Кіріспе
1927 жылы түсірілген фильм. "It" (цитата белгілерінде стильдеу) – 1927 жылы түсірілген американдық үнсіз фильмі. Оны Кларенс Г. Баджер мен Йозеф фон Штернберг режиссерлік еткен, ал басты рөлді Клара Боу сомдады. Фильм Элинор Глиннің сол аттас сериялық повесіне негізделген, ол "It" және басқа да әңгімелер (1927) жинағында қайта жарияланған. Глин өзі әңгімені бейімдеп, фильмде өзінің рөлінде ойнайды. Фильм кассада сәтті болды және Боудың жұлдызды жолына түрткіс беріп, оны сол дәуірдегі ең танымал актрисалардың біріне айналдырды. Фильм "it girl" (тартымды, сүйкімді қыз) деген ұғымды таныстырды, ал "it" термині фильмнің басында "кейбір адамдарға тән, өзінің магниттік күшімен басқаларды тартатын қасиет" деп анықталды. Фильмнің әлемдік премьерасы 1927 жылдың 14 қаңтарында Лос-Анджелесте, ал 1927 жылдың 5 ақпанында Нью-Йоркте өтті. 1927 жылдың 19 ақпанында фильм жалпы жұртшылыққа ұсынылды. Көп жылдар бойы фильм жоғалып кеткені саналды, бірақ 1960 жылдары Прагада нитратты көшірмесі табылды. 2001 жылы Конгресс кітапханасы оны "мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар" деп танып, АҚШ Ұлттық кино реестріне енгізуге таңдады. Фильмнің авторлық құқығы 1954 жылы жаңартылды, ал 2023 жылдың 1 қаңтарында фильм көпшілік мүлігіне айналды.
It (stylized in quotation marks) is a 1927 American silent film directed by Clarence G. Badger and Josef von Sternberg, and starring Clara Bow. It is based on the serialised novella of the same name, republished in "It" and Other Stories (1927), by Elinor Glyn, who adapted the story and appears in the film as herself. The film was a box office hit and served as Bow's star vehicle, turning her into one of the most popular actresses of the era. It popularized the concept of the "it girl", with the term "it" defined in the opening as the "quality possessed by some which draws all others with its magnetic force." The film had its world premiere in Los Angeles on January 14, 1927, followed by a New York showing on February 5, 1927. It was released to the general public on February 19, 1927. The picture was considered lost for many years; however, in the 1960s, a nitrate copy was discovered in Prague. In 2001, It was selected for preservation in the United States National Film Registry by the Library of Congress as being "culturally, historically, or aesthetically significant". The film's copyright was renewed in 1954, and the film entered the public domain on January 1, 2023.
Сюжет
Батыл дүкенші қыз Бетти Лу Спенс өзінің сұлу жұмыс берушісі Сайрус Уолтхамға, "әлемдегі ең ірі дүкеннің" жаңа менеджері және мұрагері. Алайда, олар әртүрлі әлеуметтік таптарға жатады және ол қазірдің өзінде ақ шашы бар Адела Ван Норманмен романтикалық байланыста. Бетти Сайрусқа жақындау үшін оның бейтарап досы Монтиді пайдаланады. Бетти ақыры Сайрустың назарын аударғанда, ол оны Кони Айлендке шығаруға көндіреді, онда ол роллер-костерлер мен хот-догтардың пролетарлық ләззаттарымен танысады және керемет уақыт өткізеді. Кеш соңында ол қызды сүйгенге тырысады. Ол оның бетін шапалақпен шауып, машинадан шашып, пәтеріне кіреді, бірақ кейін ол кетіп бара жатқанда, терезеден оған көз тастайды. Келесі күні әлеуметтік көмек көрсетуші қызметкерлер Беттидің ауру бөлмедегі серігі Моллидің баласын алып кетуге тырысады. Досын қорғау үшін Бетти баланың шын мәнінде оның екенін батыл айтады. Өкінішке қарай, мұны Монти естиді, ол Сайрусқа айтады. Ол қызға ғашық болса да, Кир оған үйленуден басқа барлық нәрсені қамтитын "келісім" ұсынады. Бетти Лу шоқ пен қорлықта бас тартады. Ол көп ұзамай болған барлық азапты ұмытуға тырысады, бұл уақытқа Сайрус туралы ұмытады. Монтиден Сайрустың қате түсінігін естігенде, ол ашуланып, бұрынғы сүйіктісіне сабақ беруді уәде етеді. Сайрус яхтамен экскурсия өткізгенде, Бетти Лу Монтиге "Мисс Ван Кортланд" болып маскарацияланып, оны ертіп алып кетуге мәжбүр етеді. Сайрус алдымен оны кемеден алып тастағысы келеді, бірақ ол Бетти Луның оған қарсы тұра алмайды; ол ақыр соңында оны бұғаулап, үйленуді ұсынады, бірақ ол оны "оның кеңсе жігітіне үйленер едім" деп, оны қайтарып алады, бұл оның мақсатына жетеді, бірақ жүрегін сындырады. Ол сәби туралы шындықты біліп, Монтиді оны табу үшін яхтаның руліне қалдырады. Монти яхтаны балық аулайтын қайыққа соғып, Бетти Лу мен Аделаны суға лақтырады. Бетти Лу Аделаны құтқарып, оның бетін ұрып, үрейленіп, екеуін де суға батырумен қорқытады. Фильмнің соңында ол мен Сайрус яхтаның зәкірінде татуласады, олардың арасында кеме атауының алғашқы екі әріптері - Итола. Монти мен Адела достарын жоғалтып алғандары үшін ренжіген, бірақ фильм аяқталғанда олар бір-бірімен қарым-қатынас жасайтыны айтылады.
"Ол" ұғымы
Тұжырымдаманың пайда болуы әдетте Элинор Глинге байланысты, бірақ 1904 жылы Рудьярд Киплинг "Миссис Батерст" әңгімесінде осы құбылысты алғаш рет таныстырды. Бұл, сөздермен айтқанда, әдемілік те емес, жақсы сөйлеу қабілеті де емес. Бұл жай ғана "Сол". Кейбір әйелдер бір рет көшемен өтсе де, ер адамның есте сақталады. 1927 жылдың ақпан айында "Космополитан" журналы Глиннің "Сол" құбылысын анықтаған екі бөлімді мақаласын жариялады. Ол – кейбір адамдарға тән, басқаларды өзінің магниттік күшімен тартатын қасиет. "Сол" арқылы әйел болсаңыз, барлық еркектердің, ал еркек болсаңыз, барлық әйелдердің көңілін аласыз. "Сол" – бұл тек ақыл-ойдың қасиеті ғана емес, сонымен қатар физикалық тартымдылық та болуы мүмкін.
Өндіріс
Paramount Pictures компаниясы Глинге концепция үшін 50 000 доллар төледі, оған фильмде өзін-өзіңнің кішкентай рөлі берілді және "хикая мен бейімделу" авторлығын иеленді. Хоуп Лоринг, Луис Д. Лайтон және Джордж Марион-күлгі (титрлер) сценарий жазды, ал Карл Сэндбург Глиннің журналдағы әңгімесі "фильмге мүлдем ұқсамайды, ешқандай жағынан да ұқсамайды" деп атап өтті. Әңгіменің бастапқы нұсқасында магниттік тартымға ие кейіпкер ер адам болған. Paramount продюсерлері кейіпкерді әйел етуді ұсынды. Сондай-ақ, бастапқы әйел кейіпкері Ава Кливленд жоғары топтан шыққан, ал Бетти Лу жұмысшы топтан шыққан. Дегенмен, Глин фильмнің бейімделуіне толыққанды қатысып, өзгерістерге өте икемді болды. Бұл "концепциялық фильмнің" бірінші мысалдарының бірі, сондай-ақ өнімді орналастырудың ерте мысалдарының бірі. "Ол" деген түсінік фильм бойына жиі айтылады, соның ішінде Глин өзін-өзі көрсетіп, Мистер Уолтемге "Ол" дегенді түсіндіретін көріністе. "Космополитан" журналы Монти Глиннің әңгімесін оқып, оны көрермендерге таныстыратын сахнада ерекше көзге түседі. Сахналық актриса Дороти Трю өзінің алғашқы кино рөлін кішкентай, есімдері көрсетілмеген рөлде ойнады. Жас Гари Купер газет тілшісі рөліне шағын рөлде тартылды.
Қабылдау
Ол бүкіл Америка Құрама Штаттарында көрермендердің үлкен қызығушылығын тудырып, кассалық рекордтарды жаңартты. Сыншылар фильмді, әсіресе оның бас рольдегі актрисасын, "көруге ләззат алатын нәрсе" деп мақтады. Бұл фильм Клара Боуды жаңағы киноактрисадан 1920-жылдардың ең танымал киножұлдызына айналдырды, соның нәтижесінде ол "It" фильмі арқылы кино тарихына енді. "The It girl" термині содан бері мәдени сөздікке кірді. Фильмнен алынған бір эпизод 1931 жылы Paramount компаниясы түсірген "Көлбеулер салған үй" атты жарнамалық фильмнің құрамына енген.