Бенджамин Джонстон: Американдық микротоналды композитор

Кіріспе

Американдық композитор (1926–2019)

Бенджамин Бэрвелл Джонстон кіші (15 наурыз 1926 – 21 шілде 2019) – американдық заманауи музыка композиторы, табиғи интонацияны пайдалануымен белгілі. Филип Буш оны «микротондық музыканың көрнекті композиторларының бірі» деп, ал Джон Роквелл «осы елдегі ең танылмаған талантты композиторлардың бірі» деп атады.

Музыка

Ол Гарри Партчтің таза интонациялық мәнердегі тәжірибелерін дәстүрлі аспаптарға оның нотациялық жүйесі арқылы кеңейтуімен әйгілі. Джонстонның шығармашылық стилі көпүрлі болды. Ол сериялық процестерді, халық әндерінің үлгілерін (сырғалы квартеттер 4, 5 және 10), қайталанатын процестерді, фуга мен вариациялар сияқты дәстүрлі формаларды және интуитивті процестерді пайдаланды. Оның басты мақсаты – «таза интонацияны музыкалық дәстүріміздің қолданылуға болатын бөлігі ретінде қайта орнату» болды. Марк Сведтің айтуынша, «Жонстон 1950-1960 жылдардағы американдық музыкалық тәжірибелердегі тамырлары бар басқа композиторларға қарағанда, музыканың мәніне қатысты осы радикалды көзқарастарды бірден түсінікті музыкаға аударуға көбірек үлес қосты». Джонстонның кейінгі туындыларының көпшілігі таза интонациялық процедуралар арқылы жасалған көптеген дыбыс биіктіктерін қолданады. Осы туындыларында ол гармониялық қатардың 8-ден 15-ке дейінгі бөліктерінен немесе оның «утоналды» инверсиясынан жасалған «отоналды» сегіз ноталық таза интонациялық шкалаға негізделген мелодияларды құрастырды. Содан кейін ол ортақ тонды транспозициялар немесе инверсияларды қолдану арқылы жаңа дыбыс биіктіктерін алды. Оның көптеген шығармаларында жоғары бастапқы шектерді қолдана отырып, таза интонацияны кеңінен пайдалану бар. Оның Струнный квартеті №9 гармониялық қатар интервалдарын 31-ші бөлікке дейін қолданады. Ол «октавасына жүздеген дыбыс биіктігін» қолданды, бұл «авангардты емес, радикалды» болды; 20 ғасыр музыкасының көп бөлігінен айырмашылығы, ол микротонды диссонанс жасау үшін емес, «музыкалық сұлулыққа оралу үшін» пайдаланды, ол батыс музыкасында тең темперамент қабылданғаннан бері төмендегенін сезді. «1980 жылдардың басында ол өзінің күрделі микротонды Струнный квартеті №5 туралы: «Оның әр октавасында қанша түрлі дыбыс биіктігі қолданылғанын білмеймін» деді». Джонстонның композициядағы алғашқы әрекеттері Веберден кейінгі сериализмнің жетістіктеріне көп сүйенді. Оның 7 лимитті Струнный квартеті №4 «Amazing Grace» Чикаго қаласындағы Fine Arts Music Foundation тапсырысымен жазылған және алғаш рет 1980 жылы Fine Arts Quartet Nonesuch Records-те жазылған (кейін Gasparo-да GS205 ретінде қайта шығарылған). Оның Струнный квартеті №4, Джонстонның ең танымал туындысы, сонымен қатар Kronos Quartet жазды. Кеплер квартеті (Шаран Левентал, Эрик Сегниц, Брек Рензельман және Карл Лавин) Джонстонның барлық струнный квартеттерінің циклын құжаттаған толық 10 квартет сериясының бөлігі ретінде New World Records үшін жазба жасады. Үшінші квартеттің тұсаукесері осы серияның бір бөлігі ретінде Конкорд Струнный квартетімен Линкольн орталығындағы Алиса Тулли залында 1976 жылдың 15 наурызында, композитордың 50 жылдығына орай өтті.

He is best known for extending Harry Partch's experiments in just intonation tuning to traditional instruments through his system of notation. Johnston's compositional style was eclectic. He used serial processes, folk song idioms (string quartets 4, 5, and 10), repetitive processes, traditional forms like fugue and variations, and intuitive processes. His main goal was "to reestablish just intonation as a viable part of our musical tradition." According to Mark Swed, "ultimately, what Johnston has done, more than any other composer with roots in the great American musical experiments of the '50s and '60s, is to translate those radical approaches to the nature of music into a music that is immediately apprehensible". Most of Johnston's later works use a large number of pitches, generated through just intonation procedures. In these works he formed melodies based on an "otonal" eight note just intonation scale made from the 8th through 15th partials of the harmonic series, or its "utonal" inversion. He then gained new pitches by using common tone transpositions or inversions. Many of his works also feature an expansive use of just intonation, using high prime limits. His String Quartet No. 9 uses intervals of the harmonic series as high as the 31st partial. He used "potentially hundreds of pitches per octave," in a way that was "radical without being avant garde"; in contrast with much twentieth century music, he used microtones not for the creation of dissonance but in order to "return [ ] to a kind of musical beauty," which he perceived as diminished in Western music since the adoption of equal temperament. "By the beginning of the 1980s he could say of his elaborately microtonal String Quartet no. 5 'I have no idea as to how many different pitches it used per octave'". Johnston's early efforts in just composition drew heavily on the accomplishments of post Webern serialism. His 7 limit String Quartet no. 4 "Amazing Grace", was commissioned by the Fine Arts Music Foundation of Chicago, and was first recorded by the Fine Arts Quartet on Nonesuch Records in 1980 (then reissued on Gasparo as GS205). His String Quartet no. 4, perhaps Johnston's best known composition, has also been recorded by the Kronos Quartet. The Kepler Quartet (Sharan Leventhal, Eric Segnitz, Brek Renzelman, and Karl Lavine) also recorded the piece for New World Records, as part of a complete 10 quartet series documenting Johnston's entire cycle of string quartets. The Third Quartet was premiered as part of this series by the Concord String Quartet at Alice Tully Hall at Lincoln Center for the Performing Arts, on March 15, 1976, the composer's fiftieth birthday.

Қызметкерлердің жазбалары

1960 жылдары Джонстон таза интонацияда (JI) музыканы жазу әдісін ұсынды, дәстүрлі символдардың (жеті "ақ" нота, диездер мен бемольдер) мағынасын қайта қарастырып, нотацияны жоғары жай сан шектеріне дейін кеңейтуге арналған қосымша белгілерді енгізді. Джонстонның әдісі таза интонацияда (JI) күйленген диатоникалық До мажор гаммасына негізделген, онда Ре (Додан 9/8 жоғары) мен Ля (Додан 5/3 жоғары) арасындағы интервал пифагорейлік таза квинта 3:2-ден бір синтоникалық коммага кем. Таза квинтаны жазу үшін Джонстон осы коммага сәйкес келетін + және − белгілерін енгізеді. Осылайша, Фадан басталатын таза квинталар тізбегі C G D Ля+ Ми+ Си+ ретімен жалғасады. Әдеттегі үш ақ нота – Ля, Ми, Си – До, Фа, Со ноталарынан сәйкесінше 5:4 (Птолемейдің күшті диатоникалық гаммасы) қатынасындағы Птолемейлік үлкен третьялар ретінде күйленген. Джонстон септималдық (&), ундецималдық (&), тридецималдық (&) және одан әрі жай сан кеңейтулері үшін жаңа белгілерді енгізеді, осылайша ол "кеңейтілген таза интонация" деп атаған нәрсе үшін дәл таза интонациялық жазу жүйесін құрады. "Бұл жазу жүйесі ешқандай нақты диапазонға байланысты емес" болғанымен және ноталар арасындағы қатынастар өзгермейтін болса да, Джонстонның көптеген шығармаларында Ля = 440 нотасы күйлеу стандарты ретінде қолданылып, До 264 герцке тең болды. Джонстонның жазу жүйесінде струнный квартет C−, G−, D−, Ля, Ми ноталарымен күйленеді.