1936 жылғы Германия-Жапония келісімі: Антикоминтерн пактісі

Кіріспе

1936 жылы Германия мен Жапония арасында жасалған келісім

Антикоминтерндік келісім, ресми түрде Коммунистік Интернационалға қарсы келісім – 1936 жылдың 25 қарашасында нацистік Германия мен Жапония империясы арасында жасалған, Коммунистік Интернационалға (Коминтернге) бағытталған антикоммунистік келісім. Оған Германияның толық өкілі Йоахим фон Риббентроп пен Жапонияның Германиядағы елшісі Кинтомо Мушанокоджи қол қойды. Италия 1937 жылы қосылды, бірақ ол кіру шарттары бойынша бастапқы қол қоюшы ретінде заңды түрде танылды. 1939 жылы Испания мен Венгрия қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тағы да басқа елдер қосылды. Жапондық тарап Антикоминтерндік келісімнің шын мәнінде Кеңес Одағына қарсы одаққа айналатынына үміттенді, және кеңестік тарап оны осылай қабылдады. Сонымен қатар, Германия мен Жапонияның Кеңес Одағына қарсы бірлескен саясатын нақтылайтын құпия хаттама да болды. Бірақ, фашистік Италияның келісімге қосылуынан кейін, әсіресе Молотов-Риббентроп келісімінен соң Германияның Кеңес Одағымен жақындасуынан кейін, ол батысқа және Ұлыбританияға қарсы бағытталған сипатқа ие болды. 1939 жылдың тамызынан бастап Жапония Молотов-Риббентроп келісімінің салдарынан Германиядан алшақтады. Антикоминтерндік келісімнен кейін 1940 жылдың қыркүйегінде үшжақты келісім жасалды, онда Кеңес Одағынан гөрі АҚШ негізгі қауіп ретінде көрсетілді, бірақ 1941 жылдың желтоқсанына қарай ол да іс жүзінде күшін жойды. Антикоминтерндік келісім 1941 жылдың қарашасында жаңадан жаңартылып, келісімге бірнеше жаңа мүшелер қосылды. Антикоминтерндік келісім Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін тоқтатылды.

"Анти-Коминтерн" (GDAV)

Антикоминтерн, ресми атауы Gesamtverband Deutscher antikommunistischer Vereinigungen (қысқаша атауы GDAV, «Германияның антикоммунистік федерацияларының жалпы бірлестігі») — 1933 жылы Жозеф Геббельс құрған неміс агенттігі. Бұл Адольф Гитлердің екі ел арасындағы қарым-қатынасты жақсартуға жасаған әрекеттерінің бастамасы болды. Гитлер үшін Ұлыбританиямен жақсы қарым-қатынас орнату, Ұлыбританияның одақтастары Франция мен Италияны әлсіретіп, Кеңес Одағының ықпалын шектеуге мүмкіндік берер еді. Гитлер кейіннен Риббентропты 1936–1938 жылдары Ұлыбританиядағы Германия елшісі қызметінде Лондонға, Ұлыбританияның Антикоминтерн келісіміне қосылуын қамтамасыз ету мақсатымен жіберді. Ол британдықтардың келісімге қосылуын өзінің «ең үлкен тілегі» деп жариялады. Жапонияда бұл келісім күдікпен қабылданды. Мушанокоджи 1935 жылғы 4 шілдеде өткен елшілік кездесуінде Германиямен одақтасуға асығудың дұрыс емес екенін айтты, себебі ол (дұрыс) Англо-неміс теңіз келісімін Ұлыбританиямен одақтасуға жасалған неміс әрекеті деп түсіндірді. АҚШ пен Ұлыбритания 1931 жылғы Мукден оқиғасынан бері Жапонияға жаулы қарым-қатынас көрсетіп келді, және Мушанокоджи Германия Жапониямен серіктестік орнына Ұлыбританиямен серіктестік таңдаған жағдайда Жапонияның оқшауланып қалуы мүмкін деп қорқады. Ол Гитлердің сыртқы саясатқа қатысты жеке тапсырмаларын сыртқы істер министрлігінің келісіміне қарамастан тәуелсіз түрде орындай алатын. Бұл екі ведомство арасында бәсекелестік туды. Риббентроп Гитлердің таңдаған жеке дипломаты болғанымен, оның геостратегиялық дипломатияға қатысты көзқарасы 1930 жылдардың соңында Гитлердің көзқарасынан едәуір өзгеше болды. Гитлер Ұлыбританияға достық қарым-қатынас көрсетіп, Кеңес Одағын жоюды қолдағанмен, Жапонияға келгенде Риббентроп жапондықтардың назарын Кеңес Одағынан Ұлыбританияға аударуға болады деп сенді, осылайша Жапония Риббентроптың британдықтарға қарсы коалициясында серіктес бола алады.

Германия мен Кеңес Одағының соғыстар аралығындағы келісімдері

Веймар Республикасы кезінде Германия үкіметі КСРО-мен маңызды келісімдер жасады, соның ішінде 1922 жылғы Рапалло келісімі және 1926 жылғы Берлин келісімі. Антикоминтерн пактісіне қол қойылған күні, 1936 жылғы 25 қарашада Риббентроп Мушанокоджиге Германия үкіметі осы екі келісімнің шарттарын құпия қосымша хаттама бойынша күшін жойған деп санайтынын мәлімдеді. Мәдени тұрғыдан алғанда, 1922 жылғы Вашингтон келісімі Батыс державаларының тағы бір сатқындығы ретінде қарастырылды, себебі 1919 жылы Ұлттар Лигасы аясында нәсілдік теңдікке кепілдік беру жөніндегі жапондық ұсыныстар қабылданбады. Неміс тарихшысы Бернд Мартин Вашингтон теңіз конференциясын «жапондық «Версаль» деп атады. Еуропалық ірі державалардың Жапонияның Қытайға жасаған шабуылына дипломатиялық реакциясы, Қытайдың Ұлттар Лигасына үнемі жүгінуіне қарамастан, жапондықтардың алға жылжуын тоқтатуға жеткіліксіз болды. Бұл шабуылға Токиодан ешқандай орталықтап берілген бұйрық болған жоқ, ол Квантун армиясы жетекшілігінің дербес шешімі болды.

Литтон баяндамасы Маньчжуриядағы жанжалға жауаптылықты жапондықтарға жүктегеннен кейін, Ұлыбританияның сыртқы істер министрі сэр Джон Саймон 1932 жылғы 7 желтоқсандағы сөйлесінде Жапонияны айыптаудан бас тартты және осының нәтижесінде Ясукэ Мацуока сияқты жапон саясаткерлерінің құрметіне ие болды, олар британдықтардың салқын реакциясын Қытайдағы жапондық саясатты одан әрі қолдау ретінде қарады. Жапония 1933 жылғы ақпанда Литтон баяндамасының нәтижесінде Ұлттар Лигасынан шықты. Тангу келісімі Маньчжуриядағы жауынгерлік әрекеттерді тоқтатты, бірақ Жапонияның Қытайдағы амбициялары әлі де толыққанды қанағаттандырылмады. 1933-1936 жылдары Жапонияның сыртқы істер министрі Коки Хирота «Хиротаның достық дипломатиясы» деп аталатын Хирота вакё гайко саясатын жүргізді. 1934 жылғы Амау доктринасымен қорытындыланған Жапония өзін бүкіл Шығыс Азияның қорғаушы күші ретінде қарастырды, бұл 1823 жылғы Монро доктринасы бойынша Америка Құрама Штаттарының Америкадағы рөлін еске түсіреді. Бұл позицияны Еуропаның ірі державалары қайтадан қабылдады, тіпті Невилл Чемберлен 1934 жылы Ұлыбритания мен Жапония арасындағы қарым-қатынасты жақсарту мақсатында ағылшын-жапондық шабуылға қарсы келісім туралы келіссөздер жүргізуге тырысты.

Жапондықтар мен советтердің балық шаруашылығы туралы келісім келіссөздері және шекаралық даулар

Антикоминтерн келісімі бойынша келіссөздер жүргізіліп жатқан кезде, Жапония үкіметі Кеңес үкіметімен Жапон теңізінде балық аулау құқықтары мәселесін де талқылап жатты. Антикоминтерн келісімінің Германия мен Жапония арасындағы КСРО-ға қарсы құпия қосымша хаттамасы, екі тараптың біреуінің Кеңес Одағымен саяси келісімдер жасауына екінші тараптың келісімінсіз тыйым салатындықтан, Жапония елшісі Мушанокодзи бұл келісімнің жапон-кеңес келіссөздеріне қандай салдар әкелуі мүмкін екенінен алаңдады. Ол 25 қарашада келісімге қол қойылғаннан кейін Риббентропқа жолдаған хатында бұл туралы сұрақ қойды және сондай-ақ жапондық Маньчжурия мен КСРО арасындағы шекаралық мәселелерге тоқталды. Риббентроп Германия үкіметінің Жапонияның тәуелсіз екенін және Мушанокодзи атап өткен мәселелерді шешуде еркін екенін растады, сол күні берген жауабында. Екі ел де маңызды саяси нәсілдік идеологияларды ұсынды, Германияда Альфред Розенберг, ал Жапонияда Шумей Окава жетекші нәсілшіл идеологтарға айналды. Розенберг үкіметтің қолдауын алды және 1933 жылы нацистер билікке келгеннен кейін партияның маңызды тұлғасына айналды, ал Окаваның аудиториясы шектеулі болды. Окава негізгі қолдауын жас ұлтшыл әскери шенеуніктерден, әсіресе 1931 жылы Жапонияның Солтүстік-Шығыс Қытайға алғашқы шабуылын бастаған Квантун армиясынан тапты. Неміс нәсілдік ой-пікірінен туындауы мүмкін дипломатиялық қиындықтарды болдырмау үшін, мемлекеттік баспасөзdeгі неміс нәсілшіл пропагандасы Жапонияны ренжітпеу үшін жапон халқы туралы мәселелерден аулақ болды. Коммунистік Интернационал демократиялық жүйедегі коммунистік партияларға ұсылған бағытты түбірінен өзгертті. Демократиялық және фашистік партияларды саяси одақтас (әлеуметтік фашизм) деп қарастырудың орнына, коммунистік қозғалыстар оңшылдардың күшін арттыруына жол бермеу үшін солшыл және орталықшыл күштермен одақтасуға (халық фронты саясаты) шақырылды. Дипломатиялық тұрғыдан алғанда, жетінші дүниежүзілік конгресс Кеңес Одағында "ұжымдық қауіпсіздік" саясатын енгізді, онда КСРО фашистік режимдерге қарсы тұру үшін батыс демократияларымен бірігуге тырысты.

At the time of the negotiations for the Anti Comintern Pact, the Japanese government was also in negotiations with the Soviet government over fishing rights in the Sea of Japan. As the Anti Comintern Pact's secret additional protocol between Germany and Japan against the USSR was to forbid political treaties by either state with the Soviet Union without the express consent of the other party to the Anti Comintern Pact, Japanese ambassador Mushanokōji was concerned whether the Pact would result in consequences for the Japanese Soviet negotiations. He inquired about it in a letter to Ribbentrop after the signing of the treaty on 25 November, and also mentioned the issue of border questions between Japanese controlled Manchukuo and the USSR. Ribbentrop confirmed the German government's assent that Japan was autonomous and free to proceed in the matters mentioned by Mushanokōji his reply on the same day. Both countries shared examples of very politically significant racial ideologies, with Alfred Rosenberg in Germany and Shūmei Ōkawa in Japan becoming the leading racialist ideologues. Whereas Rosenberg enjoyed government backing and was a central party figure after the Nazis' rise to power in 1933, Ōkawa's audience was more limited. Ōkawa found his main support base with young nationalistic military officers, particularly those in the Kwantung Army, the military unit that instigated Japan's initial invasion of North East China in 1931. To prevent diplomatic complications as a result of German racial thought, German racist propaganda in the state controlled press was directed away from the topic of the Japanese people so as to not irritate Japan. the Communist International drastically changed the course that communist parties were advised to take in democratic systems. Instead of viewing the democratic and fascist parties as politically allied (social fascism), the communist movements were encouraged to ally with leftist and centrist forces (the policy of the popular front) in order to prevent the rightists from gaining ground. Diplomatically, the Seventh World Congress also brought on the 'collective security' policy in the Soviet Union, wherein the USSR would attempt to align with the western democracies to counteract the fascist regimes.

Қытайдың Германия мен Жапония арасындағы қарым-қатынастағы рөлі

Қытай Республикасы немістердің маңызды серіктесі болғанмен, Жапон империясының ащы жауы еді, себебі Жапония 1931 жылы Маньчжурияны басып алды. Риббентроп Қытай мен Жапонияны антикоммунистік блогына тартуға үміттенгенімен, жалғасқан қақтығыстар мен соғыстың басталуы Германияның екіұшты позициясын, соның ішінде Қытай-Германия әскери ынтымақтастығын және Александр фон Фалькенхаузен сияқты Чан Кайшидің әскери кеңесшілерінің мәртебесін екі азиялық мемлекет үшін де үлкен алаңдатушылық тудырды. Бұдан әрі, Қытай Германия бизнесі үшін Азиядағы ең ірі сауда серіктесі болды. Ал жапондық саяси және әскери топтар 1934 жылға қарай Германиядағы жаңа Гитлер үкіметінің тиімділігіне көңілсіздік білдірді, Токионың болжамы бойынша ол КСРО-мен бейбіт қарым-қатынасты сақтап, Мәскеудің жауларымен ашық одақтасудан қашынар еді. Жапонияның сенімсіздігіне Германия мен Қытайдың жақын қарым-қатынасы себеп болды, ол өз кезегінде Жапонияға қарсы КСРО-ның одақтасы ретінде қарастырылды. Қытай 1941 жылдың 9 желтоқсанында Жапониямен бірге Германия мен Италияға соғыс жариялады, бұл Жапонияның Перл-Харборға шабуыл жасауынан және Американың Екінші дүниежүзілік соғысқа кіруінен кейін болды, себебі Германия мен Италияның жапондық агрессияны қолдауы көрсетілді.

Францияның тұрақсыздығы

Француздық Үшінші Республиканың ішкі жағдайы тұрақсыз болды. Бұл Францияның қарсыластарына, әсіресе Германияға, ықпалын кеңейтуге мүмкіндік берді, сонымен бірге Польша және Чехословакия сияқты Францияның еуропалық серіктестерін әлсіретті. 1936 жылдың маусымында Леон Блум кабинеті Франция халық фронтының қолдауымен билікті қабылдады. Франциядағы әлеуметтік тұрақсыздық пен саяси зорлық-зомбылық француз үкіметін Францияның дипломатиялық және әскери күшін қолдануда сақтық пен тиімсіздікке итерді. Гитлер Франция халық фронтының Испаниядағы Азамат соғысына ұқсас жағдайға алып келетінін күткен, 1936 жылдың 6 қазанында француз елшісіне коммунистердің Францияда билікті басып алуы Германия үшін ішкі мәселе ретінде қарастырылмайтынын ашық мәлімдеді. Француз сыртқы саясатында 1934 жылғы неміс-поляк шабуылға қарсы келісім Шығыс Еуропадағы француз одағының тұрақтылығына қатысты алаңдаушылық тудырды. Бұл 1936 жылғы франко-кеңес өзара көмек туралы шартқа әкелген Кеңес Одағына француздардың қайта бағытталуына себеп болды. Испаниядағы Азамат соғысы немістер үшін Германияға (және Жапонияға) қарсы бағытталған Коминтерннің жетінші дүниежүзілік конгресінің идеяларының геосаясатқа әсер ететінінің нақты дәлелі ретінде қарастырылды. Алғашында шарт 1935 жылдың қарашасына жоспарланған, шақырулар Қытай, Ұлыбритания, Италия және Польшаға жіберуі тиіс еді. Алайда, Германияның әскери және дипломатиялық басшылығы шартты жүзеге асыруды тоқтатты, себебі олар Германияның Қытаймен қарым-қатынасының нашарлауынан қорқыды. Тарихшы Карл Бойд мұны Хак арқылы Осимамен байланыс орнатумен байланыстырады. Дегенмен, Германияның идеологиялық жақындығы мен Жапонияның әскери әлеуеті және Қытайдың экономикалық құндылығы арасындағы дипломатиялық екіұштылық сақталды, ал Нейрат Германияның Қытаймен одақтасуын қолдады. 1936 жылдың сәуір айында Германия Қытаймен маңызды сауда келісіміне қол қойып, Қытайға Германияның өнеркәсіптік және басқа да тауарларын сатып алу үшін 100 миллион марка несие берді. Нейрат пен Сыртқы істер министрлігі білмейтін Хитлер 1936 жылдың жазында Қытай мен Жапонияның Германияның сыртқы саясатындағы маңыздылығын қайта бағалауды бастады. Гитлер жапондықтармен жаңа келіссөздер жүргізуге рұқсат берді. Алайда, шарттың ресми түрде қол қойылуы кезінде, тамыз және қазан айларында кейбір ұсақ түзетулер енгізілді. Оның мерзімі бастапқыда жоспарланған 10 жылдан 5 жылға дейін қысқартылды. Осима мен Гитлердің үмітіне қарамастан, Жапониядағы әскери басшылық әскери ережелердің тек қорғаныс сипатында болуы керек екенін талап етті, тіпті олар құпия қосымшада келісілген болса да. Әскери басшылар егер Жапония Қытайға қарсы соғысқа тартылса, шарттың шабуылдық тармағы дипломатиялық тұрғыдан Жапонияны әскери тұрғыдан соғысуға дайын емес Кеңес Одағына қарсы соғысқа итермелейтінінен қорқыды. Нәтижесінде, құпия қосымша хаттаманың бірінші бабында Кеңес Одағының "қоздырылмаған шабуылы" туралы айтылды және шабуылдық ережелер болмады. Бұл мерзімнің қысқаруы Жапон Сыртқы істер министрлігінің шарттың бастапқы Байройт жобасына қарсылық білдіргеннен кейін жасалған ұступтардың бірі болды, онда шарттың мерзімі он жыл болуы тиіс еді. Бірінші бапта Германия мен Жапония өздерінің құзыретті органдарының "Коминтерннің қызметі туралы және ақпарат пен қорғаныс шаралары туралы мәліметтер алмасуда тығыз ынтымақтастық жасайтынына" келісті. Екі тарап екінші бапта "қолданыстағы заң шеңберінде өздерінің құзыретті органдарымен [ ] өз елінде немесе шетелде Коминтерннің тікелей немесе жанама қызметімен айналысатын адамдарға қарсы қатаң шаралар қолданатынына" келісті.

The domestic situation in the French Third Republic was unstable. This provided the opportunity for France's rivals, especially Germany, to expand their influence, while at the same time weakening France's European partners, such as Poland and Czechoslovakia. The cabinet of Léon Blum, supported by France's popular front, had taken the reins in June 1936. The social instability and political violence within France made the French government careful and ineffective in applying France's otherwise extensive diplomatic and military power. Hitler, who expected France's popular front to result in a situation similar to the Spanish Civil War, openly announced to the French ambassador on 6 October 1936 that a communist takeover in France would not be treated by Germany as a domestic affair. In French foreign policy, the 1934 German–Polish Non Aggression Pact had caused concerns about the stability of the French alliance system in eastern Europe, leading to a French realignment towards the Soviet Union that resulted in the 1936 Franco Soviet Treaty of Mutual Assistance. The Spanish Civil War was viewed by the Germans as concrete proof that the teachings of the Seventh World Congress of the Comintern, which had been specifically aimed against Germany (and Japan), were indeed affecting geopolitics. Originally, the treaty was scheduled for November 1935, and invitations were to be extended to China, the United Kingdom, Italy and Poland. However, the German military and diplomatic leadership stalled the treaty's realization, as they feared a breakdown in the German relations with China. Historian Carl Boyd interprets this as a reference to the contact with Ōshima established via Hack. However, the German diplomatic ambivalence between the ideological proximity and military potential of Japan and the economic value of China continued, and Neurath remained in favor of German alignment with China. In April 1936, Germany signed a major commercial treaty with China and gave them a credit of 100,000,000 marks for China to purchase German industrial and other products. It was Hitler himself who, unbeknownst to Neurath and the foreign ministry, began to reassess the importance of China and Japan in German foreign relations over the course of the summer of 1936. Hitler sanctioned new negotiations with the Japanese. However, some minor adjustments were still made between August and October, when the pact was formally initialed. Its length was reduced to 5 years, down from 10 as had originally been planned. And, against Ōshima's and Hitler's hopes, the military leadership in Japan insisted that the military provisions could be only defensive and not offensive, even if agreed upon in a secret addendum. The military leadership was concerned that, if Japan was caught in a war against China, an offensive clause to the treaty would diplomatically force Japan into a war against the Soviet Union that it was militarily unwilling to fight. As a result, the first article of the secret additional protocol spoke specifically of "unprovoked attack" by the Soviet Union and had no offensive provisions. This reduced length was one of the concessions made after the objections of the Japanese foreign ministry to the initial Bayreuth draft of the treaty, in which the treaty was at first supposed to have a duration of ten years. In the first article, German and Japan agreed to have their competent authorities "closely co operate in the exchange of reports on the activities of [ ] and on measures of information and defense against" the Comintern. The two contracting parties also agreed, in the second article, to have their competent authorities "within the framework of the existing law [ ] take stringent measures against those who at home or abroad work on direct or indirect duty" of the Comintern.

Қытай

Германия мен Жапония арасындағы Анти-Коминтерн пакті Қытайға тікелей қауіп төндірді, себебі Қытай жақындап келе жатқан жапондық шабуылға қарсы Германияның әскери көмегіне сеніп бағдарланған болатын. Германияның Сыртқы істер министрлігі, Риббентроптың кеңсесінің (Dienststelle Ribbentrop) Жапониямен жақын қарым-қатынас орнатуына қарсы болды және Қытайға Германияның көмегіне сендіру үшін маңызды күш-жігер жұмсады. Бұл 1937 жылдың шілдесінде Жапония мен Қытай арасындағы соғыс басталғанға дейін жалғасты, содан кейін Германия Риббентроптың саясатын ұстанды және Жапониямен айқын түрде бірікті.

Германия

Германия жұртшылығына 1937 жылы Германияның «Рейхсгезецблетт» басылымы арқылы келісімнің заң күшіне енгені туралы хабарланды. Риббентроп Антикоминтерн шартын батыс өркениетін қорғау мақсатындағы бірлескен неміс-жапондық іс-қимыл деп түсіндірді. Германия үкіметі жапондықтар туралы неміс жұртшылығының пікірін жақсарту үшін жарнамалық науқан ұйымдастырды.

Италия

1935 жылы Германияны әлі де әлеуетті бәсекелес ретінде қарастырған Италия үкіметі бастапқыда Антикоминтерн келісімінің келіссөздерінен бас тартты. Келісімнен кейін Германиямен жақындасу нәтижесінде жапон қоғамына ұлттық-социалистік идеологияның таралуы Жапонияда антисемитизмнің күшеюіне әкелді. Келісімнің басты жақтаушысы болды. Принц Котохито армияның Берлиндегі Ошиманың әрекеттеріне жағымды қатынас танытты. Жапон теңіз күштері АҚШ пен Ұлыбританиямен жақсы қарым-қатынас орнатуға мүмкіндік берсе, келісімнен бас тартуға дайын еді. Литвинов 26 қарашада Кеңестер Одағының съезінде сөйлеген сөзінде, халыққа таныстырылған келісімнің толықтығына күмән келтіріп, оны "бір уақытта талқыланған басқа келісімнің жасырын мақсаты" деп мәлімдеді. Юренев тіпті келісім жарияланбас бұрын, 16 және 20 қарашада Жапонияның сыртқы істер министрі Аритамен байланысқа түсті. Арита алғашқы сұранысқа келіссөздердің Коминтернмен ғана, КСРО-мен емес екенін айтып, жауап бермеді, бірақ Юреневтің екінші хатына жауап қайтармады, онда елші жапондық сыртқы қызметін Германиямен КСРО-ға қарсы құпия келіссөздер жүргізуде деп айыптады.

Ұлыбритания

Ұлыбритания Азиядағы және, әрі қарай Африкадағы отаршылдық империясына жапондықтардың, ал кейін Германиямен итальяндық одақтың қауіп төндіргенін көрді. Бұл көзқарас Торап державаларының теңіз күштерінің аясында толыққанды негізделмеген, себебі Германия, Италия және Жапонияның теңіз жоғарғы қолбасшылықтарының басты назары Кеңес Одағына емес, Ұлыбританияға қарсы бағытталған еді. Олар Қытайға қарсы жапондық агрессияны тоқтатуға ешқандай дипломатиялық немесе басқа да күш-жігер жұмсаған жоқ. Неміс үкіметі мен сыртқы істер ведомствосы жапондықтардың іс-әрекетін жеке түрде сынға алды. Жапонияның Германиядағы елшісі Мушанокоджи мемлекеттік хатшы Эрнст фон Вайцзекерге Қытайға жасаған жапондық шабуылдың Антикоминтерн келісімінің рухында, қытайлық коммунизмді жеңу мақсатында жасалғанын түсіндіргенде, Вайцзекер Мушанокоджидің түсіндірмесін неміс пікіріне сүйене отырып жоққа шығарды – жапондық әрекеттер қытайлық коммунизмнің өсуін тежеудің орнына, оны ынталандырады. 1937 жылға қарай Италияның келісімге деген қызығушылығы өзгерді, себебі Муссолини әкімшілігі Жапониямен өзінің әскери одағын құруды қалады және келісімге қосылу Италия үкіметінің қалаған үшжақты одағын – Германия мен Жапониямен бірлескен одақты құрудың ең оңай жолы болады деп ойлады. Осы әскери-саяси тазалау кезінде Гитлер он екі генералдың (Бломберг пен Фричті есептемегенде) қызметінен босатып, тағы 51 әскери лауазымға жаңа тағайындамалар жасады. Муссолини, енді Ұлыбритания мен Германия арасындағы итальяндық дипломатиялық бейтараптыққа ұмтылысын тоқтатып, Италияның Германиямен одақтасуына толыққанды бекінді. Жапондықтардың жалпы көзқарасы, әлі де британдықтарға емес, советтіктерге қарсы болғандықтан, Германия мен Италияның Ұлыбританияға ашық қарсылық көрсету жоспарларымен үйлеспеді. Жапондық сыртқы істер ведомствосы Батыс Еуропа елдері арасындағы соғысқа тартылуды қаламай, нәтижесінде Осі державаларының Ұлыбританияға және КСРО-ға қарсы жоспарларын ажыратуға тырысты. Риббентроптың жоспарлары жапондық делегаттар тарапынан қабылданбады, олар Антикоминтерн келісімінің бастапқы антикоммунистік мақсатын сақтап, оған антибритандық бағыт қосылуына келіспеді. Ақырында, жапондықтардың сақтығы Риббентропты үшжақты емес, екіжақты одаққа келісуге мәжбүр етті, және Германия мен Италия арасында 1939 жылдың 22 мамырында Болат келісіміне қол қойылды. Бұл үлкен үштікке кірмейтін, тәуелсіздігі бар алғашқы мүше болды, содан кейін келісім мүшелері арасында бірінші сыныпты мәртебеден бас тартқан алғашқы ел атанды, осылайша Германия, Италия және Жапония келісімнің жетекші елдері ретінде, ал қалған елдер олардың бағыныштылары ретінде бөлінді. Бұл үш жетекші елдің артықшылықты мәртебесі 1941 жылдың 25 қарашасында келісімді ұзарту кезінде ресми түрде бекітілді. Өзінің мемуарларында Венгрияның мықты басшысы Миклош Хорти Германияның тіпті Венгрияның Антикоминтерн келісіміне қосылғанға дейін де Венгрияның ішкі істеріне орынсыз араласқанына шағымданып, Германияның БАҚ-тары бірінші Вена сыйлығы кезінде Германияның дипломатиялық араласуынан пайдаланғаннан кейін Венгрияның "төлейтін қарызы" бар деп талап етуге орын жоқ екенін айтты.

The United Kingdom also saw its colonial empire in Asia and eventually Africa threatened by the Japanese and later also the Italian alliance with Germany. This view was not completely unjustified in the context of the Axis Powers' navies, as the naval high commands of Germany, Italy and Japan mainly aimed their common considerations against the United Kingdom, not the Soviet Union. it made no particular effort, diplomatic or otherwise, to stop the Japanese aggression against China. The German government and foreign service still remained privately critical of the Japanese course of action. When Japanese ambassador to Germany Mushanokōji explained to state secretary Ernst von Weizsäcker that the Japanese invasion of China kept in the spirit of the Anti Comintern Pact in its attempt to vanquish Chinese communism, Weizsäcker dismissed Mushanokōji's explanation on the basis of the German view that the Japanese action would foster rather than stifle the growth of communism in China. By 1937, the Italian interest in the pact had changed, as the Mussolini administration desired to have its own military alliance with Japan and felt that accession to the agreement would be the easiest way to forge the triangular alliance with Germany and Japan that the Italian government desired. In this military political purge, Hitler removed twelve generals (not counting Blomberg and Fritsch) and reassigned 51 other military posts. Mussolini, who had by now given up his attempts at Italian diplomatic ambivalence between the United Kingdom and Germany and fully committed to Italian alliance with Germany,

The overall Japanese attitude, still anti Soviet rather than anti British, did not fit with the German and Italian designs to openly antagonize the United Kingdom. The Japanese foreign service did not wish to be drawn into a war between the nations of Western Europe and as a result aimed to differentiate between the Axis Powers' designs against the UK and those against the USSR. Ribbentrop's designs were thus rejected by the Japanese delegates, who insisted on the Anti Comintern Pact's initial anti communist designs and were unwilling to see an anti British component added to it. Eventually, Japanese caution led Ribbentrop to settle for only a bilateral alliance rather than the trilateral one he had hoped for, and the Pact of Steel was signed between Germany and Italy on 22 May 1939. It was the first member with some independence outside of the big three, and it was subsequently the first country to be denied first class status among the pact's members, thus establishing the division between Germany, Italy and Japan as the leading nations of the pact and the remaining countries as their subordinates. This superior status of the three leading countries was later formalized in the extension of the pact on 25 November 1941. In his memoirs, Hungary's strongman Miklós Horthy would later complain that Germany had unduly involved itself in Hungarian domestic affairs even before Hungary's accession to the Anti Comintern Pact, and that German media had no place to insist that Hungary had a 'bill to pay' after profiting from German diplomatic intervention on her behalf during the First Vienna Award.

Испанияның кіруі

Франсиско Франконың Испаниясы 1939 жылдың 27 наурызында келісімге қосылды, бұл испан республикашыларының Мадрид қоршауының соңында капитуляциялауымен испан Азамат соғысының аяқталуымен бір күнді құрады. Ұлтшылдардың жеңісі анық болғаннан кейін британ үкіметі Мадридтегі жаңа үкіметпен қарым-қатынасты жылдам жақсартуға тырысты, бірақ Испанияның келісімге кіргені англо-испан қарым-қатынасын кері қайтарды. Франция, 1939 жылғы 25 ақпандағы Берард-Жордана келісімінде көрсетілгендей, фалангистермен жақсы қарым-қатынас орнатуға мүдделі болғанымен, британдықтардан да аз нәтижеге қол жеткізді. Испанияның Антикоминтерн пактісіне қосылғаннан кейін, колониялық Мароккода испан әскерлерінің саны артты, ал Франко үкіметі испан Азамат соғысының соңғы күндерінде елден қашқан босқындардың елге қайта оралуына рұқсат бермей, жағдайды одан әрі шиеленістірді. 1939 жылдың қаңтарында Остік державалар Югославиядағы Стойадинович үкіметін Антикоминтерн пактісіне қосылуға көндіруге тырысты. Бұл Остік державаларды таң қалдырды, олар Стойадиновичтің билікте сенімді екеніне сенген.

Италия

Екінші дүниежүзілік соғысқа дайындық кезінде Италияның Германияның іс-әрекеттеріне деген реакциясы беймаз болды. Италия халқының бұрыннан бар Германияға қарсы және соғысқа қарсы көңіл күйі Молотов-Риббентроп пактісімен одан сайын нашарлады.