Ханс Эйслер: Австриялық-неміс композиторының өмірі мен шығармашылығы
Hanns Eisler
Ханс Эйслер (1898-1962) – неміс-австриялық композитор, шығармаларымен танымал. ББҰ-ның гимнін жазған, Брехтпен ынтымақтастығымен және киноға жазған музыкасымен белгілі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австриялық және неміс композиторы (1898–1962)
Austrian and German composer (1898–1962)
Ханс Айслер (6 шілде 1898 – 6 қыркүйек 1962) – неміс-австриялық композитор. Ол ең көп танымал Шығыс Германияның мемлекеттік әнұранын жазғаны үшін, Бертольд Брехтпен ұзақ көркемдік байланыста болғаны үшін және фильмдерге жазған музыкасы үшін. Берлиндегі Ханс Эйслер атындағы музыка жоғары мектебі оның құрметіне аталған.
Hanns Eisler (6 July 1898 – 6 September 1962) was a German Austrian composer. He is best known for composing the national anthem of East Germany, for his long artistic association with Bertolt Brecht, and for the scores he wrote for films. The Hochschule für Musik Hanns Eisler Berlin is named after him.
Отбасылық негіздер
Иоганнес Эйслер Саксониядағы Лейпциг қаласында, философия профессоры Рудольф Эйслер мен Мари Ида Фишердің ұлы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі еврей тегінен шыққан атеист, ал анасы лютеран дінінде болған. 1901 жылы отбасы Венаға көшті. Оның інісі Герхард коммунист журналист еді.
Johannes Eisler was born in Leipzig in Saxony, the son of Rudolf Eisler, a professor of philosophy, and Marie Ida Fischer. His father was an atheist of Jewish descent and his mother was Lutheran. In 1901, the family moved to Vienna. His brother, Gerhart, was a Communist journalist,
Ерте жылдары және Бертольд Брехт
Ұлы соғыста Ханс Айслер австро-венгер армиясының майдан шебінде қызмет етіп, шайқаста бірнеше рет жарақат алды. Австрия жеңілгеннен кейін Венаға оралған ол 1919 жылдан 1923 жылға дейін Арнольд Шенбергтің басшылығымен оқыды. Айслер Шенбергтің шәкірттерінің алғашқысы болды, он екі тонды немесе сериалды техникада шығармалар жазған. 1920 жылы Шарлотта Демантқа үйленді, 1934 жылы ажырасты. 1925 жылы ол Берлинге көшті, ол кезде музыка, театр, кино, өнер және саясат саласындағы тәжірибелердің ошағы болды. Ол Германия Коммунистік партиясының белсенді қолдаушысы болды және қараша тобына қатысты. 1928 жылы ол Берлиндегі марксистік жұмысшы мектебінде сабақ берді, ал оның ұлы Георг Айслер дүниеге келді, ол маңызды суретші болып өсті. Оның музыкасы саяси тақырыптарға көбірек бағытталды және Шенбергтің наразылығына қарамастан, джаз бен кабареден әсер алғандықтан стиль жөнінен "халыққа жақын" болды. Осы уақытта ол Бертольд Брехтке жақындады, ол да шамамен сол кезде марксизмге бет бұрды. Екі суретшінің арасындағы ынтымақтастық Брехттің өмірінің соңына дейін жалғасты. 1929 жылы Айслер "Цайтунгсаусхнитте" ән циклын жазды, Op. 11. Бұл шығарма Марго Хинненберг Лефебрге арналған. Он екі тондық техникада жазылмағанымен, ол кейінірек "Жаңалықтар" (немесе "Газет тілімдері") деп аталған музыкалық стильдің алға басушысы болды – газет мазмұны мен стилін пародиалайтын немесе газеттерден, жарнамалардан, журналдардан немесе сол кездегі басқа да жазба материалдардан тікелей алынған мәтіндерді қамтитын музыкалық шығармалар. Цикл газет макетін және мазмұнын пародиалайды, оның құрамына кіретін әндерге газет беттеріне ұқсас тақырыптар берілген. Оның мазмұны Эйслердің социалистік көзқарастарын көрсетеді, әннің мәтіндері Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі қиындықтарға ұшыраған қарапайым немістердің күресін еске түсіреді. Айслер Брехттің бірнеше пьесаларына музыка жазды, соның ішінде "Шешім" (Die Maßnahme) (1930), "Ана" (1932) және "Екінші дүниежүзілік соғыстағы Швейк" (1957). Олар 1930 жылдардың басында Веймар Германиясындағы саяси қозғалысқа үн қосып, наразылық әндерін де бірлесіп жазды. Олардың "Солидарлық әні" бүкіл Еуропадағы көшелердегі наразылықтар мен қоғамдық жиналыстарда орындалған әскери гимнге айналды, ал "218-параграфтың балладасы" әлемдегі абортқа қарсы заңдарға қарсы наразылық білдірген алғашқы ән болды. Брехт-Айслер әндері осы кезеңде өмірге "төменнен" – проституткалар, ұсақ қылмыскерлер, жұмыссыз және кедей жұмысшылардың көзқарасымен қарады. 1931-1932 жылдары ол Брехт пен режиссер Слатан Дудовпен бірлесіп жұмысшы сыныбының "Күле Вампе" фильміне қатысты.
During the Great War, Hanns Eisler served as a front line soldier in the Austro Hungarian army and was wounded several times in combat. Returning to Vienna after Austria's defeat, he studied from 1919 to 1923 under Arnold Schoenberg. Eisler was the first of Schoenberg's disciples to compose in the twelve tone or serial technique. He married Charlotte Demant in 1920; they separated in 1934. In 1925, he moved to Berlin—then a hothouse of experimentation in music, theater, film, art and politics. There he became an active supporter of the Communist Party of Germany and became involved with the November Group. In 1928, he taught at the Marxist Workers' School in Berlin and his son Georg Eisler, who would grow up to become an important painter, was born. His music became increasingly oriented towards political themes and, to Schoenberg's dismay, more "popular" in style with influences drawn from jazz and cabaret. At the same time, he drew close to Bertolt Brecht, whose own turn towards Marxism happened at about the same time. The collaboration between the two artists lasted for the rest of Brecht's life. In 1929, Eisler composed the song cycle Zeitungsausschnitte, Op. 11. The work is dedicated to Margot Hinnenberg Lefebre. Though not written in the twelve tone technique, it was perhaps the forerunner of a musical art style later known as "News Items" (or perhaps better characterized as "news clippings") – musical compositions that parodied a newspaper's content and style, or that included lyrics lifted directly from newspapers, leaflets, magazines or other written media of the day. The cycle parodies a newspaper's layout and content, with the songs comprising it given titles similar to headlines. Its content reflects Eisler's socialist leanings, with lyrics memorializing the struggles of ordinary Germans subject to post–World War I hardships. Eisler wrote music for several Brecht plays, including The Decision (Die Maßnahme) (1930), The Mother (1932) and Schweik in the Second World War (1957). They also collaborated on protest songs that celebrated, and contributed to, the political turmoil of Weimar Germany in the early 1930s. Their "Solidarity Song" became a popular militant anthem sung in street protests and public meetings throughout Europe, and their "Ballad of Paragraph 218" was the world's first song protesting laws against abortion. Brecht Eisler songs of this period tended to look at life from "below"—from the perspective of prostitutes, hustlers, the unemployed and the working poor. In 1931–32 he collaborated with Brecht and director Slatan Dudow on the working class film Kuhle Wampe.
Жер аудару
1933 жылдан кейін Эйслердің музыкасы мен Брехттің поэзиясы нацистік партия тарапынан тыйым салынды. Екі суретші де эмиграцияға кетті. Брехт Данияның Свендборг қаласына қоныстанса, Эйслер бірнеше жыл бойы Прага, Вена, Париж, Лондон, Мәскеу, Испания, Мексика және Дания қалаларында жұмыс істеді. Ол АҚШ-қа екі рет сапар шекті, елдің барлық аймандарында лекциялар оқыды. 1938 жылы Эйслер тұрақты виза алып, АҚШ-қа көшіп кетті. Нью-Йоркте ол Жаңа әлеуметтік зерттеулер мектебінде композициядан сабақ берді және тәжірибелік камералық және деректі музыка жазды. 1942 жылы ол Лос-Анджелеске көшті, онда 1941 жылы Даниядан шығысқа қарай, Кеңес Одағы мен Тынық мұхиты арқылы Калифорнияға келген Брехтпен қосылды. АҚШ-та Эйслер түрлі деректі фильмдерге, сондай-ақ сегіз голливудтық фильмге музыка жазды, олардың екеуі – «Жақсылар да өлді» және «Жалғыз жүрек» – 1944 және 1945 жылдары «Оскар» сыйлығына ұсынылды. Эйслердің 1930 және 1940 жылдардағы туындыларының ішінде Брехт, Игнацио Силоне және Леонард Бернштейннің өлеңдеріне негізделген он бір бөлімнен тұратын «Неміс симфониясы» (1935–1957) бар. Ол оның қорғаныс қорына қаражат жинау үшін қайырымдылық концерттерін ұйымдастырды, бірақ 1948 жылдың басында ол елден қуылды. Халық әншісі Вуди Гатри композитордың депортациясына қарсылығын «Eisler on the Go» әнінде білдірді, ол 1998 жылы Билли Брэгг пен Уилко «Mermaid Avenue» альбомында жазылды. Әнде терең ойға шомған Гатри өзін-өзі сұраққа тоқтатып, АҚШ-тың антиамерикандық қызметтер комитеті алдында куәлік беруге шақырса, не істер еді: «Мен не істейтінімді білмеймін / Мен не істейтінімді білмеймін / Эйслер келіп-кетіп жүр / Мен не істейтінімді білмеймін».
After 1933, Eisler's music and Brecht's poetry were banned by the Nazi Party. Both artists went into exile. While Brecht settled in Svendborg, Denmark, Eisler traveled for a number of years, working in Prague, Vienna, Paris, London, Moscow, Spain, Mexico and Denmark. He made two visits to the US, with speaking tours from coast to coast. In 1938, Eisler finally managed to emigrate to the United States with a permanent visa. In New York City, he taught composition at New School for Social Research and wrote experimental chamber and documentary music. In 1942, he moved to Los Angeles where he joined Brecht, who had arrived in California in 1941 after a long trip eastward from Denmark across the Soviet Union and the Pacific Ocean. In the U. S., Eisler composed music for various documentary films and for eight Hollywood film scores, two of which – Hangmen Also Die! and None but the Lonely Heart – were nominated for Oscars in 1944 and 1945 respectively. Eisler's works of the 1930s and 1940s included Deutsche Sinfonie (1935–57)—a choral symphony in eleven movements based on poems by Brecht and Ignazio Silone and Leonard Bernstein—organized benefit concerts to raise money for his defense fund, but he was deported early in 1948. Folksinger Woody Guthrie protested the composer's deportation in his lyrics for "Eisler on the Go"—recorded fifty years later by Billy Bragg and Wilco on the Mermaid Avenue album (1998). In the song, an introspective Guthrie asked himself what he would do if called to testify before the House Committee on Un American Activities: "I don't know what I'll do / I don't know what I'll do / Eisler's on the come and go / and I don't know what I'll do. "</blockquote>
Шығыс Германияда
Айслер Австрияға оралды, кейін Шығыс Берлинге көшіп барды. Шығыс Германияда ол Германия Демократиялық Республикасының ұлттық әнұранын, Курт Тухольскийнің сатирикалық өлеңдеріне арналған кабаре стиліндегі әндер циклын, сондай-ақ театр, фильмдер, теледидар және партиялық мерекелерге арналған музыка жазды. Оның осы кезеңдегі ең маңызды жобасы – Фауст тақырыбындағы «Иоганн Фауст» операсы болды. Айслердің өзі жазған либреттосы 1952 жылдың күзінде жарық көрді. Онда Фауст неміс шаруалар соғысына қатыспау арқылы жұмысшы табының мүддесіне қиянат жасаған, шешім қабылдауға ұялмаған адам ретінде бейнеленді. 1953 жылдың мамыр айында «Neues Deutschland» SED органында Айслердің либреттосына қатысты маңызды мақала жарияланды.
Eisler returned to Austria, and later moved to East Berlin. In East Germany, he composed the national anthem of the German Democratic Republic, a cycle of cabaret style songs to satirical poems by Kurt Tucholsky and incidental music for theater, films, television and party celebrations. His most ambitious project of the period was the opera Johannes Faustus on the Faust theme. The libretto, written by Eisler himself, was published in the fall of 1952. It portrayed Faust as an indecisive man who betrayed the cause of the working class by not joining the German Peasants' War. In May 1953, Eisler's libretto was attacked by a major article in Neues Deutschland, the SED organ,