Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыкалық аспап
Musical instrument
Контрабасон, сондай-ақ екібасон деп те аталады, бас басонның үлкен нұсқасы болып табылады, бір октава төмен дыбыстайды. Оның техникасы кіші басонына ұқсас, бірақ бірнеше ерекше айырмашылықтар бар.
The contrabassoon, also known as the double bassoon, is a larger version of the bassoon, sounding an octave lower. Its technique is similar to its smaller cousin, with a few notable differences.
Багдан айырмашылығы
Қамысы, жалпы ұзындығы (және ені) бойынша, фаготтің қамысынан әлдеқайда үлкен – фагот қамысының көпшілігі үшін қарағанда. Үлкен жапырақтары аспаптың төменгі регистрін шығаратын кеңінен дірілдеуге мүмкіндік береді. Контрафаготтың қамысы, орташа фагот қамысы сияқты, қамысты жоңқалау аспаптың тұңғыш айтылуын және жауабын әсер етеді. Контрафаготтар фагот кілттерінің сәл жеңілдетілген нұсқасына ие, бірақ физикалық қашықтықтарға байланысты фаготтың барлық ашық саңылаулары міндетті түрде кілттермен және төсемдермен алмастырылған. Төменгі регистрде оның саусақ қоюы фаготқа жақын. Дегенмен, ортаңғы регистрде ойнау үшін қолданылатын октава механизмі фаготтан өзгеше жұмыс істейді, ал жоғарғы регистрдегі саусақ қоюы көбінесе мүлдем басқа болады. Аспап фаготтан екі есе ұзын, екі рет өзінің үстіне иіліп, салмағы мен пішініне байланысты орындық белдігінен гөрі тіреу тірегімен сүйеніп тұрады. Ойыншының мойнына қосымша белдік тағылуы мүмкін. Негізгі саусақ кілттері кеңінен орналасқандықтан, қолдың кеңірек орналасуы да қажет. Контрафаготтың конденсацияны шығаруға арналған су кілті және жалпы биіктікті реттеуге арналған көйлекті слайды бар. Аспап бірнеше бөліктен (плюс бокалдан) жиналады; кейбір модельдерді бұрандасыз жинау мүмкін емес. Кейде қоңырауды ажыратуға болады, ал төменгі А диапазоны бар аспаптар көбінесе екі бөліктен тұрады.
The reed is considerably larger than the bassoon's, at in total length (and in width) compared with for most bassoon reeds. The large blades allow ample vibration that produces the low register of the instrument. The contrabassoon reed is similar to an average bassoon's in that scraping the reed affects both the intonation and response of the instrument. Contrabassoons feature a slightly simplified version of bassoon keywork, though all open toneholes on bassoon have necessarily been replaced with keys and pads due to the physical distances. In the lower register, its fingerings are nearly identical to bassoon. However, the octave mechanism used to play in the middle register works differently than on bassoon, and the upper register fingerings are often completely unrelated. The instrument is twice as long as the bassoon, curves around on itself twice and, due to its weight and shape, is supported by an endpin rather than a seat strap. Additional support is sometimes provided by a strap around the player's neck. A wider hand position is also required, as the primary finger keys are widely spaced. The contrabassoon has a water key to expel condensation and a tuning slide for gross pitch adjustments. The instrument comes in a few pieces (plus bocal); some models cannot be disassembled without a screwdriver. Sometimes, the bell can be detached, and instruments with a low A extension often come in two parts.
Қашықтық, белгілеу және дыбыс
Контрабас-фагот – туба, контрабас немесе контрабас кларнет сияқты төменгі бас регистрінде ойнайтын, өте терең дыбысты ағаштан жасалған үрлемелі аспап. Оның дыбыс диапазоны B0-ден басталады (немесе кейбір аспаптарда A0) және үш октавадан асып D4-ке дейін жетеді, бірақ ең жоғары төртіншісі сирек жазылады. Дональд Эрб және Калеви Ахо аспапқа арналған концерттерінде одан да жоғары (сәйкесінше A4 және C5 дейін) жазады, бірақ бұл ерекше жағдай және әдеттегі аспап немесе орындаушының күтуінен асып түседі. Төменгі жағынан, Талса симфониясының Ричард Бобосы контрабас-фаготтан бір октава төмендегі субконтрабас-фаготты жобалады және алғашқы жұмыс прототипін жасауға ниетті. Сан-Франциско симфониясының Стивен Браунштейн орындау кезінде төменгі G0 дыбысына сенімді түрде жету үшін арнайы кеңейтімдер жасады. Контрабас-фагот ноталары дыбыс биіктігінен бір октава жоғары жазылады және көбінесе бас кілті қолданылады. Фагот сияқты, кеңейтілген жоғары регистрлік бөлімдерде тенор кілті қолданылуы мүмкін, бірақ мұндай бөлімдердің сирек кездесуіне байланысты бұл сирек қажет. Требль кілтін қолдану одан да сирек, ол тек ең амбициялы жеке репертуар үшін ғана қажет. Дыбыстық жағынан, ол фаготқа ұқсас, бірақ оның диапазонының барлық бөліктерінде одан айқын ерекшеленеді. Барлық қос қамысты аспаптар сияқты, өте жоғары регистрде дыбыстың "жіңішкеленуі" байқалады, бірақ гобой мен фаготтан айырмашылығы, олар осы регистрде көбірек тереңдеп, "күшті" болатын болса, контрабас-фаготтың дыбысы естілуі азаяды және оңай басылады. Керісінше, контрабас-фаготтың ең төменгі регистрінде орган педальдарына ұқсас, қуатты дыбыс бар; ол қажет болған кезде күшті контрабас тондарын шығаруға мүмкіндік береді (фаготтың жоқ кеңейтілген резонаторының көмегімен). Контрабас-фагот, әсіресе қатты және төменгі регистрде "шуылдақ" немесе "сықырлау" дыбысын шығарады, бұл дыбысқа өткелдік сипат береді. Бұл эффект қамыстың дизайнына өзгеріс енгізу арқылы әлдеқайда азайтылуы мүмкін, бірақ ол кейбір орындаушылар үшін қажетті қасиет болуы мүмкін, өйткені ол кейбір контрабас-фагот партитураларының құпиялы немесе құлқы сапасын күшейтуге көмектеседі және контрабас-фаготтың дыбысын музыкалық текстураларда жақсырақ естіртуге мүмкіндік береді.
The contrabassoon is a very deep sounding woodwind instrument that plays in the same sub bass register as the tuba, double bass, or contrabass clarinet. It has a sounding range beginning at B0 (or A0, on some instruments) and extending up over three octaves to D4, though the highest fourth is rarely scored for. Donald Erb and Kalevi Aho write even higher in their concertos for the instrument (to A4 and C5, respectively), but this is extraordinary and well beyond the expectations of the typical instrument or player. At the lower end, Richard Bobo of the Tulsa Symphony has designed a subcontrabassoon, a full octave below the contrabassoon, and is intent on manufacturing the first working prototype. Steven Braunstein of the San Francisco Symphony has built custom extensions to reliably reach a low G0 in performance. Contrabassoon parts are notated an octave above sounding pitch, and most often use bass clef. Like bassoon, extended high register passages may use tenor clef, though this is rarely necessary due to the rarity of such passages. The use of treble clef is even less common, and is only necessary for the most ambitious solo repertoire. Tonally, it sounds similar to the bassoon, but at all parts of its compass is distinctly different in tone from it. There is a "thinning" of the sound in extreme high register, as in all double reeds, but unlike oboe and bassoon which become more penetrative and "intense" in this register, the contrabassoon's sound becomes less audibly substantial and is easily drowned out. Conversely, contrabassoon also has a booming quality, similar to organ pedals, in its lowest register; enabling it to produce powerful contrabass tones when desired (aided by the flared bell, which the bassoon does not have). The contrabassoon can also produce a "buzz" or "rattle", particularly when loud and in its low register, which gives the sound an edged quality. This effect can be mitigated greatly by changes to the reed design, but it can be a desirable quality for some players, as it adds to the sinister or monstrous quality which some contrabassoon writing seeks to affect, and causes the contrabassoon sound to be more prominent in musical textures.
Алдын ала өнімдер
Контрабазонның алғашқы үлгілері 1590 жылы Австрия мен Германияда тіркелген. Осы кезде бас партиясын екі еселеудің үлкен танымалдылығы төменгі регистрдегі дульциандардың дамуына әкелді. Оқтавабас, квинтфагот және квартфагот – осы төменгі үнді дульциандардың мысалдары. 1626 жылы Франкфуртта контрафагот қолданылғанына куәліктер бар. Барокко дәуіріндегі контрабазонның алғыштары 1680 жылдары Францияда, ал кейіннен 1690 жылдары Англияда, бұрынғы ғасырдағы Австрия мен Германиядағы дульциан дамуынан тәуелсіз пайда болды. Осы шамада контрабазон шіркеу музыкасында қабылдауға ие бола бастады. Осы кезеңде контрабазонды алғаш рет қолданғандардың ішінде Дж.С. Бахтың «Иоаннның құмарлығы» (1739 және 1749 жылғы нұсқалары), Г.Ф. Гендельдің «L’Allegro» (1740) және «Корольдық отшашуларына арналған музыка» (1749) ерекше аталады. Контрабазонды ерекше орындаушы аспап ретінде Морис Равельдің «Ана қаз» сюитасында және сол қолға арналған фортепиано концертінің басында естіп көруге болады. Густав Холст «Планеталар» шығармасында контрабазонға бірнеше соло берді, олардың ішінде «Меркурий, қанатты елші» және «Уран, сиқыршы» есімді бөлімдері ерекше көзге түседі. Гунтер Шулер: Льюис Липникпен контрабасонға арналған концерт, Ұлттық симфониялық оркестр; Джон Вулрич: Маргарет Кукхорнмен «Falling Down», Бирмингем қаласының симфониялық оркестрі; Эрб: Грег Хенегармен контрабасонға арналған концерт, Лондон симфониялық оркестрі; Калеви Ахо: Льюис Липникпен контрабасонға арналған концерт, Берген симфониялық оркестрі. Әлемдегі санаулы контрабасон солистерінің бірі – Чикаго және оның айналасында тұратын және жұмыс істейтін Сьюзан Нигро. Ол оркестрлер мен басқа да ансамбльдермен (Чикаго симфониялық оркестрімен тұрақты түрде жұмыс іледі) концерттерге қатысады, бірақ негізгі жұмысы – солист және студиялық музыкант ретінде. Ол үшін арнайы жазылған көптеген шығармалар бар, сонымен қатар ол бірнеше CD шығарды. Генри Скольник бұл аспапта халықаралық сахнада өнер көрсетіп, гастрольдік сапарлар жасады. Ол Грэм Уотерхаустың контрабасонға арналған «Ацтек обрядтарын» тапсырыс беріп, тұңғыш рет орындап, жаздырды. Джазда бұл аспапты сирек қолданған музыкант – Гарвин Бушелл, ол 1961 жылы Village Vanguard клубындағы жазбалар кезінде саксофонист Джон Колтрейнмен бірге ойнады.
Precursors to the contrabassoon are documented as early as 1590 in Austria and Germany, at a time when the growing popularity of doubling the bass line led to the development of lower pitched dulcians. Examples of these low pitched dulcians include the octavebass, the quintfagott, and the quartfagott. There is evidence that a contrafagott was used in Frankfurt in 1626. Baroque precursors to the contrabassoon developed in France in the 1680s, and later in England in the 1690s, independent of the dulcian developments in Austria and Germany during the previous century. It was around that time that the contrabassoon began gaining acceptance in church music. Some notable early uses of the contrabassoon during this period include in J. S. Bach's St. John's Passion (1749 and 1739 1749 versions), and G. F. Handel's L'Allegro (1740) and Music for the Royal Fireworks (1749). As a featured instrument, the contrabassoon can be heard in several works, most notably Maurice Ravel's Mother Goose Suite, and at the opening of Piano Concerto for the Left Hand. Gustav Holst gave the contrabassoon multiple solos in The Planets, primarily in "Mercury, the Winged Messenger" and "Uranus, the Magician". Gunther Schuller: Concerto for Contrabassoon featuring Lewis Lipnick, National Symphony Orchestra; John Woolrich: Falling Down featuring Margaret Cookhorn, City of Birmingham Symphony Orchestra; Erb: Concerto for Contrabassoon featuring Gregg Henegar, London Symphony Orchestra; Kalevi Aho: Concerto for Contrabassoon featuring Lewis Lipnick Bergen Symphony Orchestra
One of the few contrabassoon soloists in the world is Susan Nigro, who lives and works in and around Chicago. Besides occasional gigs with orchestras and other ensembles (including regular substitute with the Chicago Symphony), her main work is as soloist and recording artist. Many works have been written specifically for her, and she has released several CDs. Henry Skolnick has performed and toured internationally on the instrument. He commissioned, premiered and recorded Aztec Ceremonies for contrabassoon by Graham Waterhouse. A rare use of the instrument in jazz was by Garvin Bushell, who sat in as a guest with saxophonist John Coltrane during his 1961 recording sessions at the Village Vanguard.