Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қалалық даму шығындарды үнемдеуге мүмкіндік беретін жерлерде
Urban development in locations generating cost savings
Қалалық экономиканың маңызды қосалқы салаларының бірі – агломерация экономикасы (немесе агломерация әсерлері), шығынды үнемдеуге болатын жерлерде қалалық агломерация қалай қалыптасатынын түсіндіреді. Бұл термин көбінесе экономикалық фирмалардың өнімділігі тұрғысынан қарастырылады. Дегенмен, агломерация әсерлері халықтың көп бөлігінің қалаларда және ірі қалалық орталықтарда шоғырлануы сияқты әлеуметтік құбылыстарды да түсіндіреді. Масштаб экономиясына ұқсас, агломерацияның артықшылықтары мен кемшіліктері агломерацияланған қалалық кластердің көлеміне байланысты арта түседі. Агломерацияның белгілі бір саланың фирмаларын біріктірген бірнеше айқын мысалдары: АҚШ-тың Калифорния штатындағы Силикон алқабы мен Лос-Анджелес технология және ойын-сауық салаларының орталықтары; ал Ұлыбританияның Лондоны – қаржы орталығы. Қалалардағы экономикалық белсенділіктің шоғырлануы олардың дамуы мен өсуіне оң әсер етеді, ал қалалар өз кезегінде халық санының өсуіне жағдай жасап, жалақының өсуіне ықпал етеді және технологиялық өзгерістерді жеңілдету арқылы экономикалық белсенділікті дамытуға көмектеседі.
One of the major subfields of urban economics, economies of agglomeration (or agglomeration effects), explains, in broad terms, how urban agglomeration occurs in locations where cost savings can naturally arise. This term is most often discussed in terms of economic firm productivity. However, agglomeration effects also explain some social phenomena, such as large proportions of the population being clustered in cities and major urban centers. Similar to economies of scale, the costs and benefits of agglomerating increase the larger the agglomerated urban cluster becomes. Several prominent examples of where agglomeration has brought together firms of a specific industry are: Silicon Valley and Los Angeles being hubs of technology and entertainment, respectively, in California, United States; and London, United Kingdom, being a hub of finance. While the concentration of economic activity in cities has a positive effect on their development and growth, cities, in turn, help foster economic activity by accommodating population growth, driving wage increases, and facilitating technological change.
Агломерацияның артықшылықтары
Кәсіпорындар экономикалық қызметтің шоғырлары құрғанда, осы экономикалық салаға және оның барлық бөлігіне нақты даму стратегиялары ағылады. Бұл ақпарат жинақтауға және фирмалар арасында жаңа және инновациялық идеялардың таралуына көмектеседі, бұл экономистер «ауқымды өсімге қайтару» деп атайды. Ауқымды өсімге қайтару – бұл фирманың ішкі масштабтық экономикасы, және ол аймақтан немесе өңірден тыс жерде сол фирманың көбірек құрылуына мүмкіндік береді. Фирмаға сыртқы масштабтық экономика кеңістіктік жақындықтан туындайды және «шоғырланудың масштабтық экономикасы» деп аталады. Шоғырлану экономикасын компаниялар үшін сыртқы жағдай, ал өңір үшін ішкі жағдай ретінде қарастыруға болады. Бекманның сөзінше, ауқымды өсімге қайтару қалалық орталықтардың қалыптасу себебін түсіну үшін маңызды. Бұл ауқымды өсімге қайтару «[қалалық жүйелерді] тудырады», «тасымалдау құны мен масштабтық экономика арасындағы теңгерімділікті» көрсетеді. Тасымалдау құнының төмендігі: басқа фирмалар мен өндіріс орталықтарына физикалық жақындық тасымалдаумен байланысты шығындарды азайта алады. Бұл АҚШ-тағы көптеген өндіріс фирмалары үшін орын алған болса да, Глейзер мен Готтлиб қызметтер ұсынатын фирмалар үшін тасымалдау құнын төмендету маңыздырақ деп санайды. Сонымен қатар, басқа зерттеулер көрсеткендей, ластану сияқты жағымсыз факторлар ескерілген кезде шоғырланған қалалық орталықтар бір мегаполисте ғана емес, кеңірек географиялық аймақта таралуы мүмкін. Географиялық артықшылықтар: Қалалық экономика әдебиетіндегі ұзақ жылдардан бері келе жатқан теория бойынша, фирмалар (және қалалар) табиғи географиялық артықшылықтары бар жерде шоғырлануы мүмкін, бұл оларға бәсекелестерінен салыстырмалы және құн артықшылықтарын береді. Сонымен қатар, қалалар сияқты шоғырланған өндіріс орталықтары білімді дамытуға мүмкіндік береді, яғни білімді өндіру, тарату және жинақтауды кіші экономикалық аймақтардан гөрі үлкен ауқымда жүзеге асырады. Шоғырлану экономикасының бұзылуының тағы бір себебі – тығыздық және күту уақытының ұзаруы – тиісті өндірістік құралдар мен ресурстарға қолжетімділіктің шектеулі болуымен сипатталатын салаларда байқалады. Жоғарыда айтылғандай, бұл факторлар фирмалардың баға белгілеу қабілетін төмендетеді, себебі аймақта көптеген бәсекелестер бар, сондай-ақ жұмыс күшінің жетіспеушілігі және жұмысшылардың көп болуына байланысты икемділіктің жоқтығы бар. Үлкен қалаларда осындай проблемалар кездеседі, ал шоғырлану экономикасы мен шоғырлану экономикасы арасындағы шиеленіс аймақтың өсуіне ықпал етуі, өсуін бақылауы немесе өсудің тоқтауына себеп болуы мүмкін. Шоғырлану экономикасы қалалық және ауылдық аймақтар арасындағы теңсіздікті де арттырады. Оксфордтың даму экономисі Пол Коллиер шоғырланудан алынған пайдаға ренталық салық салуды ұсынды, бұл рентаны бұрмалайтын мінез-құлыққа әкеледі (Генри Джордж теоремасы). Бұл этикалық және тиімді болар еді, себебі пайдалар қажеттіліктермен сәйкес келер еді, ал рента іздеуді тежеуге болар еді. Коллиер жоғары табыс пен мегаполистік жерлерді біріктіру арқылы есептелген салықты ұсынады, содан кейін шоғырланудан зардап шеккен басқа қалаларға қайта бөлуге болады. Шоғырланудың кемшіліктеріне ауаның, судың және жердің ластануы сияқты мәселелер жатады. Мысалы, Қытайдағы Янцзы өзенінің дельта аймағындағы экономикалық шоғырлануды қарастырайық. Адамдар мен өнеркәсіптің шоғырлануынан Янцзы өзенінің дельтасындағы ауаның қатты ластануы экстремалды ауа райы проблемаларын ғана емес, сонымен қатар кейбір аурулардың көбеюіне де себеп болды. Қаланың кеңістіктік құрылымын өзгерту экологиялық проблемаларды жеңілдетіп, экологиялық қысымды азайтуға көмектеседі. Энергия тұтынуы – тағы бір экологиялық проблема. Экономиканың шоғырлануы халық саны мен өнеркәсіптің тез өсуіне әкелді, бұл энергетикалық проблемаларды тудырды. Бұл сонымен қатар ластануға және өндіріс технологиясына жоғары талаптар қоюға себеп болады. Экономикалық: Экономикалық шоғырлану кейбір экономикалық пайдалар әкелуі мүмкін, бірақ сонымен қатар бай және кедей аймақтар арасындағы айырмашылықты кеңейтуге және аймақаралық теңсіздікті арттыруға бейім. Аймақаралық теңсіздікті болдырмау мүмкін емес, себебі ол экономикалық даму кезеңінің қажетті бөлігі. Ауыр теңсіздік проблемасы әлеуметтік тұрақсыздық және саяси белгісіздік мәселелерін тудырады. Үкімет теңдікті арттыру үшін кейбір шаралар қолдануы керек, мысалы, адам капиталына және инновацияларға инвестиция салу. Экономикалық шоғырлану ауылдық аймақтарға да әсер етуі мүмкін. Қалалардағы тым көп шоғырлану ауыл шаруашылығы өндірісіне әсер етеді және жұмыссыздық проблемаларын тудырады. Қоғам үшін экономикалық шоғырлану да кейбір әлеуметтік проблемаларды тудырады. Біріншіден, халық санының артуы жер бағасын қымбаттатуы мүмкін. Теңсіздік проблемасын азайту үшін үкімет шоғырланған аймақтағы жерге салық салуы мүмкін, бұл жер бағасын арттырады. Екіншіден, экономиканың шоғырлануы инфрақұрылымға жоғары сұранысты тудырады. Қоғамдық игіліктер мәселесін үйлестіру, қоғамдық үлестің ең жақсы көлемін табу және нашар немесе жүктемелі инфрақұрылымды болдырмау маңызды. Компаниялар үшін экономикалық шоғырлану күшті бәсекелік қысымды тудырады. Бәсекелестік нарық бағасын төмендетуге, компанияларды инновацияларға ұйымдастыруға және өндіріс тиімділігін арттыруға ықпал етеді. Алайда, шамадан тыс бәсекелестік компаниялардың дамуы мен инновацияларын тежейді, сонымен қатар кейбір әлеуметтік проблемаларды тудырады.
When firms form clusters of economic activity, particular development strategies flow into and throughout this area of economic activity. This helps accumulate information and the flow of new and innovative ideas among firms to achieve what economists call increasing returns to scale. Increasing returns to scale are internal economies of scale for a firm, and may allow for establishing more of the same firm outside the area or region. Economies of scale external to a firm result from spatial proximity and are referred to as agglomeration economies of scale. Agglomeration economies can be seen as the external condition for companies and the internal condition for the region. Increasing returns to scale, according to Beckmann, is integral to understanding why urban centers form. These increasing returns to scale "give rise to [urban systems]," capturing "the trade off between transportation costs and economies of scale". Low transport costs: physical proximity to other firms and centers of production can minimize costs associated with transportation. While this may have been the case for many manufacturing firms in the United States, Glaeser and Gottlieb argue that reducing transportation costs is more important for firms producing services. Moreover, other studies have shown that when negative externalities like pollution are taken into account, agglomerated city centers are more likely to be dispersed over a larger geographical area rather than be confined to a single, metropolis like urban region. Geographic advantages: A longstanding theory in urban economic literature is that firms (and cities) are likely to agglomerate where there are natural geographic advantages, which would give these firms both comparative and cost advantages over their competitors. Furthermore, agglomerated centres of production, like cities, also facilitate learning—that is, knowledge generation, diffusion, and accumulation – on a larger scale than smaller economic regions. Another source of agglomeration diseconomies—higher crowding and increased waiting time—can be observed in disciplines or industries that are characterized by constrained access to relevant production facilities or resources. As stated above, these factors are what decrease the pricing power of firms because of the many competitors in the area, as well as a shortage of labor and a lack of flexibility among firms for the laborers abound. Large cities experience these problems, and this tension between agglomeration economies and agglomeration dis economies may contribute to the area's growth, control the growth of the area, or cause the area to experience a lack of growth. The economies of agglomeration have also been shown to increase inequality both within urban areas and between urban and rural areas. The Oxford development economist Paul Collier has proposed that the gains of agglomeration should be taxed as rents, which leads to behavior distorting rent seeking (Henry George theorem). This would be ethical and efficient in that gains would be better aligned with deserts, and rent seeking would be curbed. Collier recommends a tax calculated by combining high income and metropolitan locations, which can then be redistributed to other cities that have been hard hit by agglomeration. The disadvantages of agglomerations are to be mentioned: including air pollution, water pollution, land pollution, etc. One example is the economic agglomeration in the Yangtze River Delta region in China. Because of the concentration of individuals and industry, the serious air pollution in the Yangtze River Delta has not only caused some extreme weather problems but also increased some diseases. Adjusting the city’s spatial structure can alleviate environmental problems and release environmental pressures. Energy consumption is another environmental problem. The agglomeration of the economy led to a rapid increase in population and industries, which caused serious energy problems. It would also cause some pollution and provide higher requirements for production technology. Economic: Economic agglomeration can create some economic benefits but also tends to widen the disparity between rich areas and poor areas and increase interregional inequality. Interregional inequality cannot be prevented because it is a necessary stage during economic development. The serious inequality problem even causes issues of social instability and political uncertainty. The government needs to provide some politics to improve equality, such as investing in human capital and innovation. Economic agglomeration may also affect rural areas. The over agglomeration in the city would affect agricultural production and cause unemployment problems. For society, Economic agglomeration also caused some social problems. First, the increased population led to high land prices. To reduce the inequality problem, the government may tax the land in the agglomeration area, increasing the land price. Second, the agglomeration of the economy also creates a high demand for infrastructure. It is important to coordinate the public goods problem, find the best volume of public contribution, and prevent poor or overburdened infrastructure. For companies, economic agglomeration would cause fierce competitive pressure. Competition can reduce the market price, motivating companies to innovate and increasing production efficiency. However, over competition would hinder companies' development and innovation, and also generate some social problems.
Экономика түрлері
Экономиканың екі түрі ірі масштабты деп есептеледі және сыртқы масштабтық экономикаға ие: локализация және урбанизация экономикасы. Локализация экономикасы бір саланың көптеген фирмаларының бір-біріне жақын орналасуынан туындайды. Локализация экономикасының үш көзі бар: Біріншісі – еңбек ресурстарын біріктірудің артықшылығы, яғни фирмалардың түрлі білікті жұмысшыларға қолжетімділігі, бұл өз кезегінде жұмысшыларға жұмыс іздеуге мүмкіндік береді. Екінші артықшылық – өнім үшін аралық материалдардың өндірісінде масштабтың өсуіне байланысты индустриялардың дамуы, ал үшінші көз – фирмалардың жақын орналасуының нәтижесінде жабдықтау, жұмысшылар және жаңа идеялармен байланыс және алмасудың салыстырмалы түрде оңай болуы.
Two types of economies are considered large scale and have external economies of scale: localization and urbanization economies. Localization economies arise from many firms in the same industry locating close to each other. There are three sources of localization economies: The first is the benefit of labor pooling, which is the accessibility that firms have to a variety of skilled laborers, which in turn provides employment opportunity for the laborers. The second benefit is the development of industries due to the increasing returns to scale in intermediate inputs for a product, and the third source is the relative ease of communication and exchange of supplies, laborers, and innovative ideas due to the proximity among firms.
Негізгі-перифериялық модель
Агломерация экономикасын және қалаларды қолдау үшін жергілікті және урбанизация экономикалары мен олардың көздері маңызды болғанымен, агломерация экономикасының жұмыс ілуінің ұзақ мерзімді нәтижесін түсіну де қажет, ол орталық-шөл модельімен байланысты. Орталық-шөл модельі бір негізгі аймақтағы экономикалық белсенділіктің шоғырлануын көрсетеді, ал оны айналасындағы аймақтардағы тығыздығы төмен белсенділік қоршап тұрады. Осы экономикалық белсенділіктің бір аймақта (әдетте қала орталығында) шоғырлануы, фирмалардың агломерация экономикасы шеңберіндегі шығындарды азайтуға бағытталған орналасу шешімдері арқасында басқа және айналасындағы аймақтарда белсенділіктің өсуіне және кеңеюіне мүмкіндік береді, бұл оларға жоғары өнімділікті және артықшылықтарды қамтамасыз етеді, соның салдарынан қаладан тыс (орталықтан) және шөлге өсуге мүмкіндік туады. Өндірістің тұрақты шығындарының аздап төмендеуі фирмалардың одан әрі орналасуы үшін мүмкіндіктер ауқымын кеңейте алады, бұл қаладағы шоғырланудың жоғалуына және агломерация мен масштабтағы өсімнің болған бастапқы қаладан тыс жаңа қаланың пайда болуына әкелуі мүмкін. Егер жергілікті экономикалар қалалардың пайда болуына ықпал ететін басты фактор болса, урбанизация экономикасын ескермейтін жағдайда, бір саланың әрбір фирмасы өз қаласын құруы логикалық болар еді. Алайда, шын мәнінде қалалар одан да күрделі, сондықтан жергілікті және урбанизация экономикасының үйлесімі ірі қалаларды құрайды.
While localization and urbanization economies and their sources are crucial to sustaining agglomeration economies and cities, it is important to understand the long term result of the function of agglomeration economies, which relates to the core periphery model. The core periphery model features an amount of economic activity in one main area surrounded by a remote area of less dense activity. The concentration of this economic activity in one area (usually a city center) allows for the growth and expansion of activity into other and surrounding areas because of the cost minimizing location decisions of firms within these agglomeration economies to sustain high productivity and advantages, which therefore allow them to grow outside of the city (core) and into the periphery. A small decrease in the fixed cost of production can increase the range of locations for further establishment of firms, leading to loss of concentration in the city and possibly the development of a new city outside the original city where agglomeration and increasing returns to scale existed. If localization economies were the main factor contributing to why cities exist with the exclusion of urbanization economies, then it would make sense for each firm in the same industry to form its city. However, in a more realistic sense, cities are more complex than that, which is why the combination of localization and urbanization economies forms large cities.
Экономиканың көзі
Фирмалардың орналасуы нәтижесінде еңбек нарығы бірігеді. Үлкен мөлшердегі білікті жұмысшылар аймаққа келіп, білім, идеялар мен ақпарат алмасады. Осы аймақтағы фирмалардың саны неғұрлым көп болса, жұмысшыларды алудағы бәсекелестік соғұрлым күшейеді, нәтижесінде жұмысшылардың жалақысы артады. Дегенмен, фирмалардың аз болуы және жұмысшылардың көптігі жалақының төмендеуіне әкеледі. Локализациялық экономикаға екінші үлес – кластерленген фирмаларға арналған мамандандырылған тауарлар мен қызметтерге қолжетімділік. Осы мамандандырылған тауарлар мен қызметтерге қолжетімділік аралық өнім деп аталады. Бұл, аймақта орналасқан әрбір фирма үшін өндіріс үшін қажетті ресурстарға жақын болудың арқасында масштабта өсуға мүмкіндік береді. Егер аралық өнімдер саудаға қолданылса, ядро-шөл дағдысы бойынша көптеген фирмалар қажетті ресурстарға жақын болу үшін бір-біріне жақын орналасады. Егер жақын жерде саудаға қолданылатын ресурстар мен қызметтер болса, бірақ сол аймақта байланысты индустриялар болмаса, онда желілік байланыс болмайды, сондықтан аймақтағы барлық фирмалар үшін ресурстар алу және өндірісті арттыру қиынға соғады. Фирмалардың кластерленуімен байланысты тасымалдау шығындарының төмендеуі ядро-шөл үлгісінің пайда болу ықтималдығын арттырады; нәтижесінде көбірек аралық өнімдер ядроға шоғырланады, демек, байланысты индустриялардағы көбірек фирмаларды тартады. Локализациялық экономиканың үшінші көзі – технологиялық таралым. Осы көздің соңғы артықшылығы – нақты салаларда кластерлену идеялардың жылдам таралуына немесе қабылдануына әкеледі. Өндірістің ең жоғары деңгейде болуы және фирмалар өнімдерін сатуы үшін оларға капитал нарықтарына қолжетімділік қажет. Жаңа технологиялар проблемалар тудыруы және тәуекелмен байланысты болуы мүмкін; фирмалардың кластерленуі ақпарат ағыны арқылы жаңа технологияларды пайдаланумен байланысты белгісіздік пен қиындықтарды азайтуға мүмкіндік береді. Капитал ағыны және технология индустриясы нақты аймақтарда шоғырланған, сондықтан фирманың осы аймақтарға жақын орналасуы тиімді. Бұл технологиялық әсер, әсіресе коммуникация саласында, бір саланың алыс және жақын орналасқан фирмалары арасындағы кедергілерді жояды, нәтижесінде ақпарат ағыны және экономикалық өндіріс пен қызметтің шоғырлануына әкеледі. Сонымен қатар, технологиялық таралым шағын қалалардың өсуі тұрғысынан үлкен қалаларға қарағанда тиімді болуы мүмкін, өйткені олардың қалыптасуына және өсуіне көмектескен қолданыстағы ақпараттық желілер бар.
From the localization of firms emerges labor market pooling. Large populations of skilled laborers enter the area and can exchange knowledge, ideas, and information. The more firms there are in this area, the greater the competition is to obtain workers, resulting in higher wages for the workers. However, the fewer firms there are and the more workers there are at a location the lower the wage for those workers. The second contribution to localization economies is the access to specialized goods and services provided for clustering firms. This access to specialized goods and services is known as an intermediate input. It provides increasing returns on scale for each of the firms located within that area because of the proximity to available sources needed for production. If intermediate inputs are tradable, a core periphery notion will have many firms located near each other to be closer to their required sources. Suppose there are tradable resources and services nearby but no related industries in the same area. In that case, there are no networking linkages, and therefore makes it difficult for all firms in the area to obtain resources and increase production. The decreased transportation costs associated with the clustering of firms lead to an increase in the likelihood of a core periphery pattern; the result will be that more intermediate inputs will be focused at the core and, therefore, will attract more firms in related industries. The third source relating to localization economies is technological spillovers. One final advantage of this source is that clustering in specific fields leads to quicker diffusion or adoption of ideas. For production to be at its maximum and firms to sell their products, they require some feasible access to capital markets. New forms of technology can create problems and involve risk; the clustering of firms creates an advantage to reduce the uncertainty and complications involved with using new technology through information flow. The capital flow and technology industry is concentrated within specific areas, and therefore, it is to the advantage of the firm to locate near these areas. This technological impact, specifically in the communications field, will provide and dismiss the barrier between firms in the same industry located further away and nearby, leading to a greater concentration of information flow and economic production and activity. Furthermore, technological spillovers may be more beneficial to smaller cities in terms of their growth than larger cities because of the existing informational networks that already helped them form and grow.