Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Келісім кітабы
Book of the New Testament
Салоникалықтарға екінші хат – Христиан Киелі кітабының Жаңа Келісім кітабынан алынған кітап. Дәстүр бойынша, оның авторы – апостол Пауыл, ал Тімофей оның серігі ретінде аталған. Қазіргі заманғы библиялық зерттеушілердің пікірлері екіге бөлінген: хатты Пауыл жазды ма, жоқ па? Кейбір ғалымдар осы хатты Пауылдың өзі жазды деп санайды, ал басқалары стиль және теологиялық ерекшеліктеріне байланысты оның түпнұсқалығын жоққа шығарады, осы хат пен Салоникалықтарға бірінші хат арасында айқын қарама-қайшылықтар бар деп есептейді. Түпнұсқалығын қолдайтын ғалымдар оны шамамен 51-52 жылдары, бірінші хаттан кейін жазылғанын айтады. Ал кейінірек жазылған туынды деп санайтындар оны 80-115 жылдар шамасында дайындалған деп есептейді. Алғашқы мәтін Койне грек тілінде жазылған.
The Second Epistle to the Thessalonians is a book from the New Testament of the Christian Bible. It is traditionally attributed to Paul the Apostle, with Timothy as a co author. Modern biblical scholarship is divided on whether the epistle was written by Paul; some scholars believe Paul wrote this epistle, but others reject its authenticity based on what they see as differences in style and theology between this and the First Epistle to the Thessalonians. Scholars who support its authenticity view it as having been written around 51–52 AD, shortly after the First Epistle. Those who see it as a later composition assign a date of around 80–115 AD. The original text was written in Koine Greek.
Құрамы
Бұл хаттың түпнұсқалығы әлі де кеңінен даулы. Жаңа өсиет зерттеушісі, профессор Эрнест Бест, бұл мәселені былай түсіндіреді:
The authenticity of this epistle is still in widespread dispute. As Professor Ernest Best, New Testament scholar, explains the problem:
Бесттің сілтеме жасайтын екі хатының құрылымына кіріспе сәлемдесу (1 Салоникалықтарға 1:1а, 2 Салоникалықтарға 1:1–2) және қорытынды ізгі тілектер (1 Салоникалықтарға 5:28, 2 Салоникалықтарға 3:16д–18) кіреді, олар екі теңдес бөлімді (AA') құрайды. 2 Салоникалықтарда бұл бөлімдер 1:3 және 2:13 тармақтарында тоғыз грек сөзінен басталады. Хатың кіріспе бөлімі (1:3–2:12) екі жартыдан тұрады: 1:3–12 (мұнда кіріспе бөлім, А, 1:3–5; бірінші даму, В, 1:6–10; және параллель және қорытынды даму, В', 1:11–12) және 2:1–12 (элементтері: А 2:1–4, В 2:5–7, В' 2:8–12). Екінші, теңдес, хат бөлімі (2:13–3:16c) де екі жартыдан тұрады: 2:13–3:5 (элементтері: A 2:13–14, B 2:15–17, B' 3:1–5) және 3:6–16c (элементтері: A 3:6–9, B 3:10–12, B' 3:13–16c). 2 Салоникалықтарға арналған хаттың он екі бөлігінің жетісі "бауырлар" сөздерімен басталады. 1 Салоникалықтарға арналған хаттың он сегіз бөлігінің он төрті "ағалар" сөздерімен басталады. Екі хатта да бөлімдер көлемі мен мазмұны жағынан, сондай-ақ көптеген егжей-тегжейлі мәселелерде теңдес келеді. Мысалы, 2 Салоникалықтарға 2:5 және 3:10 тармақтарында «мен сіздермен болғанда» және «біз сіздермен болғанда» деген тіркестердің қолданылуында құрылымдық тепе-теңдік байқалады. Г. Миллиган Пауылдың түпнұсқа хатына ие болған шіркеу оларға жіберілген жалған хатты қабылдамайтынына сенімді болды. Бұл пікірді Колин Николл да қолдады, ол Екінші Салоникалықтардың түпнұсқалығын дәлелдейтін маңызды аргументтер келтірді. Ол «авторлық есімдік көзқарас оның жақтастары мойындағаннан гөрі осал» деп атап өтті. [ ] Күн мен мақсат туралы келісімнің болмауы [ ] бұл ұстанымның қиындығын көрсетеді: бір жағынан, хаттың Пауылдың хаты ретінде қабылдануы үшін күні ерте болуы керек [ ] [] екінші жағынан, күні мен мақсаты автордың 1 Салоникалықтардың заманынан ешкім 2 Салоникалықтарды жалған деп жариялай алмайтынына сенімді болуы керек [ ]". 2 Салоникалықтардың авторы Пауыл болды деп санайтындар, автордың өзімен қол қойғандығына назар аударады: «Мен, Пауыл, осы сәлемдесуді өзімнің қолыммен жазамын, мен әр хатымды осылай жазамын». Брюс Метцгер былай жазады: «Пауыл өзінің әрбір хатына (3:17) шындықты растау үшін қолымен қойған қолтаңбасына назар салады». Кейбіреулер бұл тармақты жалған автордың оқырмандарды түпнұсқалығына сендіруге тырысқан артық әрекеті деп қарастырса, басқалары оны түпнұсқадағы Ғалаттықтарға 6:11-де кездесетін сөзбен салыстырады. Киприанның 9-шы хатында да осындай жағдай байқалады. Ол жалған хат таралуы мүмкін деген қауіптеніп, хаттың түпнұсқалығын растау үшін қолтаңбаның стилін тексеру керектігін атап өтті: «жазу мен қолтаңбаның екеуі де сіздікі екенін тексеріңіз және бізге шындықтың не екенін жазып беріңіз». Түпнұсқалығын қолдайтын басқа ғалымдарға Грегори Бил, Джин Л. Грин, Айвор Х. Джонс, Леон Моррис, Бен Уизерлингтон III, Пол Фостер және Крецман жатады. Леон Моррис 1986 жылы жазғандай, сол кездегі көптеген ғалымдар 2 Салоникалықтарды Пауыл жазғанына сенді.
The structures of the two letters (to which Best refers) include opening greetings (1 Thessalonians 1:1a, 2 Thessalonians 1:1–2) and closing benedictions (1 Thessalonians 5:28, 2 Thessalonians 3:16d–18) which frame two, balancing, sections (AA'). In 2 Thessalonians these begin with similar successions of nine Greek words, at 1:3 and 2:13. The opening letter section (1:3–2:12) itself comprises two halves, 1:3–12 (where the introductory piece, A, is 1:3–5; the first development, B, is 1:6–10; and the paralleling and concluding development, B', is 1:11–12) and 2:1–12 (with pieces: A 2:1–4, B 2:5–7, B' 2:8–12). The second, balancing, letter section (2:13–3:16c) also comprises two halves: 2:13–3:5 (with pieces: A 2:13–14, B 2:15–17, B' 3:1–5) and 3:6–16c (with pieces: A 3:6–9, B 3:10–12, B' 3:13 16c). Of the twelve pieces in 2 Thessalonians, seven begin with 'brother' introductions. Of the eighteen pieces in 1 Thessalonians, fourteen begin with 'brother' introductions. In both letters, the sections balance in size and focus, and in many details. In 2 Thessalonians, in 2:5 and 3:10, for example, there is a structural balance of the use of "when I was with you " and "when we were with you ". G. Milligan argued that a church which possessed an authentic letter of Paul would be unlikely to accept a fake addressed to them. This argument was similarly supported by Colin Nicholl, who has put forward a substantial argument for the authenticity of Second Thessalonians. He points out that "the pseudonymous view is[ ] more vulnerable than most of its advocates conceded. [ ] The lack of consensus regarding a date and destination[ ] reflects a dilemma for this position: on the one hand, the date needs to be early enough for the letter to have been accepted as Pauline[ ] [on] the other hand, the date and destination need to be such that the author could be confident that no contemporary of 1 Thessalonians [ ] could have exposed 2 Thessalonians as a[ ] forgery." Those who believe Paul was the author of 2 Thessalonians also note how Paul drew attention to the authenticity of the letter by signing it himself: "I, Paul, write this greeting with my own hand, which is how I write in every letter." Bruce Metzger writes, "Paul calls attention to his signature, which was added by his own hand as a token of genuineness to every letter of his (3:17)." While some draw attention to this verse as an excessive attempt of a forging author to convince his readers of authenticity, a parallel stock phrase has been noted by some in the authentic Galatians 6:11. A parallel has also been noted among Cyprian where he stresses in his 9th epistle, under potential fears of the circulation of a forged letter, that examination of the style of the signature should be used in order to authenticate the letter: "examine whether both the writing and the signature are yours and write back to us what the matter is in truth." Other scholars who hold to authenticity include Gregory Beale, Gene L. Green, Ivor H Jones, Leon Morris, Ben Witherington III, Paul Foster, and Kretzmann. According to Leon Moris in 1986, the majority of current scholars at that time still held to Paul's authorship of 2 Thessalonians.
Аутентиктікке қарсылық
Кем дегенде 1798 жылға дейін, Иоганн Эрнст Кристиан Шмидт өз пікірін жариялаған кезде, Пауылдың осы хаттың авторы екені күмәндандырылды. Одан кейін, 1903 жылы Уильям Вреде және 1933 жылы Альфред Лоизи сияқты ғалымдар авторлықтың дәстүрлі көзқарасына қарсы шығып, бұл дәстүрлі сенімге сын көтерді. Николлдың түпнұсқалығы туралы аргументіне келетін болсақ, бір жағынан, кейбір жалған Пауыл хаттары қазіргі ғалымдар хатты Пауылдың жазғаны деп санауға жеткілікті ерте деп есептейтін мерзімнен кейін жазылған, мысалы, Қорынттықтарға арналған үшінші хат, шамамен 160-170 жылдары жазылған деп саналады; жалған жазушылар еліктеген авторларына жақын уақытта жазуға міндетті болған жоқ. Екінші жағынан, егер Николл 2 Салоникалық хаттың түпнұсқа екеніне сенетін болса, онда Пауыл 2 Салоникалықтарға 2:2-де өзінің атынан жасалған хаттар өмірлік кезеңінде-ақ болғанын көрсетеді, бұл оның жалған жазушылар замандастарының жасалманы айыптауы мүмкін болмауы үшін уақыт аралығын сақтауға тырысады деген пікірін жоққа шығарады. Жаңа өсиет зерттеушісі Барт Д. Эрман өзінің «Жалған» атты кітабында 2 Салоникалық хаттың түпнұсқалығына қарсы ең көп таралған аргументтерді келтіреді. Мысалы, ол 2 Салоникалық хаттағы Мәсіхтің қайта оралуына қатысты көзқарастар 1 Салоникалық хаттағыдан настолько айқын ерекшеленеді, оларды бір автор жазған деуге болмайды. Көптеген қазіргі ғалымдар Эрманмен келісіп, 2 Салоникалық хатты Пауыл емес, оның өлімінен кейін болған серігі немесе шәкірті жазғанын айтады. Олардың қатарында Беверли Робертс Гавента, Винсент Смайлс, Удо Шнелле, Юджин Боринг және Джозеф Келли бар. Норман Перрин: «2 Салоникалық хатты түсінудің ең дұрысы – оны елшінің ойларын жаңартып, 1 Салоникалық хатты әдейілеп еліктеу деп қарау» дейді. Перрин бұл тұжырымын сол кездегі дұғаларда Иса емес, Әке Құдайдың соңғы судья ретінде қарастырылғандығына негіздейді.
At least as early as 1798, when Johann Ernst Christian Schmidt published his opinion, Paul's authorship of this epistle was questioned. More recent challenges to this traditional belief came from scholars such as William Wrede in 1903 and Alfred Loisy in 1933, who challenged the traditional view of the authorship. Regarding Nicholl's argument for authenticity, on the one hand, it is worth noting that at least some forged Pauline letters were written well after a date modern scholars might deem early enough for the letter to be considered Pauline, such as the Third Epistle to the Corinthians, estimated to have been written around 160 170 CE; forgers were not forced to write close in time to the writers they imitated. On the other hand, it is not clear that a forger would need to ensure his writing was not contemporaneous with 1 Thessalonians if he was not actually writing the letter to Thessalonica; furthermore, if Nicholls is correct in believing 2 Thessalonians to be authentic, then Paul in 2 Thessalonians 2:2 provides evidence that forgeries in his name already existed in his own lifetime, discrediting his argument that forgers would take care to write far enough apart in time to ensure contemporaries could not denounce the forgery. In his book Forged, New Testament scholar Bart D. Ehrman puts forward some of the most common arguments against the authenticity of 2 Thessalonians. For example, he argues that the views concerning the Second Coming of Christ expressed in 2 Thessalonians differ so strikingly from those found in 1 Thessalonians that they cannot be written by the same author. Several modern scholars agree with Ehrman that 2 Thessalonians was not written by Paul but by an associate or disciple after his death. Scholars include Beverly Roberts Gaventa, Vincent Smiles, Udo Schnelle, Eugene Boring, and Joseph Kelly. Norman Perrin observes, "The best understanding of 2 Thessalonians[ ] is to see it as a deliberate imitation of 1 Thessalonians, updating the apostle's thought." Perrin bases this claim on his hypothesis that prayer at the time usually treated God the Father as ultimate judge, rather than Jesus.
Өмірбаян
Салоника Пауыл ұйымдасқан христиан қауымын құруға көмектескен Еуропадағы екінші қала болды. Бірінші хат жіберілгеннен кейін, көп ұзамай, Салоникалықтардың бір бөлігі өлгендердің келуге (парусияға) қатысатынына алаңдады. Осы алаңдауға жауап ретінде осы хат жазылды. Раймонд Браун көрсеткендей, содан кейін мына мәселе туындайды: бұл хат Пауылдың өзі жазған шынайы хат па, әлде оның шәкірттерінің бірі оның атынан жазған ба? Егер бұл хат шынайы болса, онда ол Пауылдың осы қауымға жазған алғашқы хатынан кейін жақын уақытта немесе бірнеше жылдан кейін жазылған болуы мүмкін. Браун Пауылдың «Македонияға сапарларында Салоникаға бірнеше рет барған болуы мүмкін» деп жазады. Бірақ, егер хат шынайы болмаса, Браун «кейбір жағынан түсіндіру қиынға түседі» дейді. Браун псевдонимділікті қолдайтын көптеген ғалымдар оны бірінші ғасырдың соңына, Аян кітабы жазылған шаққа жатқызатынын айтады. Бұл ғалымдар осы хаттың екінші тарауындағы «күнәлі адамның» пайда болуын ерекше атап көрсетеді, бұл тұлға 1 Жохан мен Аян кітабындағы Антихристпен немесе Калигула сияқты тарихи тұлғамен байланыстырылуы мүмкін.
Thessalonica was the second city in Europe where Paul helped to create an organized Christian community. At some point after the first letter was sent, probably soon, some of the Thessalonicans grew concerned over whether those who had died would share in the parousia. This letter was written in response to this concern. The problem then arises, as Raymond Brown points out, whether this letter is an authentic writing of Paul or written by one of his followers in his name. If this letter is authentic, then it might have been written soon after Paul's first letter to this community—or possibly years later. Brown notes that Paul "most likely visited Thessalonica several times in his journeys to Macedonia". However, if the letter is not authentic, Brown notes that "in some ways interpretation becomes more complex." Brown believes that the majority of scholars who advocate pseudonymity would place it towards the end of the first century, the same time that Revelation was written. These scholars emphasize the appearance of "that man of sin" in the second chapter of this letter, whether this personage is identified with the Antichrist of 1 John and Revelation, or with a historical person like Caligula.