Кіріспе

1585–1626 жж.) Уильям Роули (шамамен 1585 – 1626 жылдың ақпаны) – ағылшын актері және драматургі, ең белгілі туындылары басқа, табыстырақ жазушылармен бірлесіп жазылған. Оның туған күні шамамен 1585 жылға жуық деп есептеледі; ол 1626 жылдың 11 ақпанында Лондонның солтүстігіндегі Клеркенвеллдегі Сент-Джеймс шіркеуінің маңына жерленген. (Роулидің қайтыс болғаны туралы нақты мәлімет 1928 жылы табылды, бірақ кейбір зерттеушілер оның қайтыс болған жылын 1642 жыл деп көрсетеді.)

Өмір және жұмыс

Роули – клоундық кейіпкерлерді (яғни, рөлі көңіл көтеруге бағытталған кейіпкерлерді) ойнауға маманданған актер-драматург. Ол, сондай-ақ, ірі денелі болғанға ұқсайды, себебі оның шеберлігі семіз клоун рөлдерінде еді. Ол Томас Миддлтонның «Шахмат ойынында» Майлы Епископтың және сол автордың «Ішкі ғибадатхана маскасында» Плампориджтің рөлін сомдады. Ол өзі ойнау үшін семіз клоун рөлдерін де жазды: «Барлығы құмарлықтан жоғалды» пьесасындағы Жакус («Поэт сомдаған» рөл, 1633 жылғы квартода көрсетілгендей) және Джон Флетчермен бірлесіп жазған «Миллдегі қыз» пьесасындағы рөл. Ол, әрине, «Тенниспен жарылған әлемде» Кампайымдықты ойнады, ал «Әділ дау-дамайда» Чоу болған болуы мүмкін. Бұл Миддлтон/Роулидің бірлескен жұмыстары болғандықтан, олар Роули өзі үшін жазған тағы екі рөл ретінде саналады. (Ішкі деректерге сәйкес, Роули бірлескен жұмыстарда көбінесе комедиялық желіні жазатын, бірақ ол тек комедиялық материалмен шектелмеген: «Өзгергіш», «Әділ дау-дамай» және «Миллдегі қыз» пьесаларында ол негізгі сюжеттердің маңызды бөліктерін де жазды.) «Мерлиннің тууындағы» аты аталмаған Клоун рөлі драматург Роулидің актер Роулиді еске алатын рөл екенін көрсетеді. Жазушы ретінде Роули негізінен драматург болды; «Ақша іздеу» (1609) – драмалық емес прозадағы оның жалғыз толыққанды туындысы. Екі пьеса Роулидің жеке туындылары ретінде қабылданады: «Шебер аяқ киімші – джентльмен» (шамамен 1607–09) және «Барлығы құмарлықтан жоғалды» (1619). Роулидің жеке пьесалары болуы мүмкін үш туынды сақталмаған: «Гименнің мерекесі немесе Купидонның еркелігі» (1612), «Баспадағы алаяқ» (1613) және «Кітапсыз ақымақ» (1613). Роули мансабын Анн патшайымының «Қызыл бұқа» театрындағы труппасымен жұмыс істеуден бастаған көрінеді. 1609 жылы ол жаңа труппа құрған актерлер тобының құрамына кірді, ол Йорк герцогының труппасы болды, ал 1612 жылдан кейін Принц Чарльздың труппасы ретінде танылды. Роулидің мансабының көп бөлігі осы труппа үшін жазу және клоундықпен өтті, ол «Перде», «Үміт» және «Қызыл бұқа» сияқты түрлі театрларда орналасқан. Роули 1610–15 жылдары труппаның сарайдағы өнер көрсетулері үшін жалақысын алды. 1623 жылы Роули труппаны тастап, 1626 жылы қайтыс болғанға дейін «Глоб» театрындағы өте табысты Корольдің труппасына қосылды. Салыстырмалы түрде қысқа болса да, труппадағы уақыты оқиғаларға толы болды: 1624 жылы тамыздағы «Шахмат ойыны» және желтоқсандағы испан вице-короліне қатысты дау-дамаздар осыған куә. Ол труппада алған рөлдеріне «Әйелді басқару және әйелге ие болу» пьесасындағы Какафого, «Нормандия герцогы Роллодағы» Аспаз және «Бір айға әйел» пьесасындағы Тони кірді. Айта кетерлігі, Роули драматургиялық еңбектерін актер ретінде жұмыс істейтін труппамен шектемеді. 1624 жылы ол Шекспирдің әйгілі труппасы – Корольдің труппасының мүшесі болды және сол жылдың тамызында олардың танымал «Шахмат ойыны» қойылымында ойнады, бірақ сол жылы ол қазір жоғалған «Тұйық әйелді ояту» пьесасымен Деккер, Форд және Вебстермен бірге жұмыс істеді, ол «Қызыл бұқа» театры үшін жазылған.