Кіріспе

Медициналық құрылғы – автоинжектор.

Эпинефрин автоинжекторы (немесе адреналин автоинжекторы, сондай-ақ EpiPen тауарлық белгісімен танымал) – эпинефриннің (адреналиннің) өлшенген дозасын немесе дозаларын автоинжектор технологиясы арқылы енгізуге арналған медициналық құрылғы. Ол көбінесе анафилаксияны емдеу үшін қолданылады. Алғашқы эпинефрин автоинжекторы 1983 жылы сатуға шығарылды.

Медициналық қолданыстар

Эпинефринді автоинжекторлар – ауыр аллергиясы бар адамдармен бірге тасымалданатын қол құрылғылары; құрылғыдан берілетін эпинефрин анафилаксияның жедел емдеуі үшін қолданылады. Анафилаксия күдіктелген жағдайда, эпинефрин ерітіндісін мүмкіндігінше тез арада, жамбас сыртының ортасына, яғни vastus lateralis бұлшық еті орналасқан жерге бұлшық етке инъекциялау керек. Жауап жеткіліксіз болса, инъекцияны 5-15 минут сайын қайталауға болады. Эпинефриннің шағын жағымсыз әсерлеріне тремор, алаңдаушылық, бас ауруы және жүрек қағу жиілігінің өзгеруі жатады. Бұл құрылғыларды қасақана қолданудан туындаған инъекциялардың саны белгісіз, бірақ 2009 жылғы шолу көрсеткендей, бұл көрсеткіш өсуде. Еуропалық дәрі-дәрмек агенттігі нарықтағы құрылғылардың қауіпсіздігін тексеріп, дәріні бұлшық етке сәтті жеткізуге әсер ететін бірнеше факторларды анықтады, оларға «инъекцияның ұзындығы, тері астындағы май қабатының қалыңдығы, автоинжектордың жұмыс принципі (мысалы, серіппелі болса немесе болмаса), құрылғының теріге орналасу бұрышы және құрылғыны іске қосуға қолданылатын күш, сондай-ақ пайдаланушының инъекциялау нұсқауларын қаншалықты дұрыс орындауы» кіреді. Пайдаланушының оқытылу деңгейі сәтті жеткізуді анықтайтын ең маңызды фактор екені анықталды және компаниялардан дәрігерлер мен құрылғы тағайындалған адамдар үшін жақсы оқыту материалдарын әзірлеу сұралды. 2013 жылы жедел жәрдем дәрігері Сет С. Хокинс және авторлар пайдаланылған, бір дозалық автоинжекторлардан – EpiPen және Adrenaclick-тен эпинефриннің қосымша дозаларын алу әдісін жариялады. Бұл, қосымша эпинефрин болмаған жағдайда, қатаң жағдайларда қолдануға арналған жобаның шұғыл бейімделуі екені атап өтілді. 2016 жылы Робинсон мен Ларо пайдаланылған AuviQ автоинжекторларына бейімделген ұқсас әдісті жариялады.

Өнімді енгізу

Автоинжекторлар бастапқыда Mark I NAAK сияқты жиынтықтарда нервтік газға қарсы дәріні жылдам енгізу үшін жасалды. Бірінші заманауи эпинефрин автоинжекторы, EpiPen, 1970 жылдардың ортасында АҚШ-тың Мэриленд штатындағы Бетесда қаласындағы Survival Technology компаниясында Шелдон Капланмен ойлап табылды және алғаш рет 1987 жылы FDA сатуға мақұлдады. EpiPen жасауға көмектескендердің бірі Ричард Б. Торен болды. Ол осы технологияны аллергиялық реакциялар үшін пайдалану идеясын келтірді, себебі оның қызы ара шаққанда күрделі жиынтықты алып жүруге мәжбүр болды, өйткені оған ара шағуға аллергиясы бар еді. Содан кейін ол EpiPen-нің қазіргі дизайнын жасау үшін технологияны сәл өзгертуге көмектесті. 1996 жылы Survival Technology Brunswick Biomedical компаниясымен бірікті, ал жаңа компания Meridian Medical Technologies деп аталды. 1997 жылы Merck KGaA-ның еншілес компаниясы Dey EpiPen-ді сату және тарату бойынша эксклюзивті құқыққа ие болды. 1998 жылы бір миллион EpiPen өндірістен кері қайтарылды, бұл бір жыл ішінде екінші рет болды. 2001 жылы Meridian және Dey EpiPen-нің екі данадан тұратын жиынтығын ұсынды; сол кезде құрылғының жылдық сатылымы 23,9 миллион долларды құрады және АҚШ нарығының 75% -ын қамтыды. 2002 жылы King Pharmaceuticals Meridian компаниясын 247,8 миллион долларға ақшамен сатып алды; Каплан жылдар бойы өз дизайндарын жетілдіруді жалғастырды, мысалы, 2003 жылы АҚШ патенті 6,767,336-ға өтініш берді. 2003 жылы Hollister Stier FDA-дан он жыл бойы дамытқан, эпинефриннің екі дозасын бере алатын Twinject автоинжекторын сатуға рұқсат алды. 2005 жылы ол өнімді Verus Pharmaceuticals компаниясына сатты. 2008 жылдың наурыз айында Sciele Pharma Twinject-ті Verus компаниясынан сатып алды, ал сол жылы Sciele компаниясын Shionogi сатып алды. 2007 жылы Mylan Merck KGaA компаниясынан EpiPen-ді сату құқығын сатып алды. 2009 жылы Mylan және King EpiPen-нің жаңа нұсқасын ұсынды, ол негізгі механизмге ие болғанымен, күштірек серіппесі, жақсартылған қауіпсіздік мүмкіндіктері және анықрақ белгілер мен нұсқаулары бар еді; NBC News сарапшысы құрылғы мен қаптаманы қайта жасау құны "бірнеше миллион доллар" болуы мүмкін екенін, ал өндіріс процесін қайта жабдықтау құны "он миллион доллардан асып кетуі мүмкін" деп бағалады.

Брендтер

2015 жылы Еуропаның әртүрлі аймақтарында келесі эпинефрин автоинжекторлары қол жетімді болды: Adrenalina WZF, Adrenaline (эпинефрин) 1:1000 инъекциялық ерітіндісі BP автоинжекторы, Altellus, Anapen, Emerade, EpiPen, Fastjekt, FastPen және Jext. 2018 жылы АҚШ-та үш брендтік өнім: Adrenaclick, Auvi Q және EpiPen болды. 2020 жылғы мәліметтер бойынша Канадада үш автоинжектор маркасы бар: Allerject, Emerade және EpiPen. Health Canada бір жалпы автоинжекторды мақұлдаған, бірақ ол сатылымға шығарылмады. 2015 жылдан 2020 жылға дейін Канадада тек EpiPen автоинжекторлары сатылды және өндіріс мәселелері осы кезеңде жеткізілімнің тоқтауына әкелді. 2018 жылы EpiPen автоинжекторлары жетіспеген кезде Health Canada АҚШ-тан Auvi Q автоинжекторларын уақытша импорттауға рұқсат берді. 2005 жылы эпинефрин автоинжекторлары дамып келе жатқан елдердің көп бөлігінде қол жетімді болған жоқ. 2016 жылдың қыркүйегіне қарай, Ұлыбританияда екі Jext автоинжекторлары қолданушыларға шамамен 8,50 фунт стерлинг (АҚШ доллары) тұрды, ал Ұлттық денсаулық сақтау қызметі оларды қолжетімді ету үшін шамамен 48 фунт стерлинг (АҚШ доллары) төледі; бұл баға 2013 жылғы бағадан шамамен 17 пайызға төмен болды.

Америка Құрама Штаттары

2016 жылдың қазан айында Mylan компаниясының бас директоры Конгресске Pfizer/King компаниясы Mylan-ға бір EpiPen үшін 34,50 доллар төлегенін мәлімдеді. 2016 жылдың қыркүйек айында Силикон алқабындағы инженерлік консалтингтік компания EpiPen-ді талдап, екі данасын өндіру мен қаптауға шамамен 10 доллар жұмсалатынын анықтады. EpiPen-ді Meridian Medical Technologies өндіріп, Mylan сатады, ол нарықта үстемдік таныстырды. Ұлыбританияда 2015 жылы EpiPen-нің құны 26,45 фунт стерлинг болды. Канадада олардың әрқайсысы шамамен 120 канад долларына сатылды. Mylan компаниясы 2007 жылғы келісім аясында Merck KGaA компаниясынан эпинефрин автоинжекторлық құрылғылардың EpiPen желісін сату құқығын алды. 2015 жылдың бірінші жартысында EpiPen сатудан түскен пайда Mylan компаниясының табысының 40%-ын құрады. Жоғары бағаға наразы болған американдықтардың кейбіреуі АҚШ-тан тыс елдердегі дәріханалардан EpiPen-ді онлайн сатып алып, жаңа EpiPen-дерден бас тартып, мерзімі өткен EpiPen-ге сүйенді, бұл әрекетті Гарвард медицина мектебінің профессоры Аарон Кессельхайм «классикалық қарым-қатынастар тактикасы» деп атады. 300 долларға дейін үнемдеуге мүмкіндік беретін карталарды тек дәріге мұқтаж азаматтардың шағын бөлігі ғана пайдалана алады, ал Medicaid-қа қатысушылар мүлде пайдалана алмайды. Бұл карталар сақтандыру компаниялары төлейтін жоғары бағаны төмендетпейді, ал олар ақыры осы шығынды тұтынушыларға аударды. Конгресс және басқа да тараптар 1997 жылдан бері EpiPen-нің бағдарламада патенттелген емес, жалпы қолданыстағы препарат ретінде жіктелуіне қатысты сұрақтар көтерді. Жалпы қолданыстағы препараттардың бағасы төмендеу үшін жеңілдік мөлшері (13%) патенттелген препараттарға қарағанда (23%) төмен, сондай-ақ жалпы қолданыстағы препараттардың бағасының өсуі штаттарға берілмейді. Фармацевтикалық алаяқтықтың кең таралған түрі – бағдарламада патенттелген препараттарды жалпы қолданыстағы препараттар ретінде қате жіктеу. Келісімге сәйкес, Mylan 465 миллион доллар төлеуге және болашақта жақсы жұмыс істеуіне кепілдік беретін корпоративтік тұтастық туралы келісімге қол қоюға келісті. 2016 жылдың тамызынан бастап Adrenaclick-тің ресми генеригі бөлшек сауда орындарында 142 долларға сатылды. 2016 жылдың қыркүйек айында «Төрт қарақшы сірке суы» деп аталған хакерлер тобы EpiPencil деп аталатын автоинжекторды жасауға болатынын көрсететін видео мен құжаттарды жариялады, оны қолжетімді бөлшектерден құрастыруға болады және құны шамамен 30 долларға бағаланады. Аталған құрылғыны реттеуші органдар әлі растаған жоқ.