Африкалық Мысық Түрі: Сервал

Кіріспе

Орташа мөлшердегі жабайы мысық
Африкалық мысық түрі.

| range map = Serval distribution.jpg
| range map caption = 2015 жылғы сервалдың таралу аймағы. Lobo cerval латын тіліндегі lupus cervarius сөзінен шығарылған, сөзбе-сөз және тиісінше "қасқыр" және "еленге қатысты" деген мағынаны білдіреді. Leptailurus атауы грек тіліндегі λεπτός leptós, яғни "жұқа, нәзік" және αἴλουρος aílouros, "мысық" сөздерінен туындаған.

Сипаттамалары

Сервал - нәзік, орташа мөлшердегі мысық; оның иығынан биіктігі және салмағы , бірақ аналықтары көбінесе жеңіл болады. Басы мен денесінің ұзындығы әдетте еркектерде аналықтарға қарағанда артық болады. Еркектер аналықтардан мықтырақ болады. Оның ерекше белгілері - кішкентай басы, үлкен құлақтары, дақты және жолақты түсі, ұзын аяқтары және ұзын, қара ұшы бар құйрығы, ұзындығы шамамен . Сервал дене мөлшеріне шаққандағы ең ұзын аяқтары бар, бұл негізінен аяқтарындағы едәуір ұзын метатарсал сүйектеріне байланысты. Саусақтары да созылған және ерекше жақсы қозғалмалы. Тұтқын күйінде леуцистік және меланистік сервалдар кездеседі. Сонымен қатар, меланистік түрі жабайы табиғатта да байқалған.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Солтүстік Африкада сервал тек Мароккода ғана табылған және Туниске қайта қоныстандырылған, бірақ Алжирде жойылып кеткен болуы мүмкін деп қорқады. Ол Жерорта теңізіне жақын жартылай шөлейтті аймақтарда және бөріқақ ормандарда мекендейді, бірақ жаңбырлы ормандардан және шөлейт аймақтардан қашық сақтайды. Сахель аймағында кездеседі және Оңтүстік Африкада кеңінен таралған. Ол биік тауларда, Килиманджаро тауындағы бамбук тоғайларына дейін жайылымдарда, сортаптарда және бамбук бұталарында мекендейді. Су көздеріне жақын жерлерді – құнарлы жерлер мен саванналарды жақсы көреді, олар қамыс пен биік шөптер сияқты жасыруға мүмкіндік береді. Замбияның Луамбе ұлттық паркінде 2011 жылы халық тығыздығы тіркелді. Оңтүстік Африкада сервал Фри-Стейт, Шығыс Солтүстік Кейп және Оңтүстік Солтүстік-Батыс штаттарында тіркелді. Намибияда ол Хаудум және Мудуму ұлттық парктерінде кездеседі.

Мінез-құлық және экология

Сервал күндіз де, түнде де белсенді, оның белсенділігі таңертең, қараңғыда және түн ортасында аса жоғары болады. Сервалдар салқын немесе жаңбырлы күндері ұзақ уақыт белсенді болуы мүмкін. Күн ыстық болған кезде олар бұталар мен шөптердің көлеңкесінде тынығып, киінеді. Сервалдар айналасында сақ болады, бірақ олар айналасында ірі ет жейтін немесе жыртқыш жануарлар болмаған кезде ояу болмауы мүмкін. Сервалдар әр түн сайын жүреді. Үй аумақтары бір-бірімен көп бөлінеді, бірақ үйде тұратын адамдар бір-бірімен аз араласады. Агрессивті кездесулер сирек кездеседі, өйткені сервалдар өздерінің аймақтарын күрес пен қорғаудың орнына бір-бірінен аулақ жүреді. Екі ересек сервалдың аумақ үшін қақтығыста кездескен жағдайларда, ырым-жырымдық көрініс болуы мүмкін, онда бірін екіншісінің кеудесіне қойып, қарсыласын мұқият бақылайды; бұл өзара іс-қимыл сирек ұрыс-керіске айналады. Агонистік мінез-құлық басының тік қозғалысын (басқа мысықтарда байқалатын көлденең қозғалысқа қарама-қарсы), шашын және құйрығын көтеруді, тістерді және құлақтағы ақ жолақты көрсетуді және ыңғырауды қамтиды. Олар жақын маңдағы өсімдіктерге зәр шашып, жол бойына түтін тастап, аузын шөпке немесе жерге сүртіп, сілекейін шығарып, өздерінің қашанда жүрген жерлерін және ұнайтын жолдарын белгілейді. Сервалдар тұрақсыз болып келеді, тіпті өз аумағынан шығып кетсе де, бірнеше шақырымға ғана ауысады. Оның үстіне, қатты шырылдап, ыңғырасып, жылап, ыңқылдап, ыңқылдап, мүйіліп, мүйілейтін де күші бар. Vlei тышқандарынан басқа, тамақта жиі кездесетін кеміргіштерге африкалық шөпті тышқан, африкалық пигмей тышқан және мультимамматты тышқандар жатады. Тұтқында ұсталған сервалдарды бақылау әйелдің ескіру кезеңіне кіргенде, оның және оның маңындағы аталардың зәрін белгілеу жылдамдығы артатынын көрсетеді. 1997 жылы шыққан "Шығыс Африка сүтқоректілері" атты кітабында зоолог Джонатан Кингдон аналық сервалдың құрғақ мезгілдегі мінез-құлқын сипаттаған. Ол құстың тыныштанбай, тырмысып жүргенін, құйрығын тік ұстап, жиі несеп шашып, басын белгілеген жеріне жақын сүртетінін, құсуын тоқтатпай, қатты да қысқа "миау" айқайларын алыстан естіп, аузы мен бетін жақындап келе жатқан еркектің бет-әлпетіне сүртетінін байқаған. Жұптау уақыты географиялық жағынан әр түрлі болады; Боцванада қыста, Нгоронгоро кратерінде құрғақ мезгілдің соңында туулар жоғары болады. Жалпы алғанда, барлық аймақта байқалатын үрдіс - бұл туылған балалар кеміргіштердің көбейту маусымынан бұрын. Кейіннен мысықтар аналарына аң аулауға барады. Шамамен алты айлық шақта олар тұрақты иттерді алады және өздері аң аулай бастайды; олар анасынан шамамен 12 айлық жасында кетеді. Олар жыныстық жетілуіне 12-25 айлық жасында жетеді.

The serval is active in the day as well as at night; activity might peak in early morning, around twilight, and at midnight. Servals might be active for a longer time on cool or rainy days. During the hot midday, they rest or groom themselves in the shade of bushes and grasses. Servals remain cautious of their vicinity, though they may be less alert when no large carnivores or prey animals are around. Servals walk as much as every night. Home ranges might overlap extensively, but occupants show minimal interaction. Aggressive encounters are rare, as servals appear to mutually avoid one another rather than fight and defend their ranges. On occasions where two adult servals meet in conflict over territory, a ritualistic display may ensue, in which one will place a paw on the other's chest while observing their rival closely; this interaction rarely escalates into a fight. Agonistic behavior involves vertical movement of the head (contrary to the horizontal movement observed in other cats), raising the hair and the tail, displaying the teeth and the white band on the ears, and yowling. Individuals mark their ranges and preferred paths by spraying urine on nearby vegetation, dropping scats along the way, and rubbing their mouths on grasses or the ground while releasing saliva. Servals tend to be sedentary, shifting only a few kilometres away even if they leave their range. it also has a high pitched chirp, and can hiss, cackle, growl, grunt, and meow. Apart from vlei rats, other rodents recorded frequently in the diet include the African grass rat, African pygmy mouse and multimammate mice. Observations of captive servals suggest that when a female enters oestrus, the rate of urine marking increases in her as well as the males in her vicinity. Zoologist Jonathan Kingdon described the behavior of a female serval in oestrus in his 1997 book East African Mammals. He noted that she would roam restlessly, spray urine frequently holding her vibrating tail in a vertical manner, rub her head near the place she has marked, salivate continuously, give out sharp and short "miaow"s that can be heard for quite a distance, and rub her mouth and cheeks against the face of an approaching male. The time when mating takes place varies geographically; births peak in winter in Botswana, and toward the end of the dry season in the Ngorongoro Crater. A trend generally observed across the range is that births precede the breeding season of murid rodents. Kittens eventually start accompanying their mother to hunts. At around six months, they acquire their permanent canines and begin to hunt themselves; they leave their mother at about 12 months of age. They may reach sexual maturity from 12 to 25 months of age.

Қорғау

Сулы-батпақты жерлер мен шабындықтардың құлдырауы сервалдың өмір сүруіне үлкен қауіп төндіреді. Сервал терісі саудасы төмендегенімен, Бенин және Сенегал сияқты елдерде әлі де жалғасуда. Батыс Африкада сервал дәстүрлі медицинада маңызды рөл атқарады. Малшылар көбінесе малдарына қорғаныш үшін сервалдарды өлтіреді, бірақ сервалдар көбінесе малға шабуыл жасамайды. Ежегітлік өнерде сервалдар Нубиядан әкелінген сыйлықтар немесе сауда заттары ретінде бейнеленген. Сервалдар кейде үй жануарлары ретінде ұсталады, алайда олардың жабайы мінез-құлқының салдарынан, кейбір елдерде сервалдарды ұстау заңмен реттеледі.