Кіріспе
Симония – шіркеу қызметтері мен лауазымдарын немесе қасиетті нәрселерді сату амалы. Бұл атау Симон Магтың есімімен байланысты, ол Елшілердің істері кітабында Исаның екі шәкіртіне, қолымен тиген адамға Киелі Рухтың күшін беру қабілеті үшін ақша төлеуді ұсынған деп айтылған. Бұл термин "рухани нәрселерді" ақшаға сатудың басқа да түрлеріне де қолданылады.
Simony ('/s//ɪ//m//ə//n//i/) is the act of selling church offices and roles or sacred things. It is named after Simon Magus, who is described in the Acts of the Apostles as having offered two disciples of Jesus payment in exchange for their empowering him to impart the power of the Holy Spirit to anyone on whom he would place his hands. The term extends to other forms of trafficking for money in "spiritual things".
Шығу тегі
Симонияға қарсы ең ерте шіркеу заңнамасы Элвира Синодының (шамамен 305 ж.) қырық сегізінші каноны болуы мүмкін, ол крещениеден кейін сыйлық беру әдетіне қарсы тұрады. Амбросий сияқты көптеген шіркеу әкелері лауазымдарды сатуға қарсы сөз сөйледі.
Орта ғасырлар
Қасиетті кітап заңына қарсы ауыр қылмыс саналса да, симония 9-шы және 10-шы ғасырларда Католик шіркеуінде кеңінен таралған деп есептеледі. 11-ші ғасырда бұл мәселе қызу пікірталас тудырды. Пікірталастың негізгі мәселесі – симониялық тағайындамалардың заңдылығы: яғни, симония арқылы лауазым алған дін қызметкерінің қадірлі тағайындалғандығы. Corpus Juris Canonici, Грацианның Декреті және IX Григорийдің Декреттері осы мәселені қарастырды. Қылмыскер, simoniacus (симониялық мәмілені жасаған адам) немесе simoniace promotus (симониялық мәміледен пайда тапқан адам) болса, егер ол зайырлы дін қызметкері болса, оның қызметінен айырылып, орденнен шеттетілуі, ал монах болса – қатаң монастырға қамалуы мүмкін еді. Жедел және болашақтағы мүліктік құқықтардың сатылуы арасында ешқандай айырмашылық жасалмаған көрінеді. Кінәсіз simoniace promotus, рұхсаттамадан басқа, кінәлі деп танылған сияқты бірдей жазаға тартылды. 1494 жылы кармелит орденінің мүшесі, Генуялық Адам, симонияға қарсы уағыз айтқаннан кейін, төсегінде жиырма жарамен өлтірілгені анықталды.
Католик шіркеуінде
Симония Рим-католик канондық құқығында тыйым салынған. Канондық құқық кодексінің 149.3-тармағында «симония нәтижесінде берілген лауазым заң бойынша жарамсыз» деп көрсетілген.
Англия шіркеуі
Англия шіркеуі Римнен бөлінгеннен кейін осы тәжірибемен күресті. Англия заңына сәйкес, симонияны Уильям Блэкстоун «ақша немесе сыбайлас жолмен дін қызметкерінің лауазымын алуға немесе уағыз айтуға лицензия алу» немесе, тарырақ мағынада, «сыйлық немесе сыйақы үшін шіркеулік лауазымға біреуді сыбайлас жолмен ұсыну» деп анықтайды. Англия заңы симонияны құқық бұзушылық ретінде таныса да, оны қылмыс емес, тек шіркеу мәселесі ретінде қарастырды. Оның жазасы – лауазымнан айыру немесе құқық бұзушылықтан алынған кез келген пайданы жою, сондай-ақ лауазымды тағайындаған адаммен барлық меценаттық қарым-қатынасты тоқтату болып табылды. Эдуард VI және Елизавета I екеуі де симонияға қарсы заңдар шығарды, соңғысы 1588 жылғы Симония заңы арқылы жасалды. 1699 жылғы Сент-Дэвид епископы Томас Уотсон және 1841 жылғы Йорк деканы Уильям Кокберннің істері ерекше атақты болды. 1892 жылғы «Бенефициялар туралы» заң бойынша симония жасаған адам 1892 жылғы «Дін қызметкерлерінің тәртібі туралы» заң бойынша жауапкершілікке тартылуы мүмкін. Кінәсіз дін қызметкері канондық заң бойынша ешқандай шектеуге ұшырамайды. Симония үш жолмен жасалуы мүмкін: лауазымға көтерілу, бенефицияға ұсыну және бенефициядан бас тарту. Ортақ құқық (канондық құқық оның құрамында, егер ол ортақ немесе заңға немесе тәждің құқығына қайшы келмейтін болса) заңмен маңызды өзгерістерге ұшырады. Егер жағдайға ешқандай заң қолданылмаса, онда канондық құқықтың қағидалары әлі де күшін сақтай алады. 2011 жылғы деректер бойынша, симония құқық бұзушылық болып табылады. Заңсыз тағайындалған лауазымды тәж бос деп жариялай алады, ал құқық бұзушы адам болашақта тағайындамалар жасаудан шеттетілуі және 1000 фунт стерлингке дейін айыппұл салынуы мүмкін. Дін қызметкерлері енді дін қызметіне кірген кезде симония туралы мәлімдеме жасауға міндетті емес, бірақ құқық бұзушылықтар енді 2003 жылғы Дін қызметкерлерінің тәртіптік шарасы арқылы қарастырылады.