Кіріспе

Анис дәмді ликер және аперитив.

Пастис (/UK/'/p//æ//s//t//ɪ//s/, /US//p//æ/'/s//t//iː//s/, ;) – дәстүрлі түрде Франциядан шыққан, анис дәмі бар спирттік сусын және аперитив. Оның құрамында әдетте 100 г/л-ден кем қант және 40–45% спирт (көлем бойынша) болады.

Шығу тегі

Пастис алғаш рет Поль Рикар 1932 жылы коммерциялық өндіріске шығарды және Францияда, әсіресе елдің оңтүстік-шығыс аймақтарында, негізінен Марсельде (Буш-дю-Рон) және Вар департаментінде кең танымалдылыққа ие болды. Пастис абсентке тыйым салынғаннан кейін 17 жыл өткен соң пайда болды, сол кезде француз халқы абсент салдарынан жоғары градусты анис сусындарына қаулылы қарайтын. Пастистің танымалдылығы ондаған жылдар бұрын абсент арқылы қалыптасқан анис сусындарына деген құштарлыққа байланысты болуы мүмкін, бірақ ол сонымен қатар самбука, узо, арак, рақы және мастиканы қамтитын Жерорта теңізі анистік сусындарының ежелгі дәстүрінің бір бөлігі болып табылады. "Пастис" атауы окситан тіліндегі "pastís" – қоспа немесе аралас, немесе француз тіліндегі "pastiche" – стильдік еліктеу сөзінен туындаған болуы мүмкін.

Құрамы

Заң бойынша, пастис – анис дәмі бар спирттік сусын, оған қосымша лакрица тамырының дәмі қосылады, литріне 100 грамнан кем қант құрамында болады және кемінде 40% ABV (пастис) немесе 45% ABV (пастис де Марсель) құрамында бөтелкеге құйылады. Пастис бастапқыда көптеген спирттік сусындар сияқты, толыққанды шөптерден қолмен жасалған, бірақ қазіргі нұсқалары көбінесе негізгі спиртті коммерциялық түрде дайындалған хоштандырғыштармен (эссенциялар және/немесе экстракттар) және карамельді бояумен арастыру арқылы дайындалады. Пастис көбінесе тарихи алдыңғысы – абсентпен салыстырылады, алайда екеуі де өте ерекше. Пастис абсентке тыйым салынғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң пайда болды және дәстүрлі түрде абсенттің атын алған шөп – ұлы жусаннан (Artemisia absinthium) жасалмайды. Сонымен қатар, пастис анис дәмін көбінесе Азия дәмдеуіші – жұлдызша анистен алады, ал абсент дәстүрлі түрде өзінің негізгі дәмін Жерорта теңізі өсімдіктері – жасыл анис пен фенхельдің дистилляциясынан алады. Бұған қоса, пастис әдетте лакрица тамырынан алынған дәмдік белгілерді көрсетеді, бұл абсент үшін дәстүрлі түрде қолданылмайды. Алкоголь құрамына келетін болсақ, дәстүрлі абсент 45–74% ABV құрамында бөтелкеленген, ал пастис әдетте 40–50% ABV құрамында бөтелкеленеді. Соңында, дәстүрлі абсент әрқашан құрғақ спирттік сусын болса, пастис қант қосылып бөтелкеге құйылуы мүмкін.

Қызмет көрсету

Пастис әдетте ішу алдында сумен сұйытылады, көбінесе бір бөлік пастиске бес бөлік су қосылады, бірақ кейде пастис таза күйінде беріледі де, оны ішуші өз қалауынша сумен араластырады. Алкогольдің құрамы төмендегенде, кейбір ингредиенттер ерімей бастайды, нәтижесінде ликердің түсі қара мөлдір сарыдан сүтті, жұмсақ сарыға өзгереді – бұл құбылыс абсентте де кездеседі және «луш» немесе «узо эффектісі» деп аталады. Сусын суық ішіледі және ыстық күндері сергітетін нұсқа ретінде қарастырылады. Мұз қосуға болады (бірақ судан кейін, пастистегі анетолдың кристалдануын болдырмау үшін). Көптеген пастис ішушілер мұз қоспай, салқын бұлақ суымен ішуді ұнатады. Францияның барлық аймақтарында ішіліп тұрса да, пастис көбінесе елдің оңтүстік-шығыс өңірлерімен, әсіресе Марсель қаласымен байланысты, онда оны «Пастага» деп атайды, сондай-ақ провансальдық өмір салтының петанк сияқты стереотиптерімен байланысты. Жыл сайын 130 миллион литр сатылады (Францияда әр тұрғынға екі литрден астам).

Химия

Пасти сусындары суландырылған кезде бұршақтанған себебі, олар анис негізінде дайындалған. Мұндай сусындарда терпендер деп аталатын майлар бар, олар көлемі бойынша 30% немесе одан артық этанол бар сулы ерітіндіде ериді. Ерітінді этанолдың 30% төмен деңгейіне дейін сұйылтылғанда, терпендер еритін болмайды; осының салдарынан ерітіндіде бұлтты шөкпе пайда болады. Абсент те осы химиялық процестен сұйылтылғанда бұршақтанады.