Кіріспе
RHS Сирос, Сирос (Σύρος) деп те аталады, Эгей теңізіндегі Киклад аралдарындағы грек аралы. Ол Афинаның оңтүстік-шығысында орналасқан. Аралдың ауданы – және 2021 жылғы халық санауы бойынша 21 124 тұрғыны бар. Бұрын Сирос немесе Сирос (Σῦρος) деп аталған. Кейінірек, бұл аймақты финикиялықтар мекендегендігі айтылады. Гомердің «Одиссеясында» Сирос – шошқа бағушы Эвмейдің елі, ол оны толық сипаттаған (Одиссея, XV, 403-бет). Дегенмен, Эвмей Сиракуза, Сицилия туралы айтқан деген пікір де бар. Арал философ Ферекидтің де туған жері, ол Пифагордың ұстазы болған. Онда Сирос (қазіргі Ермуполи) және батыс жағалаудағы Галлес (қазіргі Галиссас) деген екі маңызды қала болған. Арал ежелгі заманда да, христиан дінінің алғашқы жылдарында да маңызды рөл атқармаған. Кішкентай аралдардың өзі епископқа ие болған кезде, ол тіпті дін аймағына да жатпаған. Рим дәуірінде Сирос қаласының орталығы қазіргі Ермуполи аумағында орналасқан.
Syros (Σύρος ), also known as Siros or Syra, is a Greek island in the Cyclades, in the Aegean Sea. It is south east of Athens. The area of the island is and at the 2021 census it had 21,124 inhabitants. then Syros or Siros (Σῦρος). In later times, it appears to have been inhabited by the Phoenicians. In the Odyssey, Syros was the country of the swineherd Eumaeus who described it at length (Odyssey, XV, 403 sq. ), although it has also been suggested that Eumaeus referred to Syracuse, Sicily. The island was also the home of the philosopher Pherecydes, the teacher of Pythagoras. It possessed two leading cities, Syros (now the modern Ermoupoli) and another city (Galessus) on the western coast where Galissas now stands. The island did not play an important role during antiquity or the early Christian years. It was not even a diocese at a time when even the smallest island possessed its bishop. During Roman times, the capital of Syros was situated in the area of contemporary Ermoupoli.
Орта ғасырлар
Ежелгі заманның соңында Эгей теңізіне көп ғасырлар бойы әсер еткен варварлық шабуылдар мен қарақшылық Сирос аймағының құлдырауына алып келді. Арал, басқа Киклад аралдарымен бірге, орта ғасырларда сицилиялықтар, арабтар, түріктер және венециялықтар сияқты түрлі бағыттардан келген шабуылшылардың шабуылына бірнеше рет ұшырады және қирады. Византия кезеңінде Сирос, Киклад аралдарының қалған бөлігімен бірге, Эгей теңізі тақырыбының (Theme) құрамына кірді. 1204 жылы төртінші крест жорығында венециялықтар мен франктар Византияны құлатқаннан кейін, аралды Марко Санудо басқарған венециялықтар толыққанды басып алды. Архипелаг герцогтігінің бір бөлігі ретінде Сирос 1566 жылға дейін венециялық билікте болды, бірақ 1540 жылдан кейін бұл Осман сұлтанына салық төлеу арқылы ғана сақталды. Осы кезеңде Ано Сирос қаласы құрылды. Латын кезеңінде жергілікті халықтың көп бөлігі рим католиктері болды, бірақ грек тілін сақтап келді. Архипелаг герцогтігінің шамамен үш жарым ғасырлық билігі барысында Сирос ерекше феодалдық жүйеге ие болды.
Осман дәуірі
XVI ғасырда Осман флоты Эгей теңізінде үстемдікке ие болды және герцогтік ыдырады. 1522 жылы корсар Барбаросса аралды басып алды, ол Осман билігі кезінде «Сир» деп аталатын болды. Дегенмен, жергілікті билік өкілдерінің Османдықтармен жүргізген келіссөздері Киклад аралдарына салықтарды төмендету және діни бостандық сияқты маңызды жеңілдіктер әкелді. Сонымен қатар, Франция мен Ватиканның Осман билігімен жасасқан келісімі бойынша аралдағы католиктер Франция мен Римнің қорғауына өтті, сондықтан Сирос кейде «Папаның аралы» деп аталды. Сирос рим-католик дінбасылығы латын дінбасылығы болып табылды және Наксосқа бағынышты болды. Венециялықтар 1525 жылға дейін Афинаның латын архиепископтығына бағынышты латын дінбасылығын құрды. 16 ғасырда аралды түріктер басып алғаннан бастап гректер Сироста православие митрополитін құрды: Иосиф ең ерте белгілісі, ал 1594 жылы қайтыс болған Симеон және 1596 жылы қайтыс болған Игнатий оның ілесушілері болды. Аралдың көп бөлігі католиктерге көшті. Титулярлық епископтардың тізімін Le Quien және Eubel еңбектерінде табуға болады. Олардың арасында ең танымалдары – Иоаннис Андреас Каргас, оны түріктер 1617 жылы ислам дініне өтуден бас тарғаны үшін және аралда жасырынып жүрген грек революционерлеріне көмектескені үшін өлім жазасына кесті. 17 ғасырдың екінші жартысынан бастап Эгей теңізінің экономикалық жаңару кезеңі басталды, бұл 18 ғасырдан 19 ғасырға өту кезінде ең жоғас нүктесіне жетті. Аралдардың ерекше тәртібі жергілікті басқаруды дамытуға мүмкіндік берді. 19 ғасырдың басынан бері қарақшылықтың азаюы Шығыс Жерорта теңізінің теңіз жолдарының біртіндеп азат етілуіне әкелді.
Грекияның Тәуелсіздік соғысы және 19 ғасыр
Өзінің маңызды географиялық орнына байланысты Сирос теңіз жолы ретінде танымал болды. Сонымен қатар, аралдағы ерекше әлеуметтік, діни және институционалдық жағдайлар 1821 жылғы грек төңкерісінің басында сириоттарды бейтараптық саясатын ұстануға итерді. Осының нәтижесінде Сирос төңкеріс кезінде қауіпті баспанаға айналды, Кіші Азиядан, Хиостан, Спецтерден, Псарадан, Айвалиден, Смирнадан, Кидониядан, Кассостан және басқа да жерлерден көптеген грек босқындарын тартып алды. Осы босқындар Ермуполи қаласын салған. 1827 жылы Сирос жаңадан құрылған Бірінші грек Республикасының құрамына кірді, ал кейін (1834) Грекия Корольдігінің бөлігі болды. Арал қайтадан тыныштық пен сабырлылыққа толы болды, Сирос Эгей теңізіндегі маңызды торап ретінде және Батыс Еуропа мен Жерорта теңізін Шығыспен байланыстыратын халықаралық сауда орталығы ретінде танылды. Алғашқы ғимараттардың құрылысы 1822 жылы басталды, ал 1824 жылы алғашқы православие шіркеуі – Метаморфоз және ең ірі грек санаторийі салынды. Орта ғасырлардан бері Венеция үстемдігінің нәтижесінде арал тұрғындарының көп бөлігі рим католиктері болды. Алайда, басқа аралдардан көшіп келгендердің арқасында қазір католиктер халықтың шамамен 47% құрайды. Халықтың көп бөлігі грек православиесін ұстанады. Сироста шіркеулер арасындағы некелер кең таралған. Сонымен қатар, Византиялық грек-католик шіркеуінің бір ғана приходы бар. 1831 жылы Сирос жаңа грек конституциясын әзірлеуде маңызды рөл атқарды. Жаңа мемлекеттің бірінші басшысы Иоаннис Каподистрия (Джованни Капо Д'Истрия) тұсында Ермуполис халқы 13 805 адамға жетті және қала үкімет орталығына айналды. Онда сауда соты, пошта бөлімі (Грекиядағы алғашқылардың бірі), сақтандыру брокерлік кеңселерi, алғашқы мемлекеттік мектеп, Грекия Ұлттық банкінің филиалы, өнер галереясы, мұражай, кітапхана, элиталық қоғам үшін әлеуметтік клуб және т.б. болды. Алайда, 1854 жылы холера және басқа да эпидемиялар Сиросты қайғыға ұрды. Осы кезеңде қоғамдық денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер үшін бірқатар қайырымдылық мекемелер құрылды: жетімдер үйлері, кедейлер үйлері және психикалық аурухана. Жаңадан келгендер, негізінен теңізшілер мен саудагерлер, аралға жаңа серпіліс берді, бұл оның демографиялық және экономикалық дамуымен бірге оны әкімшілік және мәдени орталыққа айналдырды. Жаңадан келгендер аралға ағылып келіп, Ермуполи қаласын құрды, ол тез арада Грекияның жетекші портына айналды. 1822 мен 1865 жылдар аралығында Ермуполи неоклассикалық стильде қайта салынды, грек классицизмін Ренессанс элементтерімен үйлестірді. Осы кезеңде қалалық әкімшілік ғимараты (неміс сәулетшісі Эрнст Циллердің жобасы бойынша), итальяндық сәулетші Пьетро Кампоның Аполлон театры (Миландағы Ла Скаланың кіші нұсқасы), негізгі кітапхана, Сирос облыстық ауруханасы (Вардакеио Проио), Миаулис алаңы және басқа да ғимараттар салынды. 1864 жылдың 6 сәуірінде ағылып өткен ағылшын суретшісі Эдвард Лир қаланың барлық мәрмәр сұлулығына тәнті болып, күнделігінде оны «ескі жылтыр үйінді» деп сүйіспеншілікпен атады. Ермуполистің жобалануы мен құрылысына қатысқан еуропалық сәулетшілер (негізінен неміс және итальяндықтар), сондай-ақ гректер классикалық және ежелгі грек сәулетін құрметтеді және оны Батыстың романтизмімен үйлестірді. Ермуполиде неоклассикалық сәулет өте көп. Сирос қаласының гүлденуі әлеуметтік және мәдени өмірдің дамуымен байланысты болды. Эволюциялық цикл 1860-70 жылдар аралығында алғашқы өнеркәсіптік кәсіпорындар құрылуымен аяқталды. Көптеген қоғамдық ғимараттар, шіркеулер, мектептер, стадиондар және көптеген сарайлар дәл сол сәнді және неоклассикалық стильде салынды, бұл Ермуполиді сол кезде ерекше сипаты бар өте қазіргі қалаға айналдырды. Нәтижесінде Сирос бірден тыныш аралдан қолөнер, өнеркәсіп және өндірістің белсенді орталығына айналды. Сонымен қатар, үлкен порты Ермуполидің арқасында ол кеме жасау және жөндеудің маңызды орталығына айналды. Неорион – Грекияның алғашқы кеме жасау шебірі. Бүгінгі күнге дейін, көптеген кемелерге қызмет көрсетіліп, жөндеу жұмыстары жүргізіліп келеді. 1830 жылдан бастап Сироста мата, жібек, кеме жасау, былғары және темір саудасы дамыды және сонымен бірге қуатты банк жүйесі құрылды. Ермуполистің орасан зор өсуі мен дамуы жалғасты және 1860 жылға дейін Сирос Грекияның ең маңызды сауда порты болды. Сауда-саттық пен кеме жасаумен қатар құрылыс және қоғамдық жұмыстар да дамыды. Грекиялық Бу кемелер компаниясы 1856 жылы құрылды. Содан кейін құлдырау кезеңі басталды, өйткені желкенді кемелер бу кемелеріне жол берді, аралдың географиялық орнының маңыздылығы төмендеді және Пирей порты Грекияда басымдыққа ие болды, ал Патра портының бәсекелестігі Сирос қаласының саудалық маңыздылығын азайтты.
20 ғасыр
XIX ғасырдың соңында және бірнеше онжылдық бойы тоқыма өнеркәсібінің ("Foustanos Karellas Velissaropoulos & Co") дамуына байланысты уақытша экономикалық жақсару орын алды. Екінші дүниежүзілік соғыс Грекиядағы барлық экономикалық орталықтар сияқты Сиростың экономикалық дамуын да төмендетті. Алайда, 1980 жылдардан бастап Грециядағы жалпы экономикалық жақсарумен және тұрмыс деңгейінің өсуімен бірге туризмді басты бағыт ретінде жақсару белгілері көріне бастады. Сонымен қатар, Неорион кеме жасау зауытының қайта ашылуы және басқа да бірқатар шаралар Сиростың даму үстінде екенін көрсетеді. Ермуполиде бүгінде 7 бастауыш мектеп, 2 негізгі мектеп, 2 жоғары мектеп, 2 техникалық мектеп және Көркем өнер және жүйелік дизайн кафедрасы бар Эгей университеті бар, сондай-ақ қолданбалы және бейнелеу өнері кафедраларын ашу жоспарлануда. Сирос аралының ұлттық әуежайы, Эгей казиносы, жолаушылар тасымалының жиі жүретін жүйесі және басқа да заманауи ыңғайлылықтар жыл бойы аралға көптеген отандық және шетелдік туристерді тартуға көмектеседі. Сироста британдық зират та бар, онда түрлі адамдар, соның ішінде Киклад аймағында, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан көптеген теңізшілер мен әскерилер жерленген. Франция, Ұлыбритания, Италия, Нидерланды және Скандинавия елдеріндегі көптеген консулдықтар Сиростың Еуропамен байланысын көрсетеді.
Облыс
Сирос провинциясы (Επαρχία Σύρου) Кикладтар префектурасының провинцияларының бірі болған. Оның аумағы қазіргі Сирос және Миконос аймақтық бірліктерімен шектесетін. 2006 жылы таратылды.
Дін
Грекияның қалған бөлігі сияқты, Сирос аралында да Шығыс православие шіркеулері бар. Метаморфоз аралдағы ең маңызды православие шіркеуі, ал Кимисис тис Теотоку да маңызды және суретші Эль Греконың шедеврімен танымал. Аралда католик шіркеулерінің де саны көп, сондай-ақ толығымен католиктер тұратын ауылдар да бар; осы себепті, бұл Грециядағы католик шіркеуі үшін ең маңызды орындардың бірі. Католик епархиясында 9000 жатқан, 21 діни қызметкер және 8 тұрақты қызметкер, 7 приход, діни қызметкері бар 7 шіркеу, діни қызметкері жоқ 3 шіркеу және 57 шағын шіркеу бар. Капуциндар мен иезуиттердің әрқайсысының өз мекемесі бар; Қайырымдылық қарындастарының 2 үйі бар, олардың бірі аурухана; Қасиетті Жүсіптің апару қарындастарының мектеп-интернаты және Сент-Джордж, Де-Ла-Салл мемлекеттік мектебі бар. Сонымен қатар, Грекияның Византиялық экзархатына бағынбайтын және епархия құрамына кірмейтін Грекияның Византиялық католик шіркеуіне қарасты жалғыз шіркеу де бар.