Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлыбритания мемлекеттік есеп беру процесі
UK government accounting process
Ұлыбритания мемлекеттік қызметінде, Ұлыбритания Королінің қазынасы, "Скассарий туралы диалог" (Dialogus de Scaccario) бойынша,
In the civil service of the United Kingdom, His Majesty's Exchequer, According to the Dialogus de Scaccario ('Dialogue concerning the Exchequer'),
"Қазынашылық" термині кейіннен жылдың екі реті Пасха мен Майклмас күндері өткізілетін жиналыстарға қатысты қолданыла бастады. Онда мемлекеттік қаржылық мәселелер қаралып, шерифтердің есептерінен аудит өтетін еді.
The term Exchequer then came to refer to the twice yearly meetings held at Easter and Michaelmas, at which government financial business was transacted and an audit held of sheriffs' returns.
Нормандияның қазынасы
Нормандиядағы қазынашылықтың жұмысы 1180 жылдан бері құжатталған. Бұл қазынашылық Англия қазынашылығынан кеңірек өкілеттіктерге ие болды, салық және әкімшілік мәселелермен айналысты. "Қазынашылық туралы әңгіме" ("Dialogue concerning the Exchequer") еңбегінде Норман корольдері Англиядағы қазынашылықты нормандық қазынашылықтың еркін үлгісімен құрды деген жалпы пікір айтылады, сонымен қатар, қазынашылық англосаксон дәуірінде болған деген альтернативті көзқарасқа да күмәнмен қарастырылады. Екі қазынашылықтың нақты құрылған уақыты әлі белгісіз.
The operation of an exchequer in Normandy is documented as early as 1180. This exchequer had broader jurisdiction than the English exchequer, dealing in both fiscal and administrative matters. The Dialogue concerning the Exchequer presents it as a general belief that the Norman kings established the Exchequer in England on the loose model of the Norman exchequer, while noting with some doubt an alternative view that the Exchequer existed in Anglo Saxon times. The specific chronology of the two exchequers' foundings remains unknown.
Англия мен Уэльстегі қазынашылық
Қазынашылықтың нақты қашан құрылғаны белгісіз, бірақ ең алғашқы дерек 1110 жылы король Генрих I билігі кезіндегі патшалық жарлықта кездеседі. Ең көне сақталған құбырлар тізімі 1130 жылға жатады (ол жақсы қалыптасқан күйде, мұндай жазбалар бұрын да болғанын, бірақ сақталмағанын көрсетеді). Құбырлар тізімдері патшалық кірістері мен салық салудың үзіліссіз жазбасын құрайды; алайда, барлық кірістер Қазынашылыққа түспеді, ал кейбір салықтар мен алымдар құбырлар тізімдерінде тіркелмеді. 1176 жылы, Генрих II билігінің 23-ші жылы, Қазынашылық туралы диалог жазылған кезде, Қазынашылық екі бөлікке бөлінді: кірістерді жинаған таза әкімшілік Қазынашылық және король кірісімен айналысқан сот – Қазынашылықтың сот залы. Шағымдар Қазынашылық палатасына берілді. Магна Карта жарияланғаннан кейін, Қазынашылықтың корольдік өлшемдер мен фунттардың үлгілерін сақтауын қамтамасыз ететін заң қабылданды. Алайда, бұл номиналды стандарттар корольдіктегі жергілікті жерлерде сирек сақталды. 1190 жылдардың соңынан 1290 жылы яһудилерді қуылғанға дейін, яһудилерге салық салу және яһудилер мен христиандар арасындағы сот істері үшін бөлек бөлім болды, ол Яһудилердің Қазынашылығы (латынша: Scaccarium Judaeorum) деп аталды. 1600 жылдардың көп бөлігінде алтын шеберлері үкімет санкциясымен ақша қорын Қазынашылыққа сақтады. Чарльз II 1672 жылы Қазынашылықты "жапты", одан төлемдерді тоқтатып, Уолтер Бегеоттың айтуынша, "осы қорқынышты ұрлықтардың біріне" айналдырды. Бұл алтын шеберлерін және Стюарт үкіметінің кредитін құртты, олар оны ешқашан қалпына келтіре алмады. 1694 жылы Уильям III үкіметінің Лондондағы кредиті соншалықты нашар болды, ол қарыз ала алмады, бұл Англия банкінің губернаторы мен компаниясының құрылуына әкелді. Қазынашылықтың жазбалары 19 ғасырға дейін Вестминстер залының жанындағы Пелл кеңсесінде сақталды. Офис орамалар жасалған терілерден (сол кезде "пелл" немесе жүн) аталды.
It is unknown exactly when the Exchequer was established, but the earliest mention appears in a royal writ of 1110 during the reign of King Henry I. The oldest surviving Pipe Roll is that of 1130 (already in mature form, indicating that such records existed for some time beforehand, though they do not survive). Pipe Rolls form a mostly continuous record of royal revenues and taxation; however, not all revenue went into the Exchequer, and some taxes and levies were never recorded in the Pipe Rolls. By 1176, the 23rd year of the reign of Henry II which is the date of the Dialogue concerning the Exchequer, the Exchequer was split into two components: the purely administrative Exchequer of Receipt, which collected revenue, and the Exchequer of Pleas, a law court concerned with the King's revenue. Appeals were to the Court of Exchequer Chamber. Following the proclamation of Magna Carta, legislation was enacted whereby the Exchequer would maintain the realm's prototypes for the yard and pound. These nominal standards were, however, only infrequently enforced on the localities around the kingdom. From the late 1190s to the expulsion of the Jews in 1290, there was a separate division for taxation of Jews and the law cases arising between Jews and Christians, called Exchequer of the Jews (Latin: Scaccarium Judaeorum). Through most of the 1600s, goldsmiths would deposit their reserve of treasure with the Exchequer, sanctioned by the government. Charles II "shut up" the Exchequer in 1672, forbidding payments from it, in what Walter Bagehot described as "one of those monstrous frauds this monstrous robbery". This ruined the goldsmiths and the credit of the Stuart government, which would never recover it. In 1694, the credit of William III's government was so bad in London that it could not borrow, which led to the foundation of the Governor and Company of the Bank of England. The records of the Exchequer were kept in the Pell Office, adjacent to Westminster Hall, until the 19th century. The office was named after the skins (then "pells" or pelts) from which the rolls were made.
Реформа және құлдырау
XIX ғасырда бірқатар реформалар қазынашылықтың рөлін азайтты, кейбір функциялары басқа министрліктерге берілді. 1834 жылы Премьер-министр Уильям Питт жүргізген реформалардың нәтижесінде қазынашылық кіріс жинау департаменті ретінде қажетсіз болып қалды, ал ол қазынашылық канцлері лауазымында да қызмет еткен. Одан кейін кіріс жинаған мемлекеттік департаменттер оны тікелей Англия банкіне төлей бастады, ал бұрын қазынаға төленген барлық қаражат Біріктірілген қорға (Консолидацияланған қорға) аударылды. 1866 жылы Сауда кеңесінің Стандарттар департаменті метрологиялық жауапкершілікті өз мойнына алды, ал аудиттік функциялар Мемлекеттік есептерді тексеру комиссарларының функцияларымен біріктіріліп, Бақылаушы-аудитор генерал лауазымы құрылды. 1866 жылдан 1983 жылға дейін, жаңа Ұлттық аудит кеңсесі құрылғанға дейін, атауы Қазынашылық және аудит департаменті болып сақталды. Қазіргі заманда "Exchequer" сөзі қазынашылықты білдіреді және көбінесе жалпы ақшалай қаражатты (байлықты) көрсетеді; мысалы, "компанияның қазынасы таусылып бара".
In the 19th century, a number of reforms reduced the role of the Exchequer, with some functions moved to other departments. The Exchequer became unnecessary as a revenue collecting department in 1834 with the reforms of Prime Minister William Pitt, who also served as Chancellor of the Exchequer. The government departments collecting revenue then paid it directly to the Bank of England, with all money previously paid to the Exchequer being credited to the Consolidated Fund. In 1866, the Standards Department of the Board of Trade took over metrological responsibilities and audit functions were combined with those of the Commissioners for auditing the Public Accounts under the new post of Comptroller and Auditor General. The name continued as the Exchequer and Audit Department from 1866 until 1983 when the new National Audit Office was created. In modern times, "Exchequer" has come to mean the Treasury and, colloquially, pecuniary possessions in general; as in "the company's exchequer is low".
Шотландияның қазынасы
Шотландияның қазынасы шамамен 1200 жылы құрылды, Англиядағыдай аудит және корольдық кірістерді бақылауда ұқсас рөл атқарды. Шотландия қазынасы жеке сот функциясын дамытуда баяу болды; және ол 1584 жылға дейін король кеңесінен бөлек сотқа айналмады. Тіпті сонда да сот және әкімшілік рөлдер ағылшын қазынасындағыдай толыққанды бөлінбеді. 1707 жылы «Шотландия қазынашылық соты туралы» 1707 жылғы заң (6 Ann. c. 53) қазынаны ағылшын үлгісіндегі сотқа қайта құрды, онда лорд-шеф барон және төрт барон болды. Сот ағылшын процедуралық формаларын қабылдап, қосымша өкілеттіктер алды. Бұл 1707 жылғы Одақ туралы заңның 19-тармағында жасалды.
The Scottish Exchequer dates to around 1200, with a similar role in auditing and royal revenues as in England. The Scottish Exchequer was slower to develop a separate judicial role; and it was not until 1584 that it became a court of law, separate from the king's council. Even then, the judicial and the administrative roles were never completely separated as with the English Exchequer. In 1707, the Exchequer Court (Scotland) Act 1707 (6 Ann. c. 53) reconstituted the Exchequer into a law court on the English model, with a lord chief baron and four barons. The court adopted English forms of procedure and had further powers added. This was done in Section 19 of the Act of Union 1707
1832 жылдан бастап жаңа барондар тағайындалған жоқ; олардың қызметін Сессия сотының судьялары көбірек атқарды. «Шотландия қазынашылық соты туралы» 1856 жылғы заң (19 & 20 Vict. c. 56) қазынаны Сессия сотының құрамына енгізді. Лорд-ординар қазынашылық істерінде судья ретінде жұмыс істейді. 1947 жылы ағылшын процессуалдық формалары қолданудан тоқтатылды.
From 1832, no new barons were appointed; their role was increasingly assumed by judges of the Court of Session. By the Exchequer Court (Scotland) Act 1856 (19 & 20 Vict. c. 56), the Exchequer became a part of the Court of Session. A lord ordinary acts as a judge in Exchequer causes. The English forms of process ceased to be used in 1947.
Ирландияның қазынасы
Ирландияның қазынасы 1210 жылы Англия королі Джон Ирландиядағы өзінің билеуін қайта ұйымдастырып, оны ағылшын құқығымен үйлестірген кезде құрылды.
The Exchequer of Ireland developed in 1210 when King John of England reorganized the governance of his Lordship of Ireland and brought it more in line with English law.