Кіріспе

Византиялық генерал (шамамен 998–1043)

Георгий Маниякес (Γεώργιος Μανιάκης, Georgios Maniaces, Maniakis немесе Maniaches; 1043 жылы қайтыс болды) – 11 ғасырдағы Византия империясының көрнекті генералы. 1042 жылы Италияның катепаны болған. Скандинавиялық сагаларда оны Гиргир деп атайды. Ол өте бойлы, денесі күшті, тіпті алып адам болған деседі.

Өмірбаян

Маниякс – Византия империясының грек генералы, оныңмен бірге Уильям де Гоутвилл басқарған норманд жалдамалы әскерлері де болды. Ол Сиракуза әмірін жекпе-жекте жеңіп, «Темір қол» лақап атын алды. Бірақ ол көп ұзамай әскербасы Степанды, оның әйелі сарайдағы ең жоғары лауазымды тұлға – евнух Иоаннның қарындасы болғандықтан, елден қуды. Содан кейін ол ломбард жасағының басшысы Ардуинды жазалап, оларды нормандтар мен викингтермен бірге дезертирлікке мәжбүр етті. Жауап ретінде, Степанның жеңесі, император Михаил IV оны кері шақырды. Арабтар аралды қайта басып алғанымен, Маниякс жасаған табыстар кейін нормандтарды Сицилияны жаулап алуға түрткі берді. Император Маниякс Сицилиядағы жетістіктерін тиісінше бағаламады, ал ол 1042 жылы Италияның катепаны болып тағайындалғанына қарамастан, Константинге қарсы бүлік көтерді. Манияксқа бүлікке итермелеген басты себепкер – Роман Склерус еді. Склерус, Маниякс сияқты, Анатолияның кең аумағына ие болған бай жер иелерінің бірі болды. Олардың жерлері шектес болды және олардың жер дауы кезінде бір-біріне шабуыл жасағаны туралы әңгімелер тарады. Склерус императорға ықпалын әйгілі сүйкімді қарындасы Мария Склеринаға қарыздар еді, ол Константинге көп жағдайда жағымды әсер етті. Билікке ие болған Склерус, оны Константинды Манияксқа қарсы улауға, оның үйін тонауға және тіпті оның әйелін азғыруға пайдаланды – оның отбасының атымен шыққан сүйкімділігін қолданып. Маниякс Апулиядағы империя әскерлеріне басшылық етуді тапсыру туралы Склерустың талабына жауап ретінде, оның көзін, құлағын, мұрынын және аузын нәжіспен жауып, қатыгездікпен азаптап өлтіруге бұйрық берді. Маниякс содан кейін әскерлері (оның ішінде варягтар) тарапынан император деп жарияланып, Константинопольге жорық жасады. 1043 жылы оның әскері Салоника маңында Константинге адал әскерлермен шайқасты, ал бастапқыда сәтті болғанымен, Маниякс өлімге әкелетін жарақат алып қаза тапты (Пселлдің мәліметі бойынша). Константин тірі қалған бүлікшілерді есектерге артқа қарап отырғызып, ипподромда көрсетті. Оның өлімі бүлікшілікті тоқтатты. Сицилияда Манияче қаласы мен Сиракузадағы Кастелло Манияче бекінісі оның құрметіне аталды.