Кіріспе

Құс түрлері

Анд қазы (Chloephaga melanoptera) – Anserinae кішітұқымының Tadornini тайпасына жататын су құсының бір түрі. Ол Аргентина, Боливия, Чили және Перуде таралған.

Таксономия және жүйелеу

Анд қазының таксономиясы әлі де даулы. Халықаралық орнитологиялық комитет (IOC) және BirdLife International’s Handbook of the Birds of the World (HBW) оны бірнеше басқа қаздармен бірге Chloephaga туысына жатқызады. Дегенмен, 2014 жылы жарияланған молекулалық филогенетикалық зерттеу нәтижесінде, Америка орнитологиялық қоғамының Оңтүстік Америка жіктелу комитеті мен Клементс таксономиясы оны және Ориноко қазын қайта жаңартылған Oressochen туысына жатқызады. IOC және HBW Ориноко қазын Neochen туысына жатқызады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Анд қаздары Перудің Анкаш және Хунин департаменттерінен оңтүстікке қарай, Боливияның батысы арқылы Чилидің Нубле аймағына және Аргентинаның Катамарка провинциясына дейін таралған. Олар ашық шалғынды далаларда, батпақтарда және көлдер мен лагуналардың жағалауларында мекендейді. Көбінесе теңіз деңгейінен жоғары биіктікте кездеседі, бірақ Чилиде қысқы қар көп жауған кезде уақытша төменге түседі.

Қозғалыс

Уақытша биіктік өзгерістерін есептемегенде, Анд қаздары өмір бойы қоныстану аймақтарында мекендейді. Олар көбінесе құрлықта болады, бірақ қауіптен қашу үшін ұшып, балаларын жыртқыштардан сақтау үшін суға жетелеуі мүмкін.

Тамақтандыру

Анд тауығының не жегені туралы көбінесе ештеңе белгілі емес, бірақ олардың диетасы көбінесе тек шөптерден тұратын сияқты. Олар көбейтілмейтін кезде көбінесе шала-шұба жұптар құрайды.

Өсіру

Анд қаздары тек көбейту маусымында аумақтық болады, ол қарашада, оңтүстік жазында басталады. Олардың жыл бойы берік жұп құратындарына сенімі бар. Олар дәстүрлі ұя жасамайды, бірақ жұмыртқаларын сирек өсімдіктер арасында, кейде жалаңаш жерге салады. Бір тоғысқа 5-10 жұмыртқадан тұрады. Аталықтары шамамен 30 күндік инкубация кезеңінде аналықтарын қорғайды.

Дауыстау

Анд тауықшасы өте дауыс шығарады, аталықтары мен аналықтарының дауыстары мүлдем әртүрлі. Аталықтары "жұмсақ "хуит уит уит", "қырсылдаған", "киоп", төменгі үнмен шығарылатын "ыңыршық", бір буынды ескерту сыбызғысы және екі буынды жыныстық шақырулар" жасайды. Аналықтары "біршама кедір-бұдыр "ква-квак" және "қарық "гак-гак"" дыбыстарын шығарады.

Мәртебе

IUCN Анд тауық қазын қауіпсіз деп бағалаған. Оның өте кең таралған аймағы бар, және популяциясының мөлшері белгісіз болғанымен, тұрақты деп есептеледі. Қазіргі уақытта ешқандай тікелей қауіп анықталған жоқ. "Бұл түрдің шалғай орналасқан мекендеу ортасы оны адамдардың қудалауынан қорғады [және] осы қаз пайдаланатын аймақтардың жақын арада адамдар тарапынан өгерілуі екіталай." Оны қой шаруалары өз малдарына бәсекелес деп санайды.