1945-1990 жылдардағы Германия тарихы

Германия тарихы 1945-1990: Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең, Берлин декларациясы, оккупация, аумақтық жоғалтулар, қайта бірігу.

28 мин оқу

100%

Дереккөз: History of Germany (1945–1990) — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Германия тарихының 1945-1990 жылдар аралығындағы кезеңі 1945-1990 жылдар аралығындағы Германия тарихы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңді қамтиды. Бұл кезең 1945 жылғы 5 маусымда Германияда Германия рейхының және одақтас мемлекеттердің басып алған кезеңінің жойылуын белгілейтін Берлин декларациясымен басталды және 1990 жылғы 3 қазанда Германияның қайта бірігуімен аяқталды. 1945 жылы Үшінші рейхтің құлдырауынан және Екінші дүниежүзілік соғыста жеңілісден кейін Германия өзінің аумақтық иеліктерінен айырылды. Одан астам, соғысқа дейінгі аумағының төрттен бірінен астамын коммунистік Польша мен Кеңес Одағы аннексиялады. Бұл аймақтардағы неміс халқы батысқа қуылды. Саарланд 1947 жылдан 1956 жылға дейін "Төрт державаның" мойындауысыз француз протектораты болды, себебі Кеңес Одағы оған қарсы болды, осылайша оны даулы аймаққа айналдырды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталған кезде Германияда шамамен сегіз миллионға жуық шетелдік күшпен қоныс аударған адамдар болды, негізінен мәжбүрлеген еңбекшілер мен тұтқындар. Олардың ішінде шамамен 400 000 нацистік концлагерь жүйесінен аман қалғандар болды, ал одан да көптеген адамдар ашаршылықтан, қатал жағдайлардан, кісі өлтіруден немесе өлтіре жұмыс істеуден қаза тапқан. 1944-1950 жылдар аралығында бұрынғы шығыс аумақтарынан және Шығыс Еуропаның басқа елдерінен Батыс және Орталық Германияға 12-14 миллионға жуық неміс тілді босқындар мен қуылғандар келді; шамамен екі миллионы жол жүрісінде қайтыс болды. Тоғыз миллионға жуық неміс соғыс тұтқындары болды. Салқын соғыс басталғанда Германияның қалған аумағы АҚШ жетекшілігіндегі Батыс блогы мен КСРО жетекшілігіндегі Шығыс блогы арасында бөлінді. Екі жеке неміс мемлекеті құрылды: 1949 жылғы 23 мамырда құрылған Германия Федеративтік Республикасы, көбінесе Батыс Германия деп аталатын, ордолибералдық экономикалық жүйесі және еркін шіркеулер мен еңбек одақтары бар парламенттік демократия болды; 1949 жылғы 7 қазанда құрылған Германия Демократиялық Республикасы, көбінесе Шығыс Германия деп аталатын, марксистік-лениндік социалистік республика болды, оның басшылығы Кеңес Одағымен байланысты Германияның Социалистік бірлік партиясы (SED) билігінде болды. Канцлер Конрад Аденауэр басшылығымен Батыс Германия Франция, Ұлыбритания, АҚШ және Израильмен берік қарым-қатынас орнатты. Батыс Германия Солтүстік Атлантика шарты ұйымына және Еуропалық экономикалық қауымдастыққа да қосылды. Шығыс Германияның экономикасы, кеңестік үлгіде орталықтандырылған жоспарлау, күрделі тоқырауға ұшырады; Шығыс Германияның құпия полициясы күнделікті өмірді қатаң бақылады, ал Берлин қабырғасы (1961) батысқа босқындардың үздіксіз ағынын тоқтатты. Ел 1990 жылғы 3 қазанда Шығыс Германияның биліктегі партиясы ретінде SED-тің құлдырауынан және ондағы Бейбіт революциядан кейін қайта біріктірілді.

Period of German history from 1945 to 1990

The history of Germany from 1945 to 1990 comprises the period following World War II. The period began with the Berlin Declaration, marking the abolition of the German Reich and Allied occupied period in Germany on 5 June 1945, and ended with the German reunification on 3 October 1990. Following the collapse of the Third Reich in 1945 and its defeat in World War II, Germany was stripped of its territorial gains. Beyond that, more than a quarter of its old pre war territory was annexed by communist Poland and the Soviet Union. The German populations of these areas were expelled to the west. Saarland was a French protectorate from 1947 to 1956 without the recognition of the "Four Powers", because the Soviet Union opposed it, making it a disputed territory. At the end of World War II, there were some eight million foreign displaced people in Germany, mainly forced laborers and prisoners. This included around 400,000 survivors of the Nazi concentration camp system, where many times more had died from starvation, harsh conditions, murder, or being worked to death. Between 1944 and 1950, some 12 to 14 million German speaking refugees and expellees arrived in Western and central Germany from the former eastern territories and other countries in Eastern Europe; an estimated two million of them died on the way there. Some nine million Germans were prisoners of war. With the beginning of the Cold War, the remaining territory of Germany was divided between the Western Bloc led by the United States, and the Eastern Bloc led by the USSR. Two separate German countries emerged:
the Federal Republic of Germany, established on 23 May 1949, commonly known as West Germany, was a parliamentary democracy with an ordoliberal economic system and free churches and labor unions;
the German Democratic Republic, established on 7 October 1949, commonly known as East Germany, was a Marxist–Leninist socialist republic with its leadership dominated by the Soviet aligned Socialist Unity Party of Germany (SED). Under Chancellor Konrad Adenauer, West Germany built strong relationships with France, the United Kingdom, the United States, and Israel. West Germany also joined the North Atlantic Treaty Organization and the European Economic Community. East Germany's economy, centrally planned in the Soviet style, grew increasingly stagnant; the East German secret police tightly controlled daily life, and the Berlin Wall (1961) ended the steady flow of refugees to the West. The country was reunited on 3 October 1990, following the decline and fall of the SED as the ruling party of East Germany and the Peaceful Revolution there.

Төрт әскери аймақ

Потсдам конференциясында (1945 жылдың 17 шілдесінен 2 тамызына дейін), Германияның 1945 жылдың 8 мамырында толық капитуляция жасағаннан кейін, одақтастар Германияны ресми түрде төрт әскери оккупациялық аймаққа бөлді: Франция – оңтүстік-батыста, Ұлыбритания – солтүстік-батыста, АҚШ – оңтүстікте және КСРО – шығыста, шығыс шекарасы Одер-Найссе желісі бойынша жаңа Польша-Германия шекарасымен белгіленді. Потсдамда осы төрт аймақ жалпы алғанда «Германияның толық құрамы» деп аталды, ал төрт одақтас держава Германияға қатысты олардың енді талап етіп отырған егемендік билігін жүзеге асырды, Польша мен КСРО-ға «принцип бойынша» бұрынғы Германия Рейхының «Германияның толық құрамының» шығысына орналасқан аумақтарын беруге келісіп. Бұдан өзге, одақтастардың 1945 жылғы Берлин декларациясына сәйкес, жойылған Германия Рейхының аумағы 1937 жылдың 31 желтоқсанындағы шекараларындағы жерлер ретінде қарастырылуға тиіс болды. Сондықтан 1938 жылдан 1945 жылға дейінгі барлық аумақтық кеңейтімдер автоматты түрде жарамсыз деп танылды, оның ішінде Эупен-Мальмеди, Эльзас-Лотарингия, Австрия, Төменгі Штирия, Жоғарғы Карниола, Оңтүстік Каринтия, Богемия, Моравия, Чехия Силезиясы, Данциг, Польша және Мемель.

Этникалық немістердің қашуы мен шығарылуы

Шығыс Пруссияның солтүстік жартысы, Кенигсберг аймағында, Потсдам келісіміне сәйкес Кеңес Одағына берілді, содан кейін Ресейге қосылуына Ұлыбритания мен АҚШ міндеттеме берді (кейінгі бейбітшілік конференциясы күтіліп тұрды); осыдан кейін Кеңес Одағы оны аннексиялады. Даңгыз еркін қаласы мен Шығыс Пруссияның оңтүстік жартысы Польшаға қосылып, аннексияланды; одақтастар 1943 жылғы Тегеран конференциясынан кейін Польша үкіметіне осыны қолдауға уәде берді. Потсдамда Польшаның Одер-Найссе желісінің шығысындағы барлық неміс жерлерін алатыны келісілді, бірақ шекараның нақты демаркациясы болашақ бейбітшілік конференциясында шешілетін болды. Ұлыбританияның Чехословакия және Польша эмигранттық үкіметтерімен соғыс одақтастығы бойынша, 1942 жылдың шілдесінде британдықтар соғыс аяқталғаннан кейін Орталық және Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы неміс азшылықтарын Германияға қайтарудың «жалпы принципін» қажет және ыңғайлы деп табылған жағдайларда қолдауға келісті. 1944 жылы соғыстан кейінгі Польша мен Кеңес Одағының құрамына енген аумақта шамамен 12,4 миллион этникалық неміс тұрды. Қызыл Армия аймақты басып алғанға дейін шамамен 6 миллионы қашып кетті немесе эвакуацияланды. Қалғандарының шамамен 2 миллионы соғыс кезінде немесе одан кейін қайтыс болды (1,4 миллионы әскери қаза болды; 600 000 азаматтық өлім), 3,6 миллионы поляктар тарапынан қуылды, бір миллионы өзін поляк деп жариялады, ал 300 000 Польшада неміс болып қалды. Мюнхен келісімімен Германияға берілген Судет аймақтары Чехословакияға қайтарылды, онда тағы 3 миллион этникалық неміс тұрды. Чехословакияның Германияға капитуляциясынан кейін «жабайы» қуғын-сүргін бірден басталды. Потсдам конференциясы Чехословакия, Польша және Венгрия биліктері «этникалық неміс» деп санайтын адамдарды Германияға «тәртіпті және гуманитарлық» түрде қайтаруды санкциялады. Потсдам келісімі бұл қуғын-сүргін қазірдің өзінде жүріп жатқанын және неміс оккупациялық аймақтарындағы билік органдарына, соның ішінде қайта анықталған Кеңес оккупациялық аймағына ауыртпалық салатынын мойындады. Қуылған немістердің көп бөлігі Чехословакия мен Польшадан келді, оның ішінде Одер-Найссе желісінің шығысындағы аумақтың көп бөлігі. Потсдам декларациясында былай делінгі: Германияға көптеген немістердің келуі оккупациялық билік органдарына жүктелген ауыртпалықты арттыратындықтан, олар Германиядағы Одақтас Бақылау Кеңесінің ең алдымен осы немістерді оккупациялық аймақтар арасында әділ бөлу мәселесіне ерекше назар аудара отырып, мәселені қарауы керек деп санайды. Осыған сәйкес, олар бақылау кеңесіндегі өкілдеріне Польша, Чехословакия және Венгриядан Германияға осындай адамдардың қаншасы келгенін және Германиядағы қазіргі жағдайды ескере отырып, одан әрі көшіруді жүзеге асыру мерзімі мен қарқыны туралы бағалауды ұсынуды тапсырады. Чехословакия үкіметі, Польша Уақытша үкіметі және Венгриядағы бақылау кеңесі бір мезгілде жоғарыда айтылғандар туралы хабардар етіліп, осы уақытқа дейін бақылау кеңесі құрамындағы өкілдерінің баяндамасын тиісті үкіметтер қарағанға дейін одан әрі қуғын-сүргінді тоқтатуды сұрайды. Көптеген этникалық немістер, негізінен әйелдер мен балалар, әсіресе поляк және чехословакиялық биліктің бақылауында болғандар, Германияға депортацияланғанға дейін қатты зәбір көрді. Мыңдаған адамдар Ламбиновице, Згода еңбек лагері, Потулице орталық еңбек лагері, Яворзно, Глаз, Милецин, Гроново және Сикава сияқты мәжбүрлі еңбек лагерлерінде қайтыс болды. Басқалары аштықтан, аурудан қайтыс болды немесе баяу жылдамдықпен және нашар жабдықталған пойызбен қуылғанда немесе транзиттік лагерьлерде мұздап қалды. Барлығы, Еуропаның әртүрлі бөліктерінен 8 миллионға жуық этникалық неміс босқындары мен қуылғандары Батыс Германияға қоныстанды, ал тағы 3 миллионы Шығыс Германияға қоныстанды. Батыс Германияда олар үлкен дауыс беру блогын құрады; Кеңес билігіне қарсы наразылық пен құрбандық сезімін сақтап, Германияның толық бірігуіне берік міндеттемелерді жалғастыруға, өтемақы талап етуге, шығыстағы жоғалған мүлікті қайтару құқығын іздеуге және Польша мен Кеңес Одағының соғыстан кейінгі кеңеюін бұрынғы неміс жерлеріне тануға қарсылық көрсетті. Конрад Аденауэрдің суық соғыс риторикасы мен саяси маневрлерінің арқасында бұл блок ақырында Германияның Христиандық-демократиялық одағымен байланысты. Бірақ іс жүзінде Атланттық Одақ пен Еуропалық Одаққа бағытталған ХДС саясаты шығыстан қуылғандардың Совет Одағымен келіссөздер арқылы мақсаттарына жету мүмкіндігіне қарсы болды. Бірақ Аденауэр қуылғандардың арасындағы шынайы емес талаптар мен келісімсіздіктерді ынталандыру және қолдау оның «Күш саясатымен» Батыс Германияның бірігуді қарастыруды немесе соғыстан кейінгі бейбітшілік шартын Батыс Советтермен тең шарттарда бетпе-бет келгенге дейін тоқтатуға мүмкіндік берді. Нәтижесінде, 1950-жылдары Федеративтік Республика қуылғандар тобының символизмін көптеген жағдайларда қабылдады; әсіресе Холокост терминологиясы мен бейнелерін қабылдап, оларды соғыстан кейінгі неміс тәжірибесіне бейімдеді. Соңында, 1990 жылы Германиямен байланысты соңғы шешім шартынан кейін біріккен Германия Польшамен және Кеңес Одағымен 1945 жылы бұрынғы неміс шығыс аумақтарына қатысты егемендіктің ауысуының мәңгі және қайтарылмайтын екенін растады; Германия енді осы жерлерге қатысты аумақтық талаптар қоймауға міндеттенді. Германияны басқаруға арналған орган - Одақтас Бақылау Кеңесі, АҚШ, Ұлыбритания, Франция және Кеңес Одағының Германиядағы бас қолбасшыларынан тұратын, өз аймақтарында жоғары билікке ие болған, бірақ елдің барлық мәселелері бойынша келісіммен әрекет етуге тиіс болды. Бірақ шындығында француздықтар барлық неміс үкіметтік институттарын қайта құруға қатысты кез келген прогреске үнемі кедергі келтірді; бұл француздықтардың бөлінген Германияға деген ұмтылысының нәтижесі болды, сонымен қатар Францияның Ялта және Потсдам конференцияларынан шеттетілуіне жауап ретінде болды. Совет (шығыс) секторда орналасқан Берлин де кейіннен Батыс Берлин және Совет секторларына бөлінді.

The northern half of East Prussia in the region of Königsberg was administratively assigned by the Potsdam Agreement to the Soviet Union, pending a final Peace Conference (with the commitment of Britain and the United States to support its incorporation into Russia); and was then annexed by the Soviet Union. The Free City of Danzig and the southern half of East Prussia were incorporated into and annexed by Poland; the Allies having assured the Polish government in exile of their support for this after the Tehran Conference in 1943. It was also agreed at Potsdam that Poland would receive all German lands East of the Oder Neisse line, although the exact delimitation of the boundary was left to be resolved at an eventual Peace Conference. Under the wartime alliances of the United Kingdom with the Czechoslovak and Polish governments in exile, the British had agreed in July 1942 to support "the General Principle of the transfer to Germany of German minorities in Central and South Eastern Europe after the war in cases where this seems necessary and desirable". In 1944 roughly 12.4 million ethnic Germans were living in territory that became part of post war Poland and Soviet Union. Approximately 6 million fled or were evacuated before the Red Army occupied the area. Of the remainder, around 2 million died during the war or in its aftermath (1.4 million as military casualties; 600,000 as civilian deaths), 3.6 million were expelled by the Poles, one million declared themselves to be Poles, and 300,000 remained in Poland as Germans. The Sudetenland territories, surrendered to Germany by the Munich Agreement, were returned to Czechoslovakia; these territories containing a further 3 million ethnic Germans. 'Wild' expulsions from Czechoslovakia began immediately after the German surrender. The Potsdam Conference subsequently sanctioned the "orderly and humane" transfer to Germany of individuals regarded as "ethnic Germans" by authorities in Czechoslovakia, Poland, and Hungary. The Potsdam Agreement recognized that these expulsions were already underway and were putting a burden on authorities in the German Occupation Zones, including the re defined Soviet Occupation Zone. Most of the Germans who were being expelled were from Czechoslovakia and Poland, which included most of the territory to the east of the Oder Neisse Line. The Potsdam Declaration stated:

Since the influx of a large number of Germans into Germany would increase the burden already resting on the occupying authorities, they consider that the Allied Control Council in Germany should in the first instance examine the problem with special regard to the question of the equitable distribution of these Germans among the several zones of occupation. They are accordingly instructing their respective representatives on the control council to report to their Governments as soon as possible the extent to which such persons have already entered Germany from Poland, Czechoslovakia, and Hungary, and to submit an estimate of the time and rate at which further transfers could be carried out, having regard to the present situation in Germany. The Czechoslovak Government, the Polish Provisional Government and the control council in Hungary are at the same time being informed of the above and are being requested meanwhile to suspend further expulsions pending the examination by the Governments concerned of the report from their representatives on the control council. Many of the ethnic Germans, who were primarily women and children, and especially those under the control of Polish and Czechoslovakian authorities, were severely mistreated before they were ultimately deported to Germany. Thousands died in forced labor camps such as Lambinowice, Zgoda labour camp, Central Labour Camp Potulice, Central Labour Camp Jaworzno, Glaz, Milecin, Gronowo, and Sikawa. Others starved, died of disease, or froze to death while being expelled in slow and ill equipped trains; or in transit camps. Altogether, around 8 million ethnic German refugees and expellees from across Europe eventually settled in West Germany, with a further 3 million in East Germany. In West Germany these represented a major voting block; maintaining a strong culture of grievance and victimhood against Soviet Power, pressing for a continued commitment to full German reunification, claiming compensation, pursuing the right of return to lost property in the East, and opposing any recognition of the postwar extension of Poland and the Soviet Union into former German lands. Owing to the Cold War rhetoric and successful political machinations of Konrad Adenauer, this block eventually became substantially aligned with the Christian Democratic Union of Germany; although in practice 'westward looking' CDU policies favouring the Atlantic Alliance and the European Union worked against the possibility of achieving the objectives of the expellee population from the east through negotiation with the Soviet Union. But for Adenauer, fostering and encouraging unrealistic demands and uncompromising expectations amongst the expellees would serve his "Policy of Strength" by which West Germany contrived to inhibit consideration of unification or a final Peace Treaty until the West was strong enough to face the Soviets on equal terms. Consequently, the Federal Republic in the 1950s adopted much of the symbolism of expellee groups; especially in appropriating and subverting the terminology and imagery of the Holocaust; applying this to post war German experience instead. Eventually in 1990, following the Treaty on the Final Settlement With Respect to Germany, the unified Germany indeed confirmed in treaties with Poland and the Soviet Union that the transfer of sovereignty over the former German eastern territories in 1945 had been permanent and irreversible; Germany now undertaking never again to make territorial claims in respect of these lands. The intended governing body of Germany was called the Allied Control Council, consisting of the commanders in chief in Germany of the United States, the United Kingdom, France and the Soviet Union; who exercised supreme authority in their respective zones, while supposedly acting in concert on questions affecting the whole country. In actuality however, the French consistently blocked any progress towards re establishing all German governing institutions; substantially in pursuit of French aspirations for a dismembered Germany, but also as a response to the exclusion of France from the Yalta and Potsdam conferences. Berlin, which lay in the Soviet (eastern) sector, was also divided into four sectors with the Western sectors later becoming West Berlin and the Soviet sector becoming East Berlin.

Нацистерді жою

Оккупациялық биліктің басты мақсаты – нацизмнен арылу болды. Нацистік режимнің свастикасы және басқа да сыртқы белгілері тыйым салынды, ал уақытша азаматтық ту Германияның уақытша туы ретінде бекітілді. Ол 1949 жылы Шығыс Германия мен Батыс Германия (төменде қараңыз) тәуелсіздік алғанға дейін елдің ресми туы болып қала берді (халықаралық құқық талаптарына сәйкес). АҚШ, Ұлыбритания және Кеңес Одағы Потсдамда Германияны орталық әкімшілік органдары бар біртұтас экономикалық бірлік ретінде қарастыратын, кең ауқымды орталықсыздандыру бағдарламасына келісті. Алайда, бұл жоспарлар іске аспады, себебі Франция Германия үшін орталық әкімшілік және саяси құрылымдар құруға бөгет қойды; сонымен қатар, Кеңес Одағы мен Франция Германияның Вермахты тудырған зор қираудың орнын толтыру үшін оккупациялық аймақтарынан барынша көп материалдық пайда алуға тырысты; ал 1948 жылы орыстар Батыс Берлинге блокада салғанда және Суық соғыс басталғанда бұл саясат толығымен күшін жойды. Потсдамда тұтқынға алынған нацистік режимнің жетекшілері адамзатқа қарсы қылмыс жасады деген айыппен сотқа тартылуы керек екені туралы келісімге келді, және бұл төрт үлкен держава келісе алған азаматтардың бірі болды. Батыс одақтастарының Берлинде қалуын қамтамасыз ету үшін АҚШ Тюрингия және Саксониядан әскерін шығаруға келісті, оның орнына Берлин төрт секторға бөлінді. Болашақ президент және генерал Дуайт Д. Эйзенхауэр мен АҚШ Соғыс министрлігі бастапқыда АҚШ әскерлері мен неміс азаматтары арасында қатаң қарым-қатынас жасамау саясатын енгізді. АҚШ Мемлекеттік департаменті мен жекелеген конгрессмендер бұл саясатты жеңілдету үшін қысым жасады. 1945 жылдың маусым айында неміс балаларымен сөйлесуге қойылған тыйым азайтты. Шілде айында әскерлерге белгілі жағдайларда ересектермен сөйлесуге рұқсат берілді. 1945 жылдың қыркүйегінде мүлдем бұл саясат тоқтатылды. Тек американдықтар мен неміс немесе австриялық азаматтар арасындағы некеге тыйым салу 1946 жылдың 11 желтоқсаны мен 1946 жылдың 2 қаңтарына дейін күшінде болды.

A key item in the occupiers' agenda was denazification. The swastika and other outward symbols of the Nazi regime were banned, and a Provisional Civil Ensign was established as a temporary German flag. It remained the official flag of the country (necessary for reasons of international law) until East Germany and West Germany (see below) were independently established in 1949. The United States, the United Kingdom, and the Soviet Union had agreed at Potsdam to a broad program of decentralization, treating Germany as a single economic unit with some central administrative departments. These plans never materialized, initially because France blocked any establishment of central administrative or political structures for Germany; and also as both the Soviet Union and France were intent on extracting as much material benefit as possible from their occupation zones in order to make good in part the enormous destruction caused by the German Wehrmacht; and the policy broke down completely in 1948 when the Russians blockaded West Berlin and the Cold War began. It was agreed at Potsdam that the leading members of the Nazi regime who had been captured should be put on trial accused of crimes against humanity, and this was one of the few points on which the four powers were able to agree. In order to secure the presence of the western allies in Berlin, the United States agreed to withdraw from Thuringia and Saxony in exchange for the division of Berlin into four sectors. Future President and General Dwight D. Eisenhower and the US War Department initially implemented a strict non fraternization policy between the US troops and German citizens. The State Department and individual US congressmen pressured to have this policy lifted. In June 1945 the prohibition against speaking with German children was loosened. In July troops were permitted to speak to German adults in certain circumstances. In September 1945 the entire policy was dropped. Only the ban on marriage between Americans and German or Austrian civilians remained in place until 11 December 1946 and 2 January 1946 respectively.

Батыс Германиядағы өнеркәсіптік қарусыздану

Батыстық державалардың бас тарту саясатының алғашқы ұсынысы, Генри Моргентау ұсынған Моргентау жоспары «мал шаруашылығына көшу» болатын. Моргентау жоспары, кейіннен қоғамдық қарсылық салдарынан ресми түрде тоқтатылса да, оккупациялық саясатқа әсер етті; ең бастысы – АҚШ-тың жазалаушы оккупациялық директивасы JCS 1067 және Германияның өнеркәсіптік жоспарлары арқылы. «Германияның өнеркәсіптік деңгей жоспарлары» – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияның өнеркәсіптік потенциалын төмендету жоспарлары еді. Потсдам конференциясында АҚШ Моргентау жоспарының ықпалында болды. 1946 жылдың қаңтарында Одақтас Бақылау Кеңесі Германия экономикасының болашағына негіз салды, неміс болат өндірісіне шектеу қойды – жылдық рұқсат етілген максимум шамамен 5,8 миллион тоннаға тең болды, бұл соғысқа дейінгі өндіріс деңгейінің 25% құрады. Болат өндірісінің көп бөлігі орналасқан Ұлыбритания өндіріс шегін жылына 12 миллион тоннаға дейін төмендету арқылы өндірісті азайтуды ұсынды, бірақ АҚШ, Франция және Кеңес Одағының (олар 3 миллион тонна көлемінде өндіріс деңгейін ұсынды) қалауына бағынуға мәжбүр болды. Германия Ұлы депрессияның (1932 жыл) ең қиын кезеңіндегі өмір деңгейіне дейін төмендетілуі тиіс еді. Автокөлік өндірісі соғысқа дейінгі деңгейдің 10% деңгейіне бекітілді. 1950 жылға қарай, сол кездегі жоспарлардың іс жүзінде аяқталуынан кейін, батыстағы 706 зауыттан жабдықтар алынып, болат өндірісі 6,7 миллион тоннаға азайтылды. Салқын соғыс басталғаннан кейін Батыс саясаты өзгерді, себебі Батыс Германия өнеркәсібін қайта іске қосудың қажеттігі еуропалық экономиканы жаңғырту үшін ғана емес, сонымен қатар Кеңес Одағына қарсы одақтас ретінде Батыс Германияны қайта қаруландыру үшін де қажет болды. 1946 жылдың 6 қыркүйегінде АҚШ Мемлекеттік хатшысы Джеймс Ф. Бёрнс Германия саясаты туралы мәлімдеме жасады, ол «Штутгарт сөйлемі» деп белгілі болды, онда ол Моргентау жоспарының ықпалындағы саясатты жоққа шығарды және батыс немiстерге болашаққа үміт берді. Президенттің Германия және Австрияға экономикалық миссиясы сияқты есептер АҚШ жұртшылығына Германиядағы жағдайдың қаншалықты нашар екенін көрсетуге көмектесті. Келесі жақсарту 1947 жылдың шілдесінде болды, ол кезде Біріккен штабтар басшылығы мен генералдар Клей және Маршаллтың лоббилеуінен кейін Трумэн әкімшілігі Еуропадағы экономикалық жаңғырту бұрынғыдай неміс өнеркәсіптік базасын қайта құрусыз мүмкін емес деп шешті. 1947 жылдың шілдесінде президент Гарри С. Трумэн «ұлттық қауіпсіздік негіздерімен» бұзуды тоқтатты.

The initial proposal for the post surrender policy of the Western powers, the so called Morgenthau Plan proposed by Henry Morgenthau Jr., was one of "pastoralization". The Morgenthau Plan, though subsequently ostensibly shelved due to public opposition, influenced occupation policy; most notably through the U. S. punitive occupation directive JCS 1067 and the industrial plans for Germany. The "Level of Industry plans for Germany" were the plans to lower German industrial potential after World War II. At the Potsdam Conference, with the U. S. operating under influence of the Morgenthau plan, In January 1946 the Allied Control Council set the foundation of the future German economy by putting a cap on German steel production—the maximum allowed was set at about 5,800,000 tons of steel a year, equivalent to 25% of the pre war production level. The UK, in whose occupation zone most of the steel production was located, had argued for a more limited capacity reduction by placing the production ceiling at 12 million tons of steel per year, but had to submit to the will of the U. S., France and the Soviet Union (which had argued for a 3 million ton limit). Germany was to be reduced to the standard of life it had known at the height of the Great Depression (1932). Car production was set to 10% of pre war levels, etc. By 1950, after the virtual completion of the by then much watered down plans, equipment had been removed from 706 factories in the west and steel production capacity had been reduced by 6,700,000 tons. With the beginning of the Cold War, the Western policies changed as it became evident that a return to operation of the West German industry was needed not only for the restoration of the whole European economy but also for the rearmament of West Germany as an ally against the Soviet Union. On 6 September 1946 United States Secretary of State, James F. Byrnes made the famous speech Restatement of Policy on Germany, also known as the Stuttgart speech, where he amongst other things repudiated the Morgenthau plan influenced policies and gave the West Germans hope for the future. Reports such as The President's Economic Mission to Germany and Austria helped to show the U. S. public how bad the situation in Germany really was. The next improvement came in July 1947, when after lobbying by the Joint Chiefs of Staff, and Generals Clay and Marshall, the Truman administration decided that economic recovery in Europe could not go forward without the reconstruction of the German industrial base on which it had previously been dependent. In July 1947, President Harry S. Truman rescinded on "national security grounds"

Дегенмен, демонтаж жалғасты, ал 1949 жылы Батыс Германия канцлері Конрад Аденауэр одақтастарға хат жазып, оны тоқтатуды өтінді, өнеркәсіптік өсуді ынталандыру мен зауыттарды жою арасындағы қайшылықты және осы саясаттың танылмауына сілтеме жасады. Бөлшектеуді қолдау осы кезде негізінен француздардан келіп жатты, ал 1949 жылдың қарашасындағы Петерсберг келісімі деңгейді айтарлықтай төмендетті, бірақ шағын зауыттарды бөлшектеу 1951 жылға дейін жалғасты. Германияның өнеркәсіптік деңгейіне соңғы шектеулер 1951 жылы Еуропалық көмір және болат қауымдастығы құрылғаннан кейін алынып тасталды, бірақ қару-жарақ өндірісіне тыйым салынды. Рур аймағы үшін халықаралық орган (IAR) 1948 жылдың маусымында Лондондық алты держава конференциясында келісілген келісімнің бөлігі ретінде Германия Федеративтік Республикасын құру үшін құрылды. Рур аймағын IAR арқылы халықаралықластыруға француздық қолдау 1951 жылы Батыс Германияның көмір және болат нарықтарын Еуропалық көмір және болат қауымдастығында біріктіруге келісімімен тоқтатылды. Германияға қатысты саясатты қайта қарау туралы сөйлеген сөзінде, Штутгартта 1946 жылдың 6 қыркүйегінде, АҚШ Мемлекеттік хатшысы Джеймс Ф. Бёрнс Саарды Германиядан ажыратудағы АҚШ-тың мотивін былай деп мәлімдеді: «АҚШ 70 жыл ішінде Германия үш рет басып алған Францияға Саар аумағына деген құқығын жоққа шығара алмайды». Саар 1946 жылы Франция әкімшілігіне Саар протектораты ретінде кірді, бірақ 1957 жылдың қаңтарында Германияға қайта оралды (референдумнан кейін), бірнеше жылдан кейін Германиямен экономикалық қайта бірігу болды. 1954 жылдың тамызында француз парламенті Еуропа қорғаныс қауымдастығын құруға мүмкіндік беретін келісімді қабылдамады, бұл келісімді олар өздері ұсынған еді. Германияға батыс Еуропалық Одақтың, кейін НАТО-ның қолдауымен қайта қарулануға рұқсат берілді.

Шығыс Германияда бөлшектеу

Кеңес Одағы оккупациялық аймағында Батыс державалары жүргізгеннен гөрі әлдеқайда қарқынды өнеркәсіптік демонтаж науқанын өткізді. Кеңес билігі өз әрекеттерінің неміс жұмысшыларын коммунистік идеялардан алшақтатқанын білгенімен, Кеңес Одағындағы қиын экономикалық жағдай одақ құрудан маңыздырақ деп шешті. Одақтас елдердің басшылары экономикалық және саяси ынтымақтастыққа қағаз жүзінде келіссе де, репарациялар мәселесі 1945 жылы біртұтас Германияның болашағына ерте соққы берді. Сталин 20 миллиард доллар мөлшерін лайықты өтемақы деп ұсынған, бірақ АҚШ оны келіссөздердің негізі деп қарастырмағандықтан, Кеңес Одағына тек шығыс немістерге ауыр залал келтіре отырып, өзінің репарацияларын алуға мүмкіндік қалды. Осымен Германияның ресми түрде бөлінуі басталды.

Маршалл жоспары және валюталық реформа

Батыс одақтастары өздерінің "Тризонасындағы" нашарлап бара жатқан экономикалық жағдайға алаңдағандықтан, 1948 жылы Батыс Германияға американдық Маршалл жоспары арқылы экономикалық көмек көрсетілді. Бұрынғы оккупациялық директива JCS 1067 бойынша тыйым салынған валюта реформасы Германия маркасын енгізіп, күйреуге жақын инфляцияны тоқтатты. Маршалл жоспары Батыс Германияның жаңаруында маңызды психологиялық рөл атқарғанымен, басқа да факторлар да елеулі болды. Кеңес Одағы валюта реформасына келіспеді; 1948 жылдың наурыз айында төрттік басқару органдарынан шығып, маусым айында Батыс Германия мен Батыс Берлин арасындағы барлық құрлықтағы көлік жолдарын жауып, Берлин блокадасын бастады. Батыс одақтастары қаланың батыс бөлігіне үздіксіз әуе көлігімен жабдықтауды жүзеге асырды. Кеңес Одағы 11 айдан кейін блокаданы аяқтады.

АҚШ-қа өтемақы

Достасқан елдер Германияда да, шетелде де жоғары құнды интеллектуалдық меншікті, барлық неміс патенттерін тәркілеп алды және оларды Достасқан елдердің компанияларына лицензия беру арқылы өнеркәсіптік бәсекеге қабілеттіліктерін арттырды. Германияның капитуляциясынан кейін бірден басталып, келесі екі жыл бойы АҚШ Германиядағы барлық технологиялық және ғылыми білімді, сондай-ақ барлық патенттерді жинауға бағытталған қарқынды бағдарламаны іске асырды. Джон Гимбел өзінің "Ғылым, технология және өтемақы: Соғыстан кейінгі Германиядағы пайдалану мен тонау" атты кітабында АҚШ пен Ұлыбритания алған "интеллектуалдық өтемақының" шамамен 10 миллиард долларды құрағанын айтады. Бұл саясат қолданылған екі жылдан астам уақыт бойы Германияда ешқандай өндірістік зерттеу жүргізілмеді, себебі кез келген нәтижелер шетелдік бәсекелестерге автоматты түрде қолжетімді болар еді, ал оккупациялық билік барлық құжаттар мен жабдықтарға қол жеткізуге оларды ынталандырды. Осы аралықта, мыңдаған ең үздік неміс ғалымдары АҚШ-та жұмыс істеуге жіберілді (Операция Paperclip-ке де қараңыз).

Тағамдық деңгейі

Соғыс кезінде немістер басып алынған елдерден азық-түлік қорын тартып алды және миллиондаған шетелдіктерді Германияның шығысындағы шаруашылықтардан келетін азық-түлікпен қатар, неміс шаруашылықтарында және фабрикаларында жұмыс істеуге мәжбүр етті. 1945 жылы бұл аяқталғанда, неміс нормалау жүйесі (қолданыста қалған) азық-түлікпен әлдеқайда аз қамтамасыз етілді. АҚШ армиясы шамамен 7,7 миллион тұтқынды тамақтандыру үшін үлкен көлемде азық-түлік жіберді – олар күткеннен әлдеқайда көп. Германияның басып алынуынан кейінгі бірнеше жыл бойы немістердің тамақтану деңгейі төмен болды. Немістер халықаралық көмекке жоғары приоритет берілмеді, ол көмек нацистердің құрбандарына бағытталды. Барлық көмек неміс емес, қоныс аударған адамдарға, азат етілген одақтас әскерлерінің тұтқындарына және концлагерь тұтқындарына берілуі тиіс деп белгіленді. Норвегияда 1945 жылдың 29 тамызындағы соңғы қолжетімді жарақат алу туралы мәліметтер көрсетіп тұр, сол кезде 275 неміс әскері миналарды жою кезінде қаза тапты, ал 392 адам жарақат алды.

Жаппай зорлау

Норман Наймарк "Германиядағы ресейліктер: Кеңес Одағының оккупациялық аймағының тарихы, 1945-1949" еңбегінде Қызыл Армияның әскери қызметкерлерімен капитуляцияға дейінгі айларда және одан кейінгі жылдары зорланған әйелдер мен қыздардың нақты саны ешқашан белгілі болмайтынын, бірақ олардың саны жүздеген мыңға жететіні, тіпті Барбара Джонның "Бейірімділер мен босатылғандар" еңбегінде айтылған 2 миллион құрбанға дейін болуы мүмкін екенін жазады. Олардың көптегені бірнеше рет зорланды. Наймарк әрбір құрбанның өмірінің соңына дейін осы жарақатты көтеріп жүретінін, сонымен қатар бұл Шығыс Германия халқына (Германия Демократиялық Республикасы) үлкен ұжымдық жарақат келтіргенін айтады. Наймарк мынадай қорытындыға келді: "Совет оккупациялық аймағындағы әйелдер мен ерлердің әлеуметтік психологиясы оккупацияның алғашқы күндерінен бастап, 1949 жылдың күзінде ГДР құрылғанға дейін, тіпті – кейбір пікірлер бойынша – қазіргі күнге дейін зорлау қылмысымен белгіленді". Кейбір құрбандар 60-70 рет зорланған. Немец тарихшысы Мириам Гебхардттың мәліметінше, АҚШ әскерлері Германияда 190 мыңға жуық әйелді зорлаған.

Германиядағы мемлекеттер

1947 жылы 17 желтоқсанда қазіргі Германияның Саар мемлекетіне сәйкес келетін аймақта Францияның бақылауында Саар протектораты құрылды. 1955 жылы өткізілген референдумда ұсынылған автономия қабылданбағанға дейін, оған Германиядағы басқа мемлекеттерге қосылуға рұқсат берілмеді. Бұл Саардың Германия Федеративтік Республикасына (ФРГ, Bundesrepublik Deutschland) 12-ші штат ретінде қосылуына жол ашты, ол 1957 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енді. 1949 жылдың 23 мамырында Батыс оккупацияланған аймақтарда Германия Федеративтік Республикасы құрылды, оның "уақытша" астанасы Бонн қаласы болды. Ол 11 жаңадан құрылған штаттардан (соғысқа дейінгі штаттардың орнына) тұрды, ал қазіргі Баден-Вюртемберг 1952 жылға дейін үш штатқа бөлінген еді. 1955 жылдың 5 мамырында Федеративтік Республика "толық егеменді мемлекеттің құқықтарына" ие екені жарияланды. 1949 жылдың 7 қазанында Кеңес аймағында Германия Демократиялық Республикасы (ГДР, Deutsche Demokratische Republik (DDR)) құрылды, оның астанасы Шығыс Берлин болды. 1952 жылы Сталин нотасында Германияның бірігуі және Орталық Еуропадан үлкен державалардың ығысуы ұсынылды, бірақ Ұлыбритания, Франция және АҚШ бұл ұсынысты шынайы емес деп санады. Сонымен қатар, Батыс Германияның канцлері Конрад Аденауэр "эксперименттерден" гөрі "Батыс интеграциясын" басымдыққа қойды. Ағылшын тілінде бұл екі ірі мемлекет ресми емес түрде "Батыс Германия" және "Шығыс Германия" деп аталды. Екі жағдайда да бұрынғы оккупациялық әскерлер сол жерде тұрақты орналасты. Бұрынғы Германия астанасы Берлин ерекше жағдай болды, ол Шығыс Берлин және Батыс Берлинге бөлінді, ал Батыс Берлин Шығыс Германия аумағымен толығымен қоршалған еді. Батыс Берлинде тұратын неміс азаматтары Германия Федеративтік Республикасының азаматтары болғанымен, Батыс Берлин заңды түрде Батыс Германияның құрамына кірмеді; ол 1990 жылға дейін батыстық одақтастардың ресми оккупациясы астында болды, бірақ күнделікті басқарудың көп бөлігі сайланған Батыс Берлин үкіметі арқылы жүзеге асырылды. Батыс Германия АҚШ, Ұлыбритания және Франциямен одақтас болды. "Әлеуметтік нарықтық экономикаға" ие батыс демократиялық мемлекеті 1950 жылдардан бастап, одақтастардың Маршалл жоспарынан кейінгі көмегінің, 1948 жылдың маусымындағы валюта реформасының және Корея соғысының (1950-1953) нәтижесінде дүниежүзіндегі тауарларға сұраныстың артуының арқасында ұзақ экономикалық өсімге (Wirtschaftswunder) қол жеткізді, бұл туындаған тапшылық неміс өнімдерін сатып алуға қарсылықты жеңуге көмектесті. Шығыс Германия алдымен Кеңес Одағы тарапынан оккупацияланды, ал кейін (1955 жылдың мамырында) одақтас болды.

On 17 December 1947, the Saar Protectorate had been established under French control, in the area corresponding to the current German state of Saarland. It was not allowed to join its fellow German neighbors until a plebiscite in 1955 rejected the proposed autonomy. This paved the way for the accession of the Saarland to the Federal Republic of Germany as its 12th state, which went into effect on 1 January 1957. On 23 May 1949, the Federal Republic of Germany (FRG, Bundesrepublik Deutschland) was established on the territory of the Western occupied zones, with Bonn as its "provisional" capital. It comprised the area of 11 newly formed states (replacing the pre war states), with present day Baden Württemberg being split into three states until 1952). The Federal Republic was declared to have "the full authority of a sovereign state" on 5 May 1955. On 7 October 1949 the German Democratic Republic (GDR, Deutsche Demokratische Republik (DDR)), with East Berlin as its capital, was established in the Soviet Zone. The 1952 Stalin Note proposed German reunification and superpower disengagement from Central Europe but Britain, France, and the United States rejected the offer as insincere. Also, West German Chancellor Konrad Adenauer preferred "Westintegration", rejecting "experiments". In English, the two larger states were known informally as "West Germany" and "East Germany" respectively. In both cases, the former occupying troops remained permanently stationed there. The former German capital, Berlin, was a special case, being divided into East Berlin and West Berlin, with West Berlin completely surrounded by East German territory. Though the German inhabitants of West Berlin were citizens of the Federal Republic of Germany, West Berlin was not legally incorporated into West Germany; it remained under the formal occupation of the western allies until 1990, although most day to day administration was conducted by an elected West Berlin government. West Germany was allied with the United States, the United Kingdom, and France. A western democratic country with a "social market economy", the country would from the 1950s onwards come to enjoy prolonged economic growth (Wirtschaftswunder) following the Marshall Plan help from the Allies, the currency reform of June 1948 and helped by the fact that the Korean War (1950–53) led to a worldwide increased demand for goods, where the resulting shortage helped overcome lingering resistance to the purchase of German products. East Germany was at first occupied by and later (May 1955) allied with the Soviet Union.

Батыс Германия (Германия Федеративтік Республикасы)

Батыс одақтастары Батыс Германияның лауазымды тұлғаларына билікті арттырып, өз аймақтары үшін орталық экономикалық кеңес құру арқылы болашақ Германия үкіметінің өзегін құруға көшті. Кейін бағдарламада Батыс Германияның құрылтай жиналысы, одақтастар мен неміс билігі арасындағы қатынастарды реттейтін оккупациялық статут және француздардың ағылшын және американдық аймақтармен саяси және экономикалық бірігуі қарастырылған. 1949 жылы 23 мамырда Германия Федеративтік Республикасының конституциясы – Grundgesetz (Негізгі заң) жарияланды. Тамыз айында өткен сайлаудан кейін 1949 жылы 20 қыркүйекте Конрад Аденауэр (ХДС) бірінші федералды үкіметті құрды. Аденауэрдің үкіметі ХДС, ХСС және Еркін демократиялық партиялардың коалициясы болды. Келесі күні, кейбір ерекшеліктермен өзін-өзі басқару өкілеттігін беретін оккупациялық жарғы күшіне енді. 1949 жылы Канцлер Конрад Аденауэр Бонн үшін (оның туған қаласынан он бес шақырым қашықтықта) үндеу жасағаннан кейін, Германия Федеративтік Республикасының жаңа уақытша астанасы Боннда құрылды. Германия конституциялық ассамблеясының көпшілігі (сонымен қатар АҚШ Жоғарғы қолбасшылығы) Гессен әкімшілігі жиналыс залын салуды бастаған Франкфурт-на-Майне қаласын жақты. Парламенттік кеңес (уақытша парламент) астананың жаңа орнын ұсынды, өйткені Берлин содан кейін одақтастар тікелей бақылайтын арнайы әкімшілік аймақ болды және оны Кеңес одағының басқыншылық аймағы қоршады. Берлиндегі бұрынғы Рейхстаг ғимараты кейде Бундестаг пен оның комитеттерінің және Германия Федеративтік Президентті сайлайтын орган – Бундесвершагтың отырыстары үшін орын ретінде пайдаланылған. Алайда, Кеңес рейхстаг ғимаратының пайдалануын бұзды, ғимараттың жанында өте шулы үстіркіш ұшақтар ұшқан. Бірнеше қалалар федералды үкіметті қабылдауға ұсынылды, ал Кассель (басқалар арасында) бірінші турдан шығарылды. Басқа да саясаткерлер Франкфурт қаласын таңдауға қарсы болды, өйткені ол Германияның ең ірі қалаларының бірі және Киелі Рим империясының бұрынғы орталығы ретінде Германияның "тұрақты" астанасы ретінде қабылданады, осылайша Батыс Германия халқының қайта бірігуді қолдауын әлсіретеді және үкімет Берлинге қайта оралады. Петерсберг келісімінен кейін Батыс Германия толық егемендікке және Еуропа көршілерімен және Атлантика қауымдастығымен қауымдасуға тез жетті. 1954 жылғы Лондон және Париж келісімдері 1955 жылдың мамырында мемлекеттің егемендігін (кейбір ерекшеліктермен) қалпына келтірді және Германияның Солтүстік Атлантика келісім ұйымына (НАТО) мүшелігіне жол ашты. 1951 жылдың сәуірінде Батыс Германия Франция, Италия және Бенилюкс елдерімен бірге Еуропалық көмір және болат қауымдастығына (Еуропа одағының алдағысы) қосылды. Корея соғысының (1950 жылдың маусымы) басталуы Вашингтонды Батыс Германияны қаруландыруға шақырды, бұл Батыс Еуропаны кеңестік қауіптен қорғау үшін қажет болды. Бірақ Германияның агрессиясын еске түсіру басқа еуропалық мемлекеттерді Батыс Германияның әскери күштерін қатаң бақылауға алуға итермеледі. Германияның көмір және болат қоғамдастығындағы серіктестері Еуропалық қорғаныс қоғамдастығын (ЕҚҚ) құру туралы шешім қабылдады, оның құрамында оның мүше мемлекеттерінің қарулы күштерінен тұратын, біріктірілген армия, флот және әуе күштері бар. Батыс Германияның әскери күштері EDC-тің толық бақылауына ие болады, бірақ EDC-тің басқа мүше мемлекеттері (Бельгия, Франция, Италия, Люксембург және Нидерланды) EDC-те өзара іс-қимыл жасайды, сонымен бірге өздерінің қарулы күштерін тәуелсіз бақылауда ұстайды. EDC келісімшартына қол қойылса да (1952 жылдың мамыры), ол күшіне енген жоқ. Франция галлистері ұлттық егемендікке қауіп төндіретінін айтып, оны қабылдамады, ал француз Ұлттық Ассамблеясы оны ратификациялаудан бас тартқанда (1954 жылдың тамызында) келісім өліп қалды. Француздар өздерінің ұсыныстарын өлтірді. Батыс Германияны қайта қаруландыру үшін басқа құралдар табу керек болды. Осыған жауап ретінде Брюссель шартына Батыс Германияны қосу және Батыс Еуропалық Одақ (БЭО) құру үшін өзгерістер енгізілді. Батыс Германияға қарулануға рұқсат етілуі және оның әскерін толық тәуелсіз бақылауға алуы тиіс еді; БЭО, дегенмен, оның әр мүше мемлекетінің қарулы күштерінің мөлшерін реттейді. Алайда нацизмнің қайта оралуынан қорқу көп ұзамай басылды, сондықтан да бұл ережелердің бүгінгі күні әсері аз. 1949-1960 жылдар аралығында Батыс Германия экономикасы теңдесі жоқ қарқынмен өсті. Инфляцияның төмен деңгейі, орташа жалақының өсуі және экспорт квотасының жылдам өсуі экономиканы қалпына келтіруге және шағын өркендеуге мүмкіндік берді. Ресми статистикаға сәйкес, 1950 мен 1960 жылдар аралығында Германияның жалпы ұлттық өнімі жылына шамамен 7% өсті. + ЖҰӨ өсімі 1950–1960 1951 +10.5 1952 +8.3 1953 +7.5 1954 +7.4 1955 +11.5 1956 +6.9 1957 +5.4 1958 +3.3 1959 +6.7 1960 +8.8

The Western Allies turned over increasing authority to West German officials and moved to establish a nucleus for a future German government by creating a central Economic Council for their zones. The program later provided for a West German constituent assembly, an occupation statute governing relations between the Allies and the German authorities, and the political and economic merger of the French with the British and American zones. On 23 May 1949, the Grundgesetz (Basic Law), the constitution of the Federal Republic of Germany, was promulgated. Following elections in August, the first federal government was formed on 20 September 1949, by Konrad Adenauer (CDU). Adenauer's government was a coalition of the CDU, the CSU and the Free Democrats. The next day, the occupation statute came into force, granting powers of self government with certain exceptions. In 1949 the new provisional capital of the Federal Republic of Germany was established in Bonn, after Chancellor Konrad Adenauer intervened emphatically for Bonn (which was only fifteen kilometers away from his hometown). Most of the members of the German constitutional assembly (as well as the U. S. Supreme Command) had favored Frankfurt am Main where the Hessian administration had already started the construction of an assembly hall. The Parlamentarischer Rat (interim parliament) proposed a new location for the capital, as Berlin was then a special administrative region controlled directly by the allies and surrounded by the Soviet zone of occupation. The former Reichstag building in Berlin was occasionally used as a venue for sittings of the Bundestag and its committees and the Bundesversammlung, the body which elects the German Federal President. However, the Soviets disrupted the use of the Reichstag building by flying very noisy supersonic jets near the building. A number of cities were proposed to host the federal government, and Kassel (among others) was eliminated in the first round. Other politicians opposed the choice of Frankfurt out of concern that, as one of the largest German cities and a former centre of the Holy Roman Empire, it would be accepted as a "permanent" capital of Germany, thereby weakening the West German population's support for reunification and the eventual return of the Government to Berlin. After the Petersberg agreement West Germany quickly progressed toward fuller sovereignty and association with its European neighbors and the Atlantic community. The London and Paris agreements of 1954 restored most of the state's sovereignty (with some exceptions) in May 1955 and opened the way for German membership in the North Atlantic Treaty Organization (NATO). In April 1951, West Germany joined with France, Italy and the Benelux countries in the European Coal and Steel Community (forerunner of the European Union). The outbreak of the Korean War (June 1950) led to Washington calling for the rearmament of West Germany in order to defend western Europe from the Soviet threat. But the memory of German aggression led other European states to seek tight control over the West German military. Germany's partners in the Coal and Steel Community decided to establish a European Defence Community (EDC), with an integrated army, navy and air force, composed of the armed forces of its member states. The West German military would be subject to complete EDC control, but the other EDC member states (Belgium, France, Italy, Luxembourg and the Netherlands) would cooperate in the EDC while maintaining independent control of their own armed forces. Though the EDC treaty was signed (May 1952), it never entered into force. France's Gaullists rejected it on the grounds that it threatened national sovereignty, and when the French National Assembly refused to ratify it (August 1954), the treaty died. The French had killed their own proposal. Other means had to be found to allow West German rearmament. In response, the Brussels Treaty was modified to include West Germany, and to form the Western European Union (WEU). West Germany was to be permitted to rearm, and have full sovereign control of its military; the WEU would, however, regulate the size of the armed forces permitted to each of its member states. Fears of a return to Nazism, however, soon receded, and as a consequence, these provisions of the WEU treaty have little effect today. Between 1949 and 1960, the West German economy grew at an unparalleled rate. Low rates of inflation, modest wage increases and a quickly rising export quota made it possible to restore the economy and brought a modest prosperity. According to the official statistics the German gross national product grew in average by about 7% annually between 1950 and 1960. + GNP growth 1950–1960 1951 1952 1953 1954 1955 1956 1957 1958 1959 1960 + 10.5 + 8.3 + 7.5 + 7.4 +11.5 + 6.9 + 5.4 +3.3 + 6.7 +8.8

Тұрғын үйге бастапқы талап, машина құралдарына, химиялық заттарға және автомобильдерге өсетін сұраныс және қарқынды өсіп келе жатқан ауыл шаруашылығы өндірісі осы "экономикалық кереметтің" (экономикалық ғажайып) бастапқы себептері болды, бірақ оның ішінде керемет ештеңе болған жоқ. Бұл дәуір осы он жылдық ішінде экономика министрлігін басқарған Людвиг Эрхард есімімен тығыз байланысты болды. Онжылдықтың басындағы жұмыссыздық деңгейі 10.3% құрады, бірақ 1960 жылға қарай ол 1.2% дейін төмендеді, іс жүзінде толық жұмыспен қамту болды. Шындығында, жұмыс күші жылына 3% өскендіктен, көптеген салаларда еңбекке сұраныс өсті және еңбек резервтері дерлік толық қолданылды. 1953 жылғы Ұлттық-социалистік дәуірдегі зиянды өтеу туралы заңға сәйкес, Германиямен аумақтық байланысы бар адамдар ғана зиянды өтеу ала алады, бұл Корея соғысы кезінде Германияға құл еңбек етіп жұмыс істеу үшін алынған, негізінен Орталық және Шығыс Еуропадан келген миллиондаған адамдарды өтеуден шығарды. Нәтижесінде, 1949 мен 1969 жылдар аралығында неміс гомосексуалдары – көп жағдайда концлагерьдерден аман қалғандар – 1935 мен 1945 жылдар аралығында оларды соттау үшін қолданылған сол заң бойынша сотталды, бірақ 1949–69 жылдар аралығында олар түрмеге жіберілді, концлагерьге емес. Сансыз естеліктерде, романдарда, тарихтарда, газет мақалаларында, фильмдерде, журналдарда және Landserheft (Германияда соғысты мақтан тұтатын комикстердің бір түрі) Веhrmacht керемет, батыл күш ретінде тойланды, ол SS-тан өзгеше "таза соғыс" жүргізді және Гитлердің қателіктері немесе "тағдырдың" әрекеті болмағанда осы соғысты жеңіп алар еді. Нацистердің құрбандарын құрметтеуге келетін болса, олар 1944 жылғы 20 шілдедегі төңкеріс талпынысына қатысқандарды құрметтеуге бағытталды, бұл жыл сайынғы салтанаттарға барлық жетекші саясаткерлердің қатысуымен Bendlerblock және Plötzensee түрмесінде өткізілді. Оккупацияның соңы 1990 жылға дейін Батыс одақтастары Берлинде және Германия бойынша белгілі бір жауапкершіліктерді сақтап қалды. Жаңа келісімдерге сәйкес, одақтастар НАТО қорғанысы үшін Батыс Германияда әскерлерді орналастырды, орналасу және күштер статусы туралы келісімдерге сәйкес. 45 000 француз әскерлерінен басқа, одақтас күштері НАТО-ның бірлескен қорғаныс командасының бағынысында болды. (Франция 1966 жылы НАТО-ның әскери командалық құрылымынан шықты.) Батыс Германиядағы саяси өмір өте тұрақты және тәртіпті болды. Аденауэр дәуірінен (1949–63) кейін Людвиг Эрхардтың (1963–66) қысқа мерзімі және одан кейін Курт Георг Кизингер (1966–69) келді. 1949 жылдан 1966 жылға дейінгі барлық үкіметтер Христиан-демократиялық одақ (ХДС) және Христиан-социалдық одақтың (ХСС) коалициясынан құрылды, немесе кішірек Еркін демократиялық партиямен (ЭДП) бірігіп.

The initial demand for housing, the growing demand for machine tools, chemicals, and automobiles and a rapidly increasing agricultural production were the initial triggers to this 'Wirtschaftswunder' (economic miracle) as it was known, although there was nothing miraculous about it. The era became closely linked with the name of Ludwig Erhard, who led the Ministry of Economics during the decade. Unemployment at the start of the decade stood at 10.3%, but by 1960 it had dropped to 1.2%, practically speaking full employment. In fact, there was a growing demand for labor in many industries as the workforce grew by 3% per annum, the reserves of labor were virtually used up. According to the 1953 law on compensation for suffering during the National Socialist era, only those with a territorial connection with Germany could receive compensation for their suffering, which had the effect of excluding the millions of people, mostly from Central and Eastern Europe, who had been taken to Germany to work as slave labor during World War II. As a result, German homosexuals – in many cases survivors of the concentration camps – between 1949 and 1969 continued to be convicted under the same law that had been used to convict them between 1935 and 1945, though in the period 1949–69 they were sent to prison rather than to a concentration camp. In countless memoirs, novels, histories, newspaper articles, films, magazines, and Landserheft (a type of comic book in Germany glorifying war), the Wehrmacht was celebrated as an awesome, heroic fighting force that had fought a "clean war" unlike the SS and which would have won the war as the Wehrmacht was always portrayed as superior to the Allied forces had not been for mistakes on the part of Hitler or workings of "fate". Commendations of the victims of the Nazis tended to center around honoring those involved in the July 20 putsch attempt of 1944, which meant annual ceremonies attended by all the leading politicians at the Bendlerblock and Plötzensee Prison to honor those executed for their involvement in the 20 July putsch. Until the end of occupation in 1990, the three Western Allies retained occupation powers in Berlin and certain responsibilities for Germany as a whole. Under the new arrangements, the Allies stationed troops within West Germany for NATO defense, pursuant to stationing and status of forces agreements. With the exception of 45,000 French troops, Allied forces were under NATO's joint defense command. (France withdrew from the collective military command structure of NATO in 1966.) Political life in West Germany was remarkably stable and orderly. The Adenauer era (1949–63) was followed by a brief period under Ludwig Erhard (1963–66) who, in turn, was replaced by Kurt Georg Kiesinger (1966–69). All governments between 1949 and 1966 were formed by coalitions of the Christian Democratic Union (CDU) and Christian Social Union (CSU), either alone or in coalition with the smaller Free Democratic Party (FDP).

1960 жылдар: реформалар кезеңі

Соғыстан кейінгі Германия саясатының көрнекті қайраткері 1963 жылы, тіпті дерлік күштеп, лауазымынан алысты. 1959 жылы жаңа президент сайлауы өтті, Аденауэр Эрхардты осы қызметке тағайындауды шешті. Ерхардқа бұл ұнамады, және баршаның таңғалысына, Аденауэр 83 жасында өзі осы лауазымды қабылдауды жөн көрді. Оның мақсаты, өркендеп келе жатқан өзгеріс көңіліне қарамастан, неміс саясатын тағы он жыл бақылауда ұстау еді, бірақ кеңесшілері президенттің өкілеттігінің шектеулі екенін түсіндірген соң, ол тез қызығуын жоғалтты. Британдық тарихшы Фредерик Тейлор Аденауэр басқарған Федералдық Республика Веймар Республикасындағы авторитарлық «көлеңкелі үкіметтің» көптеген ерекшеліктерін сақтап қалғанын айтты, ал «Шпигель» ісі неміс құндылықтарындағы маңызды өзгеріс болды, себебі қарапайым халық ескі авторитарлық идеалдарды қабылдамай, бүгінде Федералдық Республиканың негізі саналатын демократиялық құндылықтарды таңдады. Бір батыл адвокат, Фриц Бауэр Аушвиц концлагерінің күзетшілері туралы куәліктерді жинады, және 1963-1965 жылдары Франкфуртта жиырмаға жуық адам сотталды, бұл оқиға Франкфурттағы Аушвиц процесі ретінде танылды. Франкфуртта сотталғандар Аушвицте өздері жасаған кісі өлтірулер мен басқа да қылмыстар үшін жауап берді, ал бұйрықтарды орындаған кезде жасаған әрекеттері үшін жауапкершілікке тартылмады, себебі соттар мұны кісі өлтіруге көмектескен қылмыс деп қарады. Осы демонстрациялардан кейін, Американың Вьетнамдағы рөлі маңыздырақ бола бастағанда, студенттер арасында ата-аналарының буынының нацистік кезеңдегі рөлін білуге деген ниет пайда болды. 1968 жылы Бундестаг жол қозғалысы ережелерін бұзу туралы заң жобасын қабылдады, осы заң жобасын дайындаған жоғары дәрежелі мемлекеттік қызметкер, доктор Эдуард Дрехер, заң жобасына алғы сөзбен бірге, өте шатастыратын тақырыппен, қылмыстық істерге қатысқандарға қатысты қылмыстардың мерзімінен тыс қалғандығы туралы 15 жылдық шектеу мерзімін енгізді, бұл шектеу мерзімі өткенге дейін соңғы күдіктілердің ісін қарау мүмкін болмайтын жағдай жасады.

The grand old man of German postwar politics had to be dragged—almost literally—out of office in 1963. In 1959, it was time to elect a new president and Adenauer decided that he would place Erhard in this office. Erhard was not enthusiastic, and to everybody's surprise, Adenauer decided at the age of 83 that he would take on the position. His aim was apparently to remain in control of German politics for another ten years despite the growing mood for change, but when his advisers informed him just how limited the powers of the president were he quickly lost interest. The British historian Frederick Taylor argued that the Federal Republic under Adenauer retained many of the characteristics of the authoritarian "deep state" that existed under the Weimar Republic, and that the Der Spiegel affair marked an important turning point in German values as ordinary people rejected the old authoritarian values in favor of the more democratic values that are today seen as the bedrock of the Federal Republic. One courageous attorney, Fritz Bauer patiently gathered evidence on the guards of the Auschwitz death camp and about twenty were put trial in Frankfurt between 1963–1965 in what came to be known as the Frankfurt Auschwitz Trials. The men on trial in Frankfurt were tried only for murders and other crimes that they committed on their own initiative at Auschwitz and were not tried for anything that they did at Auschwitz when following orders, which was considered by the courts to be the lesser crime of accomplice to murder. In the wake of these demonstrations, in which the question of America's role in Vietnam began to play a bigger role, came a desire among the students to find out more about the role of their parents' generation in the Nazi era. In 1968, the Bundestag passed a Misdemeanors Bill dealing with traffic misdemeanors, into which a high ranking civil servant named Dr. Eduard Dreher who had been drafting the bill inserted a prefatory section to the bill under a very misleading heading that declared that henceforth there was a statute of limitations of 15 years from the time of the offense for the crime of being an accomplices to murder which was to apply retroactively, which made it impossible to prosecute war criminals even for being accomplices to murder since the statute of limitations as now defined for the last of the suspects had expired by 1960.

Саяси өзгерістер 1969-1990

1969 жылғы сайлауда Вилли Брандт басқарған СДГ (Социал-демократиялық партия) жеткілікті дауыс алып, ФДП (Еркін демократиялық партия) мен коалициялық үкімет құрды. Төрт жылдан астам уақыт канцлер болған Брандт, осы кезеңдегі ең танымал саясаткерлердің бірі болды. Брандт шебер сөйлеуші болды және социал-демократтардың одан әрі өсуіне оның жеке басының үлкен үлесі болды. Брандт Батыс Германияның шығыс көршілерімен қарым-қатынасты жақсарту саясатын, «Остполитика» деп аталатын саясатты бастады, оған ХДС (Христиан-демократиялық одақ) қарсы болды. Польша, Чехословакия және Шығыс Германиямен қарым-қатынасты жақсарту мәселесі қоғамдық пікірталастардағы өрескелдіктерге себеп болды, бірақ Вилли Брандт пен Сыртқы істер министрі Вальтер Шель (ФДП) үш елмен келісімдерге қол жеткізгенде үлкен қадам жасалды (1970 жылғы тамыздағы Мәскеу келісімі, 1970 жылғы желтоқсандағы Варшава келісімі, 1971 жылғы Батыс Берлиннің мәртебесі туралы Төрттік келісім және 1972 жылғы желтоқсанда қол қойылған Батыс және Шығыс Германия арасындағы қарым-қатынастар туралы келісім). 1970 жылдары «Қызыл Армия фракциясы» (RAF) террористік науқанын жалғастырып, саясаткерлерді, судьяларды, кәсіпкерлерді және полицейлерді өлтірді немесе ұрлады. RAF зорлық-зомбылығының шыңы 1977 жылғы күзде, «Неміс күзінде» болды. Палестинаны азат ету халық фронтының тобы Lufthansa рейсі 181-ді ұрлап, RAF басшыларын босату үшін кепілге алды. 1977 жылғы 18 қазанда «Lufthansa» ұшағына Могадишода «GSG 9» арнайы жасағы шабуыл жасап, кепілдерді босатылды. Сол күні аштық жариялаған Баадер-Майнхоф тобының басшылары түрмеде оқ жарақатымен өлген күйде табылды, нәтижесінде тұтқынға алынған Шлайер өлімге ие болды. Өлімдердің жанкештілікке байланысты болғаны туралы шешім қабылданды. «Қызыл Армия фракциясы» 1990 жылдарға дейін террористік науқанын жалғастырды, бірақ 1977 жылғы «Неміс күзі» олардың науқанының ең биік нүктесі болды. Федеративтік Республиканың радикалды солшылдардың террористік науқанынан туындаған дағдарысқа қарсы тұрғаны, көптеген адамдардың диктатураға ұшырауы мүмкін деген қорқынышына қарамастан, неміс демократиясының күшін көрсетті. 1979 жылдың қаңтар айында Батыс Германияда америкалық «Холокост» мини-сериалы көрсетілді. Битбургтегі СС әскерлеріне құрмет көрсетуге байланысты туындаған үлкен дау-дамайға қарамастан, сапар жалғасты, және Коль мен Рейган Битбургтегі қаза тапқандарды құрметтеді. Неміс-американдық татуласуды нығайтуға бағытталған бұл әрекет, кері нәтиже берген жағдайға ұласты. Қоғамдық сауалнамалар көрсеткендей, батыс немістердің 72 пайызы Битбургтегі рәсімді қолдады, ал американдықтар Рейганның Гитлер үшін өмірін қиған СС әскерлерінің есін құрметтеуін басым көпшілігімен мақұлдамады. Битбург даусына қарамастан немесе мүмкін соған байланысты, 1985 жылы Берлинде Холокост құрбандарына ескерткіш салу науқаны басталды.

In the 1969 election, the SPD—headed by Willy Brandt—gained enough votes to form a coalition government with the FDP. Although chancellor for only just over four years, Brandt was one of the most popular politicians in the whole period. Brandt was a gifted speaker and the growth of the Social Democrats from there on was in no small part due to his personality. Brandt began a policy of rapprochement with West Germany's eastern neighbors known as Ostpolitik, a policy opposed by the CDU. The issue of improving relations with Poland, Czechoslovakia, and East Germany made for an increasingly aggressive tone in public debates but it was a huge step forward when Willy Brandt and the Foreign Minister, Walther Scheel (FDP) negotiated agreements with all three countries (Moscow Agreement, August 1970, Warsaw Agreement, December 1970, Four Power Agreement over the status of West Berlin in 1971 and an agreement on relations between West and East Germany, signed in December 1972). Throughout the 1970s, the Red Army Faction had continued its terrorist campaign, assassinating or kidnapping politicians, judges, businessmen, and policemen. The highpoint of the RAF violence came with the German Autumn in autumn 1977. The industrialist Hanns Martin Schleyer was kidnapped on 5 September 1977 in order to force the government to free the imprisoned leaders of the Baader Meinhof Gang. A group from the Popular Front for the Liberation of Palestine hijacked Lufthansa Flight 181 to seize further hostages to free the RAF leaders. On 18 October 1977, the Lufthansa jet was stormed in Mogadishu by the GSG 9 commando unit, who were able to free the hostages. The same day, the leaders of the Baader Meinhof gang, who had been waging a hunger strike, were found dead in their prison cells with gunshot wounds, which led to Schleyer being executed by his captors. The deaths were controversially ruled suicides. The Red Army Faction was to continue its terrorist campaign into the 1990s, but the German Autumn of 1977 was the highpoint of its campaign. That the Federal Republic had faced a crisis caused by a terrorist campaign from the radical left without succumbing to dictatorship as many feared that it would, was seen as vindication of the strength of German democracy. In January 1979, the American mini series Holocaust aired in West Germany. Despite the huge controversy caused by honoring the SS men buried at Bitburg, the visit to Bitburg went ahead, and Kohl and Reagan honored the dead of Bitburg. What was intended to promote German American reconciliation turned out to be a public relations disaster that had the opposite effect. Public opinion polls showed that 72% of West Germans supported the service at Bitburg while American public opinion overwhelming disapproved of Reagan honoring the memory of the SS men who gave their lives for Hitler. Despite or perhaps because of the Bitburg controversy, in 1985 a campaign had been started to build a memorial to the victims of the Holocaust in Berlin.

Шығыс Германиядағы өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығы

1949 жылы қазанда Шығыс Германияның жеке коммунистік мемлекеті құрылғаннан кейін Социалистік бірлік партиясы зор проблемаларға тап болды. Қалалар қирағаннан басқа, өндірістік машиналар мен жабдықтардың көп бөлігі Кеңес әскерлерімен тартылып алынып, қайта құру мақсатымен Кеңес Одағына тасылды. Батыс Германия АҚШ-тан несиелер мен қаржылық көмек алса, ГДР КСРО-ға тауар экспорттаушы рөліне ие болды – бұл оның халқына ауыр тиген, бірақ қашуға мүмкін емес жағдай. СЭД-тің мақсаты ГДР-ді социалистік, кейін коммунистік мемлекетке айналдыру болатын. Бұл процестер ғылыми «Марксизм-Ленинизм» заңдарына сәйкес кезең-кезеңімен жүзеге асырылатын еді, ал экономикалық жоспарлау – осы процестің кілті. 1952 жылдың шілдесінде СЭД конференциясында Вальтер Ульбрихт «демократиялық (sic) және экономикалық даму, жұмысшы табының және еңбекке қатысатын көпшіліктің санасы социализм құрылысының ең маңызды мақсаты болуы үшін дамытылуы керек» деп мәлімдеді. Бұл әкімшілік, қарулы күштер, өнеркәсіп және ауыл шаруашылығын жоспарлаудың СЭД-тің және оның жоспарлау комитетінің толық бақылауында болатынын білдірді. Өнеркәсіптер мемлекеттік меншікке алынып, шаруашылықта ұжымдастыру енгізілді. Бірінші бесжылдық жоспар жарияланғаннан кейін Шығыс Германиядан қашқандардың саны арта бастады. Салдарынан өндіріс төмендеді, азық-түлік тапшылығы туды және бірқатар зауыттарда наразылықтар болды. 1952 жылдың 14 мамырында СЭД өндіріс нормаларын (ауысыма басына жұмысшы өнімі) 10%-ға арттыруды, бірақ жалақыны бұрынғы деңгейде ұстауды бұйырды. Бұл шешім Кремльдегі жаңа басшылыққа ұнаған жоқ. 1953 жылдың наурыз айында Сталин қайтыс болды, ал жаңа басшылық әлі қалыптасып жатқан еді. Жаңа өндіріс нормаларын енгізу совет саясатының жаңа бағытына қайшы келді. Холльштейн доктринасы Шығыс Германияны мойындамауды және Шығыс Германияға егемен мемлекет мәртебесін берген елдермен дипломатиялық қатынастарды шектеуді (немесе көбінесе тоқтатуды) қамтыды. 1950-ші жылдары Шығыс немістердің ішкі Германия шекарасы арқылы Батыс Германияға қашуы Шығыс Германия мен Батыс Германия арасындағы қарым-қатынасқа үлкен күш түсірді. Шығыс Германия 1952 жылы Батыс Германиямен шекараны жапты, бірақ адамдар Шығыс Берлиннен Батыс Берлинге қашуын жалғастырды. 1961 жылдың 13 тамызында Шығыс Германия босқындар ағынын тоқтату үшін Батыс Берлиннің айналасына Берлин қабырғасын салуды бастады, бұл қаланы екіге бөліп, Батыс Берлинге коммунистік аумақтағы Батыс әлемінің анклавына айналдырды. Қабырға – «Қырық жылдық соғыс» пен Еуропаның бөлінуінің символы болды. Содан кейін екі Германия арасындағы негізгі шекара нығайтылды. 1969 жылы канцлер Вилли Брандт Батыс Германияның Атлантикалық одақта берік тұратынын, бірақ Шығыс блогымен, әсіресе Шығыс Германиямен қарым-қатынасты жақсартуға күш салатынын мәлімдеді. Батыс Германия бұл Остполитиканы, бастапқыда консерваторлардың қатал қарсылығына қарамастан, Кеңес Одағымен, Польшамен, Чехословакиямен, Болгариямен және Венгриямен агрессиясыз келісімдер жасау арқылы бастады. Батыс Германияның Шығыс Германиямен қарым-қатынасы әсіресе қиын мәселелер тудырды. Брандттың Остполитикасы кезінде Батыс Германия бөлінген отбасылардың қиындықтарын жеңілдетуге және шиеленісті азайтуға ұмтылса да, «бір неміс ұлтында екі неміс мемлекеті» тұжырымын сақтауға бекінді. Қарым-қатынас біртіндеп жақсарды. 1970-ші жылдардың басында Остполитика Шығыс және Батыс Германия арасындағы өзара тану нысанына әкелді. Мәскеу шарты (1970 жылдың тамызы), Варшава шарты (1970 жылдың желтоқсаны), Берлиндегі Төрт держава туралы келісім (1971 жылдың қыркүйегі), Транзит келісімі (1972 жылдың мамыры) және Негізгі шарт (1972 жылдың желтоқсаны) Шығыс және Батыс Германия арасындағы қарым-қатынасты қалыпқа келтіруге көмектесті және екі мемлекеттің де 1973 жылдың қыркүйегінде Біріккен Ұлттар Ұйымына қосылуына әкелді. 1974 жылы екі Германия мемлекеті тұрақты өкілдерін алмастырды, ал 1987 жылы Шығыс Германия мемлекетінің басшысы Эрих Хонеккер Батыс Германияға ресми сапар жасады.

With the formation of a separate East German communist state in October 1949, the Socialist Unity Party faced a huge range of problems. Not only were the cities in ruins, much of the productive machinery and equipment had been seized by the Soviet occupation force and transported to The Soviet Union in order to make some kind of reconstruction possible. While West Germany received loans and other financial assistance from the United States, the GDR was in the role of an exporter of goods to the USSR—a role that its people could ill afford but which they could not avoid. The S. E. D.'s intention was to transform the GDR into a socialist and later into a communist state. These processes would occur step by step according to the laws of scientific 'Marxism Leninism' and economic planning was the key to this process. In July 1952, at a conference of the S. E. D., Walter Ulbricht announced that "the democratic (sic) and economic development, and the consciousness (Bewusstsein) of the working class and the majority of the employed classes must be developed so that the construction of Socialism becomes their most important objective." This meant that the administration, the armed forces, the planning of industry and agriculture would be under the sole authority of the S. E. D. and its planning committee. Industries would be nationalized and collectivization introduced in the farm industry. When the first Five Year Plan was announced, the flow of refugees out of East Germany began to grow. As a consequence, production fell, food became short and protests occurred in a number of factories. On 14 May 1952, the S. E. D. ordered that the production quotas (the output per man per shift) were to be increased by 10%, but wages to be kept at the former level. This decision was not popular with the new leaders in the Kremlin. Stalin had died in March 1953 and the new leadership was still evolving. The imposition of new production quotas contradicted the new direction of Soviet policies for their satellites. The Hallstein Doctrine involved non recognition of East Germany and restricted (or often ceased) diplomatic relations with countries that gave East Germany the status of a sovereign state. The constant stream of East Germans fleeing across the Inner German border to West Germany placed great strains on East German West German relations in the 1950s. East Germany sealed the borders to West Germany in 1952, but people continued to flee from East Berlin to West Berlin. On 13 August 1961, East Germany began building the Berlin Wall around West Berlin to slow the flood of refugees to a trickle, effectively cutting the city in half and making West Berlin an enclave of the Western world in communist territory. The Wall became the symbol of the Cold War and the division of Europe. Shortly afterward, the main border between the two German states was fortified. In 1969, Chancellor Willy Brandt announced that West Germany would remain firmly rooted in the Atlantic alliance, but would intensify efforts to improve relations with the Eastern Bloc, especially East Germany. West Germany commenced this Ostpolitik, initially under fierce opposition from the conservatives, by negotiating nonaggression treaties with the Soviet Union, Poland, Czechoslovakia, Bulgaria, and Hungary. West Germany's relations with East Germany posed particularly difficult questions. Though anxious to relieve serious hardships for divided families and to reduce friction, West Germany under Brandt's Ostpolitik was intent on holding to its concept of "two German states in one German nation". Relations gradually improved. In the early 1970s, the Ostpolitik led to a form of mutual recognition between East and West Germany. The Treaty of Moscow (August 1970), the Treaty of Warsaw (December 1970), the Four Power Agreement on Berlin (September 1971), the Transit Agreement (May 1972), and the Basic Treaty (December 1972) helped to normalise relations between East and West Germany and led to both states joining the United Nations in September 1973. The two German states exchanged permanent representatives in 1974, and, in 1987, East German head of state Erich Honecker paid an official visit to West Germany.

Салдары

Күні бүгінге дейін бұрынғы Шығыс Германия мен Батыс Германия арасында зор айырмашылықтар сақталып келеді (мысалы, өмір салты, әл-ауқат және саяси көзқарастар бойынша), сондықтан Шығыс және Батыс Германияны бөліп қарастыру әлі де жиі кездеседі. Германияның бірігуінен бері Шығыс Германия экономикасы күресіп келеді, және ірі көлемдегі субсидиялар әлі де Батыстан Шығысқа беріліп тұрады.

ГДР

Фулбрук, Мэри. Диктатура анатомиясы: ГДР ішінде, 1949–1989 (1998)
Ярауш, Конрад Х. және Ева Даффи. Диктатура тәжірибесі ретінде: ГДР-дің әлеуметтік-мәдени тарихына қарай (1999)
Ярауш, Конрад Х., және Волькер Грансов, ред. Германияны біріктіру: Құжаттар мен пікірталастар, 1944–1993 (1994), қайта бірігудің бастапқы көздері
Притчард, Гарет. ГДР-дің құрылуы, 1945–53 (2004)
Росс, Кори. Шығыс Германия диктатурасы: ГДР-ді түсіндірудегі мәселелер мен перспективалар (2002)
Штайнер, Андре. Сәтсіз аяқталған жоспарлар: Шығыс Германияның экономикалық тарихы, 1945–1989 (2010)
Виндзор, Филипп. "Берлин дағдарыстары" History Today (маусым 1962) 6-том, 375–384-беттер, 1946 жылдан 1961 жылға дейінгі дағдарыстар сериясын қамтиды; онлайн.