Кіріспе

Құс түрлері

Австралиялық қаз (Tadorna tadornoides), сондай-ақ каштаналық кеуделі қаз немесе тау қаз деп те аталады, қаз, Anatidae құс туысына жататын, ірі қазға ұқсас су құстарының тобы. Tadorna туысының атауы кельт тілінен шыққан және "көлемді су құсы" дегенді білдіреді. Олардың кеудесі ерекше каштаналық түсті, ал денелері қара болып келеді. Олар 1974 жылғы Ұлттық парктері мен жабайы табиғат туралы заңмен қорғалады.

Таксономия және атау беру

Уильям Джардин мен Придо Джон Селби 1828 жылы Австралия шелдегін сипаттаған.

Сипаттама

Аталықтары көбінесе қара түсті, кестені түсті кеудесі бар. Олардың мойындары ақ жолақты, ал бастары қою жасыл түсті. Аналықтары да осыған ұқсас, бірақ олардың көздерінің айналасы ақ және кішірек. Еркек және әйелдердің екі түсті (қошқар және қара) қанаттарында жасыл түсті айнасы бар, ал ұшу кезінде қанаттарында ақ түс байқалады. Жас балапандары ақ түсті, қоңыр баспен және басқа қарай құйрыққа дейін қоңыр жолақтарымен. Жас еркектер ересектерге қарағанда аспаптырақ, сонымен қатар ақ мойықтары жоқ, ал жас аналықтары басынан басқа, көбірек ақ түсті. Аталықтарының дауысы қазға ұқсас, терең дауысты "хон-хон" естіледі, ал аналықтарының дауысы жоғары, өткір "зик, зик" деп келеді. Австралиялық шелдуктің мөлшері , қанаттарының ені 94-132 см (37-52 дюйм), салмағы 1,3-1,6 килограмм (2,8-3,5 фунт) аралығында.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Австралиялық шелдақ негізінен Оңтүстік Австралия мен Тасманияда көбейеді және әлі де жиі кездеседі. Қыс айларында көптеген құстар көбейетін аймақтан солтүстікке қарай ұшып өтеді. Басқа шелдақтар сияқты, бұл түрдің де сүйікті түлеу орындары бар, мысалы, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Джордж көлі, онда көптеген құстар жиналады. Австралиялық шелдақтың негізгі мекені – ашық кеңістіктегі көлдер.

Мінез-құлық және экология

Австралиялық шелдуктарды 1000-ға дейін немесе одан да көп санды топтарда кездестіруге болады. Олар адамдарға өте сезімтал және олардың жанында дауыстап шақырады, бірақ қалалық жерлерде адамдарға үйреніп алады. Олар жайылымда құрлықта тік жүреді, ал суда бойын тік ұстайды. Жастар жиі суға шомып, тебіледі, ал ересектер тек қана қанаттары түскен кезде, жарақат алғанда немесе қорқып қалғанда ғана суға батып жүзеді.

Өсіру

Австралиялық шелдукс көбінесе қауырсынмен төселген ағаш қуыстарында, жартастың ойыстарында немесе осы сияқты жерлерде ұялайды. Сегізден он бесқа дейін жұмыртқа салады, олар отыз-отыз үш күндей шайқалады. Ұядан шыққаннан кейін, қауырсынды және ұшпайтын балапандар 20-40 құстан, тіпті сирек жағдайда 100 құсқа дейін жиналатын топтарға бірігеді.

Тамақ және тамақтандыру

Австралиялық шелдуктар жайылымдап, суға шомылып, сүзіп қоректенеді. Олар түйірлерді және тұздық бұта, самфир сияқты өсімдіктердің басқа да түрлерін, сондай-ақ әртүрлі жәндіктерді, шаяңқыларды және моллюскаларды жейді.