Кіріспе

Тауарларды немесе қызметтерді өндіріс құнынан немесе өз құнынан төмен сату – экономика термині.

Демпинг, экономикада, әсіресе халықаралық саудада, бағаны төмендету арқылы бәсекелестікті жоюға бағытталған баға белгілеудің бір түрі болып табылады. Бұл өндірушілер тауарды басқа елге әдеттегі бағадан төмен бағамен экспорттағанда, осы елде зиян келтіреді. Демпингтің мақсаты – бәсекені ығыстыру арқылы шетелдік нарықта үлесті арттыру, соның нәтижесінде экспорттаушы өнімнің бағасы мен сапасын бір жақты түрде анықтай алатын монополиялық жағдай жасау. Сауда келісімдерінде демпингке байланысты мәселелерді шешуге арналған теңгерімді баж салығы және демпингке қарсы заңдар сияқты механизмдер қарастырылуы мүмкін.

Шолу

Демпингтің стандартты техникалық анықтамасы – шетел нарығында бірдей өнімге, экспорттаушының ішкі нарығындағы немесе үшінші ел нарығындағы сол өнімнің қалыпты бағасынан төмен баға белгілеу. Бұл көбінесе сауда-саттық обычайлы бағытындағы бірдей деңгейде «қалыпты құннан» төмен сату деп аталады. Дүниежүзілік сауда ұйымының Демпингке қарсы келісімі, толық атауы – 1994 жылғы Тарифтер мен сауда туралы жалпы келісімнің VI бабын іске асыру туралы келісім, демпинг импорттаушы елдің ішкі өнеркәсібіне маңызды зиян келтірмесе немесе келтіру қаупі тудырмаса, тыйым салынбайды. Демпинг сондай-ақ, ішкі нарықта өнеркәсіптің құрылуына «маңызды кедергі келтірсе» тыйым салынады. Бұл термин теріс мағынаға ие, өйткені бәсекелестік нарықтарын қолдаушылар «демпингті» әділетсіз бәсекелестіктің бір түрі деп санайды. Сонымен қатар, жұмысшылар мен еңбекшілердің қорғаушылары, демпинг сияқты практикалардан бизнес-процестерді қорғау, әртүрлі даму сатыларындағы экономикалар арасындағы мұндай практикалардың кейбір ауыр салдарына жеңілдетуге көмектеседі деп есептейді (қорғаушылық саясатқа қараңыз). Мысалы, Болкештейн директивасы Еуропада «әлеуметтік демпинг» түрі деп айыпталды, өйткені ол жұмысшылар арасындағы бәсекелестікті ынталандырды, мысалы, поляк сантехник туралы стереотипте көрсетілгендей. Ұлттық деңгейде монополия құруға жеткен ұлттық масштабтағы демпингке бірнеше мысалдар келтірілгенімен, белгілі бір салаларда аймақтық нарықтарда монополия құрған жергілікті «демпингтің» көптеген мысалдары бар. Рон Черноу «Титан: Джон Д. Рокфеллер ағаның өмірі» кітабында аймақтық мұнай монополияларының мысалын келтіреді, онда Цинциннатидегі мұнай нарығында бәсекелестердің пайдасын төмендету және оларды нарықтан шығару үшін өнім бағасы төмендетіліп немесе өндіріс құнынан сатылатын бекітілген стратегия қолданылған. Басқа тәуелсіз бизнес шығарылған тағы бір аймақта, атап айтқанда Чикагода, бағалар төрттен бір бөлігіне дейін көтерілді. Үшінші елдегі демпинг – бұл бір елден экспортталатын өнімге, екінші елден үшінші елге әділ бағадан төмен бағамен экспортталатын өнім салдарынан зиян келтірілуі немесе зиян келтіру қаупі тууы.

Құқықтық мәселелер

Егер компания өнімді өз ішкі нарығындағы әдеттегі бағадан төмен бағамен экспорттаса немесе оны өндіріс шығындарының толық құнына сай келмейтін бағамен сатса, онда ол өнімге "демпинг" жасады деп есептеледі. Бұл бағалық дискриминацияның түрлерінің бірі болып табылады және үшінші дәрежелі бағалық дискриминация ретінде жіктеледі. Мұндай практиканың әділ емес бәсекелестік құрауы туралы пікірлер әртүрлі, бірақ көптеген үкіметтер отандық өнеркәсіпті қорғау үшін демпингке қарсы шаралар қолданады. ДСҰ келісімі бұл мәселеде шешім шығармайды. Оның негізгі мақсаты – үкіметтердің демпингке қалай қарсы әрекет ете алатынына қатысты ережелерді белгілеу, демпингке қарсы шараларды реттеу және осы себепті ол көбінесе "демпингке қарсы келісім" деп аталады. (Демпингке жауап беруге ғана назар аудару, субсидиялар мен теңестіру шаралары туралы келісімнің көзқарасынан өзгеше.) Заңдық анықтамалар нақтырақ, бірақ жалпы алғанда, ДСҰ келісімі үкіметтерге бәсекелес отандық өнеркәсіпке нақты ("материалдық") зиян келтірілген жағдайда демпингке қарсы шаралар қолдануға рұқсат береді. Мұны істеу үшін үкімет демпинг орын алып жатқанын, демпингтің мөлшерін (экспорттық баға экспорттаушының ішкі нарықтағы бағасынан қаншалықты төмен) және демпинг зиян келтіріп жатыр немесе зиян келтіру қаупі бар екенін дәлелдеуі керек.

Анықтамалар мен қолданылу аясы

ДСҰ-ның рұқсатымен, Тарифтер мен сауда жөніндегі жалпы келісім (ГАТТ) (VI бап) елдерге демпингке қарсы шаралар қолдану мүмкіндігін береді. Демпингке қарсы келісім VI бапты нақтылайды және кеңейтеді, олар екеуі де бірге жұмыс істейді. Олар елдерге ГАТТ қағидаларын – тарифтерді міндетті ету және сауда серіктестерін кемсітпеу принципін бұзатын әрекеттер жасауға мүмкіндік береді. Демпингке қарсы шаралар көбінесе белгілі бір елден импортталатын өнімге қосымша импорттық баж салынуымен байланысты, бұл оның бағасын "нормалды құнға" жақындатуға немесе импорттаушы елдегі отандық өнеркәсіпке келтірілген зиянды жоюға бағытталған. Белгілі бір өнімнің қатты немесе жеңіл демпингке ұшырағанын анықтаудың көптеген әртүрлі тәсілдері бар. Келісім мүмкін болатын нұсқалардың шеңберін тарылтып, өнімнің "нормалды құнын" есептеу үшін үш әдіс ұсынады. Бастысы – экспорттаушының ішкі нарығындағы бағаға негізделеді. Егер осы әдісті қолдану мүмкін болмаса, екі балама бар: экспорттаушының басқа елдегі бағасы немесе экспорттаушының өндіріс шығындары, басқа да шығындар және қалыпты пайда маржасының жиынтығына негізделген есептеу. Келісімде экспорттық баға мен нормалды бағаны қалай әділ салыстыруға болатыны да көрсетілген.

Бес пайыздық ереже

Демпингке қарсы келісімнің 2-қосымшасына сәйкес, ұқсас өнімнің ішкі сатылымы, егер ол импорттаушы ел нарығындағы қарастырылып отырған өнімнің сатылымының 5 пайызынан артық құраса, қалыпты құнның негізі ретінде жеткілікті болып саналады. Бұл көбінесе «5 проценттік немесе ішкі нарыққа қабілеттілік» тесті деп аталады. Бұл тест жалпыға бірдей қолданылады және ұқсас өнімнің ішкі нарықта сатылған мөлшері импорттық нарықта сатылған мөлшермен салыстырылады. Егер ішкі сатылым болмаса, мысалы, өнімдер тек шетелдік нарықта сатылатын болса, экспорттаушының ішкі нарығындағы бағаға негізделген қалыпты құн анықталмайды. Мұндай жағдайда қалыпты құн басқа негізде анықталуы керек. Сонымен қатар, кейбір өнімдер екі нарықта да сатылуы мүмкін, бірақ ішкі нарықтағы сатылған көлем шетелдік нарықтағы сатылған көлеммен салыстырғанда аз болуы мүмкін. Бұл Гонконг және Сингапур сияқты кішкентай ішкі нарықтары бар елдерде жиі кездеседі, бірақ ұқсас жағдайлар ірі нарықтарда да болуы мүмкін. Бұл тұтынушылардың талғамдары мен техникалық қызмет көрсету сияқты факторлардағы айырмашылықтарға байланысты. Өнімнің демпинг деңгейін есептеу ғана жеткіліксіз. Демпингке қарсы шаралар тек демпинг импорттаушы елдегі өнеркәсіпке зиян келтірген жағдайда ғана қолданылуы мүмкін. Сондықтан, алдымен белгіленген қағидаларға сәйкес толыққанды тергеу жүргізілуі тиіс. Тергеу барысында зертенеліп отырған өнеркәсіптің жағдайына әсер ететін барлық маңызды экономикалық факторлар бағалануы керек. Егер демпинг орын алып, отандық өнеркәсіпке зиян тигізіп жатқаны анықталса, экспорттаушы компания демпингке қарсы импорттық баж салығынан қашу үшін бағасын келісілген деңгейге дейін көтеруге құқылы.

Тергеу және сот ісін жүргізу тәртібі

Демпингке қарсы іс-шараларды қалай бастау керектігі, тергеуді қалай жүргізу керектігі және барлық мүдделі тараптарға дәлелдер ұсыну мүмкіндігін қамтамасыз ету шарттары егжей-тегжейлі сипатталған. Демпингке қарсы шаралар қолданылған күнінен бастап бес жыл өткен соң тоқтатылады, егер қайта қарау нәтижесінде осы шараны тоқтату зиян келтірмейтіні анықталмаса. Жалпы алғанда, демпингке қарсы тергеу мына қадамдар бойынша жүзеге асырылады: отандық өндірушілер тиісті органға демпингке қарсы тергеуді бастау туралы өтініш береді. Содан кейін шетелдік өндірушіге қатысты тергеу жүргізіліп, айыптаудың негізділігі тексеріледі. Тергеу органы мүдделі тараптардан алынған сауалнамалардың негізінде шетелдік өндірушінің (немесе өндірушілердің) экспорттық бағасын қалыпты құнмен (экспортердің ішкі нарығындағы баға, экспортердің басқа елдегі бағасы немесе экспортердің өндіріс шығындары, басқа шығындар және қалыпты пайда маржасының комбинациясы негізінде есептелген құн) салыстырады. Егер шетелдік өндірушінің экспорттық бағасы қалыпты құннан төмен болса және тергеу органы демпинг пен отандық өнеркәсіпке келтірілген зиян арасындағы себеп-салдар байланысын дәлелдесе, шетелдік өндіруші өнімдерін демпингтеп сатады деген қорытынды жасалады. ГАТТ-тың VI бабына сәйкес, ерекше жағдайларды қоспағанда, демпингтік тергеулер басталганнан кейін бір жыл ішінде, ең көп дегенде 18 айда аяқталуға тиіс. Демпингке қарсы шаралар қолданылған күнінен бастап бес жыл өткен соң тоқтатылады, егер қайта қарау нәтижесінде осы шараны тоқтату зиян келтірмейтіні анықталмаса. Демпингке қарсы тергеулер дереу тоқтатылады, егер билік органдары демпинг маржасының de minimis немесе өте аз (өнімнің экспорттық бағасының 2% -дан кем деп анықталған жағдайда) екенін анықтаса. Басқа да шарттар белгіленген. Мысалы, демпингтік импорттың көлемі мардымсыз болса (яғни, бір елден келетін импорт көлемі осы өнімнің жалпы импортының 3% -дан кем болса) тергеу тоқтатылуға тиіс, бірақ егер бірнеше ел, олардың әрқайсысы импорттың 3% -дан кемін жеткізсе, біріктірілген көлемі жалпы импорттың 7% немесе одан көп бөлігін құраса, тергеу жалғасуы мүмкін. Келісімге сәйкес, мүше елдер Демпингке қарсы іс-қимыл жөніндегі комитетке барлық алдын ала және соңғы демпингке қарсы іс-қимыл туралы дереу және толыққанды хабарлауға міндетті. Олар сондай-ақ барлық тергеулер туралы жылына екі рет есеп беруі керек. Егер даулар туындаса, мүшелер бір-бірімен кеңесуге шақырылады. Олар сондай-ақ ДСҰ-ның дауларды шешу рәсімдерін пайдалана алады.

АҚШ-тағы іс-шаралар

АҚШ-та отандық фирмалар АҚШ Сауда министрлігі белгілеген ережелерге сәйкес, «әділ құннан төмен» деп анықталатын демпингке қарсы петиция бере алады, ал Халықаралық сауда комиссиясы «зиянын» анықтайды. Бұл процедуралар АҚШ заңнамасымен белгіленген мерзімдерге сәйкес жүзеге асырылады. Сауда министрлігі АҚШ нарықтарында тауарлардың әділ құннан төмен сатылғанын көптеген жағдайларда анықтаған. Егер отандық өнеркәсіп демпинг салдарынан зиян шегетінін дәлелдей алса, демпингтік елден импортталатын тауарларға демпингтік маржаны жоюға арналған белгілі бір пайыздық мөлшерде демпингке қарсы баж салынады. 2021 жылы АҚШ алюминий қауымдастығы Армения және басқа бірнеше елге қарсы Сауда министрлігіне шағымданып, «алюминийдің өте төмен бағамен импортталуы» нәтижесінде тауарлардың әділ құннан төмен сатылып жатыр деп мәлімдеді. Осыған байланысты, Байден әкімшілігі Армениядан тауар экспорттаушыларға кедендік баж төлеу үшін өнім құнының 188,4%-ына тең депозит төлеуді міндеттейтін демпингке қарсы шара енгізді. Демпингке қарсы бажға ұқсас «компенсациялық баж» та бар. Айырмашылығы, компенсациялық баж зиян келтіретін субсидияларды өтеуге бағытталған, ал демпингке қарсы баж зиян келтіретін демпингті өтеуге бағытталған. Кейбір сарапшылар отандық протекционизм және шетелдік өндіріс шығындары туралы білімнің жетіспеуі тергеу процесінің болжамсыз сипатқа ие болуына әкелетінін атап өтеді. ДСҰ мүшелері демпингке қарсы шараларға шағымдануға құқылы. 1997 жылғы Азия қаржы дағдарысы, 1997 жылғы 27 қазандағы шағын құлдырау және 1998 жылғы Ресей қаржы дағдарысы АҚШ болат өндірушілеріне 40 миллион тоннадан астам арзан болат импортының рекордтық өсуінен қатты зиян келтірді. Нәтижесінде 1998 жылы болат өндірісінде 10 000-нан астам жұмыс орны жойылды және Acme Steel, Laclede Steel және Geneva Steel сияқты орташа көлемді болат компанияларының үш банкротқа ұшырауына тікелей себеп болды, өндіріс көлемі азайды, бағалар төмендеді және жеке банктер мен инвестициялық мекемелердің АҚШ болат өндірушілеріне несие беруге дайындығына әсер етті. Осының нәтижесінде Конгресс 1999 жылғы «Төтенше болат несие кепілдіктері және төтенше мұнай және газ кепілдіктері туралы» заңды қабылдады, ол 1999 жылғы «Төтенше болат несие кепілдіктері туралы» заң ретінде де белгілі.

Үшінші елдердің демпингтері

1988 жылғы «Omnibus Trade and Competitiveness Act» заңының (PL 100 418) 1318-бабы АҚШ өнеркәсіптеріне АҚШ сауда өкіліне жүгіну арқылы, ГАТТ-тың демпингке қарсы кодексіне қол қойған шетелдік үкіметтен, сол елдің нарығында демпинг салдарынан зиян шеккенін алға тартатын АҚШ өнеркәсібі үшін демпингтік тергеуді бастау туралы өтініш беру рәсімін белгілейді.

Ортақ ауыл шаруашылығы саясаты

Еуропалық Одақтың ортақ ауыл шаруашылығы саясаты, 1992 жылы ГАТТ келіссөздерінің Уругвай раундында және одан кейінгі кезеңді реформаларда, әсіресе 2003 жылғы Люксембург келісімінде, ауыл шаруашылығы туралы келісімнің бір бөлігі ретінде маңызды реформаларға қарамастан, демпинг жасады деген айыптамаға жиі ұшырады. Бастапқыда Ортақ ауыл шаруашылығы саясатының мақсаты еуропалық ауыл шаруашылығы өндірісін арттыру және еуропалық фермерлерге қолдау көрсету болды. Бұл үшін арнайы қор – Еуропалық ауыл шаруашылығын басқару және кепілдік беру қоры – орталықтан белгіленген интервенциялық деңгейден төмен түскен ауыл шаруашылығы өнімдерін сатып алу арқылы нарыққа араласу жүргізді. Еуропалық фермерлерге Еуропалық қауымдастықта сатылатын өнімдері үшін "кепілдірілген" баға берілді, ал экспорттық өтемақылар жүйесі еуропалық экспорттың әлемдік бағамен немесе одан төмен сатылуын қамтамасыз етті, бұл еуропалық өндірушіге ешқандай зиян келтірмеді. Бұл саясат әлемдік сауданы бұрмалайды деп қатты сынға алынды, және 1992 жылдан бастап саясат нарыққа араласудан бас тартып, өндіріске қарамастан фермерлерге тікелей төлемдер жасауға көшті, бұл "ажырату" деп аталады. Бұдан әрі, төлемдер көбінесе фермерлердің белгілі бір экологиялық немесе жануарлардың әл-ауқатын қамтамасыз ету талаптарын орындауына байланысты, осылайша "көп функциялы" ауыл шаруашылығы субсидиялары арқылы жауапты және тұрақты шаруашылықты ынталандыруға бағытталды. Субсидиялардың әлеуметтік, экологиялық және басқа да артықшылықтары енді тек өндірістің өсуін қамтымайды.

Қытайдың экономикалық жағдайы

Демпингтік тергеу негізінен айыпталған елдің ішкі бағасын импортталған өнімнің Еуропа нарығындағы бағасымен салыстырады. Алайда, демпингтік маржаны есептеу алдында деректерге бірнеше ережелер қолданылады. Ең көп дау тудыратыны – «аналогтық нарық» ұғымы. Кейбір экспорттаушы елдерге ЕО «нарық экономикасы мәртебесін» бермейді: Қытай – осының жарқын мысалы, өйткені оның нарықтық мәртебесі «мемлекеттік қолдаумен капитализм» деп есептеледі. Мұндай жағдайларда, Сауда бас басқармасы (DG Trade) ішкі бағаны әділ өлшем ретінде пайдалануға құқығы жоқ. Экспорт саласының бірі, егер Сауда бас басқармасы оған мемлекеттік көмек көрсетіліп жатыр деген қорытынды жасаса, нарық экономикасы мәртебесінен айырылуы мүмкін. Басқа да сынақтар халықаралық есеп стандарттары мен банкроттық заңдарды қолдануды қамтиды. Нарық экономикасы мәртебесі берілмеуінің салдары тергеуге зор әсер етеді. Мысалы, егер Қытайға дүмпингтік виджеттермен айып тағылса, негізгі тәсіл – Қытайдағы виджеттер бағасын Еуропадағы қытай виджеттерінің бағасымен салыстыру. Бірақ Қытайдың нарық экономикасы мәртебесі жоқ, сондықтан Қытайдың ішкі бағасын эталон ретінде қолдануға болмайды. Оның орнына, Сауда бас басқармасы аналогтық нарықты анықтауы керек: нарық экономикасы мәртебесіне ие және Қытайға ұқсас нарық. Бразилия мен Мексика қолданылған, бірақ АҚШ – танымал аналогтық нарық. Бұл жағдайда, АҚШ-тағы виджеттер бағасы Қытайдағы виджеттер бағасының орнына қарастырылады. Аналогтық нарықты таңдау процесіне шағымданушының ықпалы тиеді, бұл процестің ішкі бейімділігіне алып келеді деп сынға ұшырауда. Сыншылар Қытай тауарларының бағасын АҚШ-пен салыстырудың ақылға сыймайтындығын айтады. Қытай қазір еркін және ашық нарыққа қарай дамып келеді, 1960 жылдар басындағы жоспарлы экономикадан өзгеше, Қытай нарығы жаһандық бәсекелестікті қабылдауға көбірек дайын. Сондықтан, ол нарықты реттеуді жақсартуға және еркін саудаға кедергі келтіретін факторларды жеңуге тиіс, жағдайды жақсарту үшін және «дүмпингтік» мінез-құлықты бағалау үшін дұрыс баға деңгейін анықтау қажет.

Үндістан

Қазіргі күнгі Үндістандағы демпингке қарсы заңнама 1975 жылғы Кедендік тарифтер туралы заңның 9А және 9Б-тармақтарымен (1995 жылғы өзгертулермен) және 1995 жылғы «Демпингке қарсы шаралар» ережесімен (Демпингке қарсы баж салығын анықтау, бағалау және жинау, сондай-ақ зиянды анықтау) реттеледі. 1975 жылғы Кедендік тарифтер туралы заңның 9А-тармағында былай делінген: «Егер кез келген тауар кез келген елден немесе аумақтан Үндістанға оның қалыпты құнынан кем бағамен экспортталса, онда мұндай тауарды Үндістанға импорттау кезінде орталық үкімет ресми газетте жарияланым арқылы осындай тауарға қатысты демпингке қарсы баж салығын, демпинг мөлшерінен аспайтын мөлшерде белгілей алады». 2016 жылдың 28 қарашасына дейін Демпингке қарсы баждар мен оған байланысты баждардың Бас басқармасы (ДДББ) 353 демпингке қарсы іс бастады, оның ішінде 130 жағдайда демпингке қарсы шаралар күшінде. 2017 жылдың қаңтар айында Үндістан үкіметі Еуропалық Одақтан және Қытайдан импортталған түсті болат өнімдеріне 6 айға демпингке қарсы баж енгізді. «Эссар Стил» компаниясының коммерциялық директоры Х. Шиврам Кришнан бұл қадамды қолдады, бірақ импорттаушылар ішкі нарық тарылып, импорт азайған кезде ең төменгі импорттық баға және демпингке қарсы баж сияқты қорғау шараларына қатысты алаңдаушылықтарын білдірді. 2015 жылдың шілдесінде үкімет Индонезия мен Вьетнамнан импортталған талшықты тақталарға демпингке қарсы баж енгізді. Бұл туралы Greenply Industries компаниясының бас директоры және бірлескен басқарушы директоры Шобан Миттал демпингке қарсы тергеуді бастау туралы өтініш бергеннен кейін белгілі болды. Тергеудің басты себебі – ішкі және импорттық MDF бағалары арасындағы 5–6 пайыздық айырмашылық және жалпы MDF импортының шамамен 30–35 пайызды құрауы, оның көп бөлігі Индонезия мен Вьетнамнан келіп түсетіні болды. 2017 жылдың 8 наурызында Үндістан үкіметі Бангладеш пен Непалдан импортталатын джут пен оның өнімдеріне тоннасына 6,30 АҚШ долларынан 351,72 АҚШ долларына дейін демпингке қарсы баж енгізді. Кейін Үндістан үкіметі Непалға қатысты демпингке қарсы баж салығын алып тастады. 2017 жылдың 26 қазанында Үндістан АҚШ, Еуропалық Одақ және Қытайдан келетін тот баспайтын болатқа демпингке қарсы баж енгізді. Үндістан отандық өндірісті арзан импорттан қорғау мақсатында Еуропалық Одақтан және Қытай мен Корея сияқты басқа елдерден келетін кейбір тот баспайтын болат өнімдеріне демпингке қарсы баж енгізді. Бұл баж Демпингке қарсы баждар мен оған байланысты баждардың Бас басқармасының ұсынысы бойынша Кірістер департаменті тарапынан белгіленді. Салынған баж мөлшері тот баспайтын болаттан жасалған салқын прокатталған жалпақ өнімдердің кедендік құнының 4,58 пайызынан 57,39 пайызына дейін құрайды. Демпингке қарсы баж 2020 жылдың 10 желтоқсанына дейін күшінде болады. Алайда, бұл нұсқаулықта тот баспайтын болаттың кейбір түрлері баж салығынан босатылған. Бұл баж Қытайдан, Тайваньнан, Оңтүстік Кореядан, Оңтүстік Африкадан, Таиландтан, АҚШ пен Еуропалық Одақтан келетін тот баспайтын болат өнімдерінің импортына салынады.

Израиль

Израильдің демпингке қарсы және өтемақы бажы салығын қарастыратын органы – Сауда алымдары комиссиясы.

Демпингке қарсы шаралардың теріс пайдаланылуы

Демпингке қарсы шаралар протекционизмді алдын алу және еркін сауданы ілгерілетуде маңызды рөл атқарады, бірақ демпингке қарсы практиканың көптеген мысалдары осы шаралардың протекционизм құралы ретінде пайдаланылғанын көрсетеді. Үндістан мен Қытайдың ішкі нарықтағы бәсекелестік қысымын азайту үшін "қауіпсіздік клапаны" ретінде демпингке қарсы баж салығын қолданғаны туралы айыптаулар бар. Демпингке қарсы шаралар сондай-ақ, өз өнімдеріне қосымша баж салған елдердің өнімдеріне жауап ретінде де қолданылған. АҚШ антидемпингтік шараларды теріс пайдаланғаны туралы жиі айтылады, оның ішінде "нөлдеу" тәжірибесі де бар. ҰЕО-ның тек шамамен 2% жағдайында ғана демпингті өтеу үшін қосымша баж салғаны анықталды. Қалған 98% жағдайда демпингке қарсы шаралар демпингті өтеуден басқа мақсаттарда қолданылды.