Кіріспе

Гонконг үкіметінің басшысы британдық билік кезінде, Гонконгтың қазіргі үкімет басшысы.

Гонконг губернаторы 1843 жылдан 1997 жылға дейін Гонконгтағы британдық тәждің өкілі болды. Осы қызметінде губернатор Атқарушы кеңестің төрағасы және Гонконгтағы Британдық күштердің бас қолбасшысы болды. Губернатордың өкілеттіктері Гонконг хаттары мен Корольдік нұсқауларда белгіленген. 1997 жылы Гонконгтың Қытайға қайтарылуымен және британдық биліктің аяқталуымен байланысты, осы лауазымның көптеген азаматтық функциялары Гонконгтың бас атқарушысына, ал әскери функциялары Халықтық азаттық армиясының Гонконг гарнизонының қолбасшысына жүктелді.

Әкім

Губернатордың өкілеттіктері мен міндеттері 1843 жылы Гонконг патенттік хаттары мен Корольдік нұсқауларында белгіленген. Британ монархы (Сыртқы істер министрінің кеңесімен) тағайындаған губернатор Гонконгтың үкіметінің атқарушы билігін британдық билік кезінде жүзеге асырды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қысқа мерзімді тәжірибе болғанымен, британдық биліктің соңғы жылдарына дейін өкілдік үкімет құруға күшті тыйыс жасалмады. Гонконг губернаторы колониялық кабинеттің, Атқарушы кеңестің (ExCo) төрағасы болды және 1993 жылға дейін Заңнамалық кеңестің президенті де осы қызметті атқарды. Губернатор колонияның заң шығарушы органының (көбінесе LegCo деп аталатын) көптеген, тіпті барлық мүшелерін тағайындады. Бұл орган 1985 жылы LegCo-ға алғашқы тікелей емес сайлау өткізілгенге дейін кеңінен кеңес беруші орган болып саналды. Бастапқыда екі кеңесте де британдық эмигранттар басымдық құрды, бірақ уақыт өте келе бұл орынды жергілікті Гонконгтық қытайлар иеленді. Тарихи тұрғыдан алғанда, Гонконг губернаторлары кәсіби дипломаттар немесе жоғары лауазымды отарлық шенеуніктер болды, бірақ соңғы губернатор Крис Паттен мансапты саясаткер болды. 1996 жылдың желтоқсан айында губернатордың жалақысы салықсыз жылына 3,036,000 Гонконг долларына тең болды. Ол бас хатшының жалақысының 125%-ына бекітілді. Губернатор болмаған жағдайда бас хатшы дереу колонияның губернаторының міндетін атқарушы болып тағайындалған. Бас хатшылар тарихи түрде Отарлық кеңседен немесе британдық әскерден тағайындалған. Бір Корольдік теңіз флотының вице-адмиралы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін әкімші болып қызмет етті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гонконгты жапондықтар басып алғанда төрт жапондық әскери офицері (үш армия офицері және бір әскери-теңіз вице-адмиралы) әкімшілер болып қызмет етті.

Көлік

Гонконг губернаторы күнделікті сапарлар үшін Daimler DS420 көлігін, ал ресми шараларға қатысқанда Rolls Royce Phantom V ландолетін пайдаланды. Екі көлік те 1997 жылдың 1 шілдесінде Қытайға берілгеннен кейін Корольдік теңіз күштерімен дереу алынып кетті.

Тұрғын үйлер

Бірінші губернатор, сэр Генри Поттингер, 1-ші баронет, 1843 жылдан 1846 жылға дейін қазіргі бұрынғы француз миссиясы ғимаратында тұрды. 1945-1946 жылдары Жапония басылғаннан кейін ол Уақытша үкіметтің резиденциясы ретінде пайдаланылды. Қазіргі уақытта бұл ғимаратта Гонконгтың соңғы сатыдағы апелляциялық соты орналасқан. Оның ізбасары, сэр Джон Дэвис, 1-ші баронет, Кейн-роудқа көшкенге дейін сонда тұрды. 4-ші губернатор, сэр Джон Боурингтен бастап, 1941-1946 жылдарды қоспағанда, губернаторлар Үкімет үйінде тұрды. 1941 жылдан 1945 жылға дейін Гонконгтың әскери губернаторы ретінде жапон күштерінің қолбасшысы Флагстафф үйін өз резиденциясы ретінде пайдаланды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін резиденция Британ күштерінің қолбасшысына қайтарылды.

Британдық әкімшілер мен губернаторлар (18411941)

Жоқ. (Номер) Портрет Аты Қызмет мерзімі Тегі Елтанымы Тақырыбы Қызметке кірген күні Қызметтен кеткен күні Мерзімі Сэр Чарльз Эллиот Дрезден, Саксония 26 қаңтар 1841 12 тамыз 1841 0 жыл, 198 күн Қытайдағы британ саудасының бас инспекторы Александр Роберт Джонстон Коломбо, Цейлон 22 маусым 1841 1 ақпан 1842 0 жыл, 141 күн Қытайдағы британ саудасының орынбасары 13 маусым 1842 2 желтоқсан 1842 0 жыл, 172 күн Сэр Генри Поттингер Баллимакарретт, Ирландия 12 тамыз 1841 26 маусым 1843 1 жыл, 47 күн Шығыс Индия компаниясының генерал-лейтенант 1 Сэр Генри Поттингер Баллимакарретт, Ирландия 26 маусым 1843 8 мамыр 1844 0 жыл, 49 күн Шығыс Индия компаниясының генерал-лейтенант 2 Сэр Джон Фрэнсис Дэвис Лондон, Англия 8 мамыр 1844 21 наурыз 1848 3 жыл, 51 күн Қытайдағы британ саудасының бас инспекторы 3 Сэр Джордж Бонхам Лондон, Англия 21 наурыз 1848 13 сәуір 1854 6 жыл, 23 күн Шығыс Индия компаниясы 4 Сэр Джон Боуринг Эксетер, Англия 13 сәуір 1854 2 мамыр 1859 5 жыл, 19 күн Парламент мүшесі (депутат) Уильям Кейн Мейнут, Ирландия 2 мамыр 1859 9 қыркүйек 1859 0 жыл, 130 күн Колония хатшысы 5 Сэр Геркулес Робинсон Уэстмитт, Ирландия 9 қыркүйек 1859 15 наурыз 1865 5 жыл, 178 күн Колония әкімшісі Уильям Томас Мерсер Лондон, Англия 15 наурыз 1865 12 наурыз 1866 0 жыл, 3 күн Колония хатшысы Генри Уэйс Уитфилд Англия 11 сәуір 1872 16 сәуір 1872 0 жыл, 5 күн Командир және лейтенант-губернатор Джон Гардинер Остин Лоулендс Плантациясы, Деморара 1 наурыз 1877 23 сәуір 1877 0 жыл, 53 күн Колония әкімшісі Малькольм Стрюан Тонночи Уттар-Прадеш, Бенгал, Үндістан 7 наурыз 1882 28 наурыз 1882 0 жыл, 21 күн Колония әкімшісі 9 Сэр Джордж Боуэн Каунти Донегал, Ирландия 30 наурыз 1883 21 желтоқсан 1885 2 жыл, 266 күн Колония әкімшісі Сэр Уильям Генри Марш Англия 21 желтоқсан 1885 25 сәуір 1887 1 жыл, 240 күн Колония әкімшісі Уильям Гордон Камерон Франция 25 сәуір 1887 6 қазан 1887 0 жыл, 164 күн Британ армиясының командирі және лейтенант-губернаторы 10 Сэр Уильям Де Вёкс Баден-Баден, Герман конфедерациясы 6 қазан 1887 7 мамыр 1891 3 жыл, 152 күн Колония әкімшісі Сэр Джордж Дигби Баркер Клэр, Англия 7 мамыр 1891 10 желтоқсан 1891 0 жыл, 217 күн Британ армиясының командирі және лейтенант-губернаторы 11 Сэр Уильям Робинсон Уэтерден, Англия 10 желтоқсан 1891 1 ақпан 1898 6 жыл, 312 күн Колония әкімшісі Сэр Уилсон Блэк Глазго, Шотландия 1 ақпан 1898 25 қараша 1898 0 жыл, 297 күн Британ армиясының командирі және лейтенант-губернаторы Сэр Фрэнсис Генри Мэй Дублин, Ирландия 21 қараша 1903 29 шілде 1904 0 жыл, 115 күн Колония хатшысы Сэр Фрэнсис Генри Мэй Дублин, Ирландия 20 сәуір 1907 29 шілде 1907 0 жыл, 100 күн Колония хатшысы Клод Северн Аделаида, Оңтүстік Австралия 16 наурыз 1912 4 шілде 1912 0 жыл, 110 күн Колония әкімшісі Клод Северн Аделаида, Оңтүстік Австралия 12 қыркүйек 1918 30 қыркүйек 1919 1 жыл, 18 күн Колония әкімшісі 17 Сэр Сесил Клементи Каунпур, Үндістан 1 қараша 1925 1 ақпан 1930 4 жыл, 273 күн Колония әкімшісі Томас Сауторн Дарем, Англия 1 ақпан 1930 9 мамыр 1930 0 жыл, 97 күн Колония хатшысы Томас Сауторн Лимингтон Спа, Англия 17 мамыр 1935 13 қыркүйек 1935 0 жыл, 119 күн Колония хатшысы Норман Локхарт Смит Дарем, Англия 13 қыркүйек 1935 1 қараша 1935 0 жыл, 49 күн Колония әкімшісі Томас Сауторн Лимингтон Спа, Англия 1 қараша 1935 12 желтоқсан 1935 0 жыл, 41 күн Колония хатшысы Норман Локхарт Смит Дарем, Англия 16 сәуір 1937 28 қазан 1937 0 жыл, 195 күн Колония хатшысы Норман Локхарт Смит Дарем, Англия 6 қыркүйек 1941 10 қыркүйек 1941 0 жыл, 4 күн Колония хатшысы 21 Сэр Марк Эйтчисон Янг Үндістан 10 қыркүйек 1941 25 желтоқсан 1941 0 жыл, 106 күн Колония әкімшісі

Жапондықтар басып алған (1941-1945 жж.)

Жоқ. (No) Портрет Аты Қызмет мерзімі Тегі Туған жері Лауазымы Алған қызметі Қызметтен кеткен күні Ұзақтығы Такаси Сакай酒井隆 Әкімші 25 желтоқсан 1941 20 ақпан 1942 0 жыл, 308 күн Камо, Хиросима Генерал-лейтенант Масаичи Ними 新見政一 Әкімші Хиросима, Хиросима Вице-адмирал 1 Ренсуке Исогай磯谷廉介 20 ақпан 1942 24 желтоқсан 1944 2 жыл, 308 күн Танба, Хёго Генерал-лейтенант 2 Хисакадзу Танака 田中久一 1 ақпан 1945 16 тамыз 1945 0 жыл, 196 күн Химеджи, Хёго Генерал-лейтенант

Британдық әкімшілер мен губернаторлар (1945-1997)

Жоқ. (Нөмір) Портрет аты Қызмет мерзімі Тегі Меншік көзі Қызметке кірген күні Қызметтен кеткен күні Мерзімі Сер Фрэнклин Чарльз ГимсонПровизиялық губернатор 1945 жылдың 28 тамызы 1945 жылдың 30 тамызы 0 жыл, 2 күн Лестершир, Англия Колония хатшысы Сер Сесил Харкорт Әскери әкімшілік 1945 жылдың 1 қыркүйегі 1946 жылдың 1 мамыры 0 жыл, 123 күн Лондон, Англия Әскери-теңіз флоты адмиралы 21 Сер Марк Эйтчисон Янг 1946 жылдың 1 мамыры 1947 жылдың 17 мамыры 1 жыл, 16 күн Үндістан Колониялық әкімші Дэвид Мерсер МакдугаллӘкімші 1947 жылдың 17 мамыры 1947 жылдың 25 шілдесі 0 жыл, 69 күн Перт, Шотландия Колония хатшысы 22 Сер Александр Грантам 1947 жылдың 25 шілдесі 1957 жылдың 31 желтоқсаны 10 жыл, 159 күн Лондон, Англия Колониялық әкімші Эджуорт Бересфорд ДэвидӘкімші 1957 жылдың 31 желтоқсаны 1958 жылдың 23 қаңтары 0 жыл, 342 күн Далвич, Англия Колония хатшысы 23 Сер Роберт Браун Блэк 1958 жылдың 23 қаңтары 1964 жылдың 31 наурызы 6 жыл, 68 күн Эдинбург, Шотландия Колониялық әкімші Эдмунд Бринсли ТисдейлӘкімші 1964 жылдың 31 наурызы 1964 жылдың 14 сәуірі 0 жыл, 14 күн Шанхай, Қытай Колония хатшысы 24 Сер Дэвид С. С. Тренч 1964 жылдың 14 сәуірі 1971 жылдың 19 қазаны 7 жыл, 188 күн Кветта, Үндістан Колониялық әкімші Сер Хью Норман УолкерӘкімші 1971 жылдың 19 қазаны 1971 жылдың 19 қарашасы 0 жыл, 31 күн Лондон, Англия Колония хатшысы 25 Сер Мюррей Маклехоз 1971 жылдың 19 қарашасы 1982 жылдың 8 мамыры 10 жыл, 195 күн Глазго, Шотландия Даниядағы Ұлыбритания елшісі Сер Филипп Хэддон КейвУақытша губернатор 1982 жылдың 8 мамыры 1982 жылдың 20 мамыры 0 жыл, 12 күн Хобарт, Австралия Бас хатшы 26 Сер Эдвард Юд 1982 жылдың 20 мамыры 1986 жылдың 4 желтоқсаны 4 жыл, 198 күн Пенарт, Уэльс Қытайдағы Ұлыбритания елшісі Сер Дэвид Акерс ДжонсУақытша губернатор 1986 жылдың 4 желтоқсаны 1987 жылдың 9 сәуірі 0 жыл, 239 күн Суссекс, Англия Бас хатшы 27 Сер Дэвид Уилсон 1987 жылдың 9 сәуірі 1992 жылдың 3 шілдесі 5 жыл, 85 күн Клэкманнаншир, Шотландия Дипломат Сер Дэвид ФордУақытша губернатор 1992 жылдың 3 шілдесі 1992 жылдың 9 шілдесі 0 жыл, 6 күн Англия Бас хатшы 28 Крис Паттен 1992 жылдың 9 шілдесі 1997 жылдың 30 маусымы 4 жыл, 9 күн Ланкашир, Англия Консервативтік партия төрағасы