сондықтан Джонс Гриффитс ханымды іздеуді тоқтатуға көндірді, өзін теміржол локомотивтерімен сөйлейтін ақылдан асып кеткен адам ретінде көрсетті (Ивор өз сырнайымен үрлемеу арқылы Джонстың ойынына көмектесті). Идристің үйі – Смоук Хилл жылуын жоғалтқанда, Джонс пен Айвор Идристі Ланмадтағы Гриффитс ханымның дүкеніне алып келді. Идрис пен оның туыстарын, сондай-ақ Айвордың өздігінен сырнай қағуын көргеннен кейін, Гриффитс ханым Джонстан оны ақымақ деп ойлағаны үшін кешірім сұрайды және драконға көмектесуге келіседі. Гриффитс ханым мен Антиквариаттар қоғамындағы әріптестері Г. Хьюзді газ фабрикасынан жалдап, Смоук Хиллге газды жылыту жүйесін орнатуға бұйырады. Серияның бірінші финалында Смоук Хилл, енді газбен қыздырылатын жанартау, қайтадан жандырылады және барлық кейіпкерлер қуанышпен ән салады. Бірақ газды жылытуға газ бағасы өлшегіші кіреді, ол тек жарты тәңіршені қабылдайды, ал олар енді "заңды төлем құралы" емес. Бірнеше рет газ бағасы өлшегіші таусылып, Джонс пен Айвор одан да көп жарты тәңірше іздеуге мәжбүр болады. Ақырында, олар Уэльстің осы бөлігіндегі барлық жарты тәңіршені пайдаланады, сондықтан олар Гриффитс ханымнан көмек сұрап қайта оралады. Бірақ Джонс Гриффитс ханыммен сөйлескен кезде Айворды бір жерде қалдырады, ал Айвордың оттықшасында болған екі дракон қала бойынша ұшып кетуге шешім қабылдайды. Олар әйгілі түрде драконды өлтірген Әулие Георгийдің мүсініне кездеседі. Жасы кішкентай және тәжірибесіз дракондар драконды құтқару ниетімен Георгийдің мүсініне от шашады. Гриффитс ханым мен Джонс Бу келгенде, екі драконның мүсінге шабуыл жасағанын көріп, қорқып, оларды вандализм жасады деп айыптайды және Джонсқа оларды алып кетуін бұйырады.

Жағажай

Жаттық – бұл серияның соңында пайда болатын, бөліктерден, ұсақ-түйектерден және жалғақты доңғалақтардан құралған дизельді теміржол жүк машинасы. Оның нашар тежегіштері болғандықтан, ол төбеден құлай жүріп, қызметке кіріскеннен кейін дереу көлге түсіп, қасқа арбамен алып жүрген Идристің қазасына себеп болуға айналды.

Тәуекелдер мен болашақ көріністер

Постгейт пен Фирмин түсірілім кезінде қатаң сақталған, ойдан шығарылған теміржол картасын жасады. The Who тобының "A Quick One, While He's Away" әнінде "Ivor The Engine Driver" есімді кейіпкер бар. Британдық ска-тобы Bad Manners 1980 жылғы "Loonee Tunes!" альбомында Ivor-ды да еске алады, "Ivor the Engine" атты "Теңіз астындағы оқиғалары" әнімен бірге. "The Amazing Adventures of Morph" эпизодындағы "Сиқырлы таяқ" бөлімінде, Gobbledygook шетелдік Часты қайтадан итке айналдыруға тырысқанда, Ivor, қою көк түспен боялып, аты "Ivor" қара түспен жазылып, эпизодқа қысқа ғана көрінеді. 2007 жылы Ұлыбританияның әртүрлі мұралық теміржолдарында "All Aboard with Ivor" іс-шаралары өткізілді, бұл шағын Пеккет өндірістік локомотивін Ivor-ға ұқсату үшін модификациялаудан кейін болды. Іс-шараны өткізген теміржолдар: Лестерширдегі Battlefield Line Railway, Гэмпширдегі Watercress Line және Оксфордширдегі Cholsey and Wallingford Railway. BBC2 Wales Ivor-ды Уэльс үшін жаңа цифрлық телеарнасы "2W" жарнамалық роликтері сериясы үшін қайта жаңғыртты. Оливер Постгейт пен Энтони Джексон осы роликтер үшін жаңа диалогтар жазды. Өндірістен қалған кейбір суреттер Руперт Аю музейінде, сондай-ақ Smallfilm тарихынан алынған басқа да бірнеше заттармен бірге қойылған. Руперт Аю музейі қазір Кентерберидегі Стоур көшесіндегі Кентербери мұралық музейінің бөлігі болып табылады. 2011 жылдың сәуір айында Smallfilms Dreadnought Design компаниясымен бірлесіп, жаңа құрылған Smallworlds бренді астында "Ivor the Engine" ойынын іске қосты. 2014 жылдың маусым айында Smallfilms Surprised Stare Games компаниясымен бірлесіп, "Ivor the Engine" тақталық ойынын шығарды. Гидеон Коу BBC 6 Music бағдарламасында түн ортасына дейін соңғы әнінде Ivor-дың "Cruising Theme" әнін музыкалық фон ретінде пайдаланады. Ситингборн және Кемсли жеңіл теміржолы тамыз айында жыл сайынғы "Ivor the Engine Weekend" мерекесін өткізеді. Функционалдық бағдарламалау тілі Идрис, шоудағы аждаһаның құрметіне аталды.