Кіріспе
Анықтамасы бірегей мағына беретін өрнек. Математикада, жақсы анықталған немесе анық өрнек – бұл анықтамасы бірегей мағына немесе шама беретін өрнек. Әйтпесе, мұндай өрнек жақсы анықталмаған, дұрыс емес анықталған немесе екіұшты деп аталады. Функция, кіріс шамасының өрнегі өзгергенде, кіріс шамасының мәні өзгермей, бірдей нәтижені берсе, жақсы анықталған болып саналады. Мысалы, егер нақты сандарды кіріс ретінде қабылдаса, және егер тең болмаса, онда жақсы анықталмаған (демек, функция емес). «Жақсы анықталған» термині логикалық өрнектің анық немесе қарама-қайшылықсыз екенін көрсету үшін де қолданылуы мүмкін. Жақсы анықталмаған функция, анықталмаған функциямен бірдей емес. Мысалы, егер , болса да, бұл функцияның жақсы анықталмағанын білдірмейді; керісінше, 0 функцияның анықталу облысына кірмейді.
In mathematics, a well defined expression or unambiguous expression is an expression whose definition assigns it a unique interpretation or value. Otherwise, the expression is said to be not well defined, ill defined or ambiguous. A function is well defined if it gives the same result when the representation of the input is changed without changing the value of the input. For instance, if takes real numbers as input, and if does not equal then is not well defined (and thus not a function). The term well defined can also be used to indicate that a logical expression is unambiguous or uncontradictory. A function that is not well defined is not the same as a function that is undefined. For example, if , then even though is undefined, this does not mean that the function is not well defined; rather, 0 is not in the domain of .
Мысал
Келіңіздер, жиындар болсын, және "анықтау" белгісін егер және егер ретінде анықтаймыз. Содан кейін , егер үшін анықталған деп айтуға болады. Мысалы, егер және болса, онда жақсы анықталған болады және -қа тең болады. Дегенмен, егер болса, онда жақсы анықталмайды, себебі үшін "белгісіз" болады. Мысалы, егер және болса, онда мәні бірден 0-ге де, 1-ге де тең болуы керек, бұл оны белгісіз етеді. Нәтижесінде, соңғысы жақсы анықталмаған, демек функция емес.
Then is well defined if For example, if and , then would be well defined and equal to
However, if , then would not be well defined because is "ambiguous" for For example, if and , then would have to be both 0 and 1, which makes it ambiguous. As a result, the latter is not well defined and thus not a function.
Өкілдің тәуелсіздігі
Функцияның нақты анықталуына қатысты сұрақтар көбінесе функцияны анықтайтын теңдеу аргументтердің өзіне ғана емес, сонымен қатар олардың элементтерін өкіл ретінде пайдаланғанда туындайды. Бұл, әсіресе аргументтер косеттер болғанда және теңдеу косеттердің өкілдеріне сілтеме жасағанда, кейде болмайтын жағдай. Функция қолданған кездегі нәтиже өкілдің таңдалуына тәуелді болмауы тиіс.
Операциялар
Әсіресе, "жақсы анықталған" термині косеттердегі (бинарлық) операцияларға қатысты қолданылады. Бұл жағдайда, операцияны екі айнымалының функциясы ретінде қарастыруға болады, ал "жақсы анықталған" қасиеті функцияның қасиеттерімен толықтай сәйкес келеді. Мысалы, белгілі бір n модулі бойынша бүтін сандардың қосылуы, бүтін сандардың қосылуы арқылы табиғи түрде анықталуы мүмкін. Бұл жақсы анықталғанының себебі, кез келген өкілді түрде жазуға болады, мұнда – бүтін сан. Сондықтан, осыған ұқсас қағида кез келген өкіліне де қолданылады, осылайша өкілді қалай таңдағанымызға қарамастан, нәтиже бірдей болады.
similar holds for any representative of , thereby making the same, irrespective of the choice of representative.
Жақсы анықталған жазу
Нақты сандар үшін көбейтінді бірмәнді, себебі ; демек, жазу тәсілі дұрыс деп есептеледі. APL бағдарламалау тілінде бір ғана ереже бар: оңнан солға қарай – бірақ алдымен жақшалар.
Терминнің басқа қолданылуы
Шешім жақсы анықталған болып есептеледі, егер шекаралық шарттар өзгергенде, сол шешім шекаралық шарттарға қатысты үздіксіз түрде анықталатын болса.