Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сауд Арабиясының террорисі және 9/11 ұшақ апатына қатысқан ұшқыш (1979–2001)
Saudi terrorist and 9/11 hijacker (1979–2001)
Саид Абдулла Али Сулейман әл-Гамди (سعيد الغامدي; 21 қараша 1979 – 11 қыркүйек 2001) – Сауд Арабиясының террористік ұшақ апатына қатысқан ұшқыш. Ол 11 қыркүйек шабуылдары кезінде United Airlines 93 рейсін басып алған төрт террористтің бірі болды. Атымен байланысты болғанымен, ол United Airlines 175 рейсін басып алған топтың мүшелері Хамза әл-Гамди мен Ахмед әл-Гамдилермен туыс емес. Сауд Арабиясында туған әл-Гамди колледжді тастап, Чечняда соғысу үшін үйінен кетті, бірақ кейін Ауғанстанға жол тауып, әл-Қаида лагерінде оқуға түсті. Ол Осама бен Ладеннің таңдауымен АҚШ-тағы террористік шабуылдарға қатысу үшін таңдалды және 2001 жылдың маусым айында АҚШ-қа келді. АҚШ-та болған кезінде ол Флорида штатына барып, шабуылды жоспарлап, ұшу симуляторларында жаттығулар жасады. 2001 жылдың 11 қыркүйегінде ол United 93 рейсіне отырып, ұшақты басып алуға көмектесті. Бас ұшқыш және жаттығудан өткен Зиад Джарраның басқаруымен ұшақ Вашингтон қаласына бұрылды, Джарраның мақсаты – ұшақты АҚШ Капитолийіне немесе Ақ үйге шағып салу болды. Бірақ, жолаушылар ұшақты қайта бақылауға алуға тырысқан көтеріліс салдарынан ұшақ Пенсильвания штатының Сомерсет округіндегі далаға құлап түсті.
Saeed Abdullah Ali Sulayman al Ghamdi (سعيد الغامدي; 21 November 1979 11 September 2001) was a Saudi terrorist hijacker. He was one of four terrorist hijackers of United Airlines Flight 93 as part of the 11 September attacks. Despite his name, he was not related to the brothers Hamza al Ghamdi or Ahmed al Ghamdi who were part of the team that hijacked United Airlines Flight 175. Born in Saudi Arabia, al Ghamdi left his home to fight in Chechnya after dropping out of college, but was reported to have diverted to Afghanistan to train in an al Qaeda camp. It was reported he was chosen by Osama bin Laden to participate in terrorist attacks in the United States and arrived in the U. S. in June 2001. During his stay in the U. S., he quietly settled in Florida, planning out how the attacks would commence and training on flight simulators. On 11 September 2001, he boarded United 93 and assisted in the hijacking of the plane, which was diverted toward Washington D. C. under the control of lead hijacker and trained pilot Ziad Jarrah so that Jarrah could crash the plane into either the U. S. Capitol or the White House, as part of the coordinated attacks. The plane instead crashed into a field in Somerset County, Pennsylvania, after the passengers attempted to retake control of the plane in an uprising.
Ерте өмір және білім
Саид әл-Гамди Сауд Арабиясының әл-Баха провинциясынан шыққан және Ахмед әл-Гамди, Хамза әл-Гамди және Ахмед әл-Хазнави сияқты ұшақ ұрлаушылармен бір тайпадан болған, бірақ олармен туыс емес еді. Ол 1999 жылдың басынан бері екі әл-Гамди және әл-Хазнавипен байланыста болған болуы мүмкін. Бұл топ ұшақ ұрлаушылардың арасында дінге берілгендерімен ерекшеленеді. Әл-Гамди Сауд Арабиясының әл-Қасим провинциясында оқуға түсіп, кейін оқуын тастап, отбасымен байланысын үзіп қалды. Ол сол жерде Сулейман әл-Алван есімді радикал саудиялық дін қызметкерімен қарым-қатынас жасаған болуы мүмкін, өйткені басқа да болашақ ұшақ ұрлаушылар да онымен байланысқан. Саид әл-Гамди Тоуфик бин Атташпен таныс еді, ол оны шейіт болуға көндірген деп саналады. Әл-Гамди сол кезде Валид әл-Шехримен бірге Кандагар әуежайында күзетші болып жұмыс істеді. 2000 жылдың соңында әл-Гамди Біріккен Араб Әмірліктеріне сапар шегіп, Мұстафа әл-Хаусауи төлеген деп есептелетін саяхатшы чектерін сатып алды. Маджед Мокед, Ваил әл-Шехри, Хамза әл-Гамди, Ахмед әл-Хазнави және Ахмед әл-Нами сияқты тағы бес ұшақ ұрлаушы да БАӘ арқылы өтіп, саяхатшы чектерін сатып алды. 2000 жылдың 13 қарашасында басқа бір Саид әл-Гамди АҚШ-қа виза алуға тырысты, бірақ өтініші қабылданбады. 9/11 комиссиясы оны атап көрсеткенімен, оның ұшақ ұрлаушылармен байланысы бар екенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ. 2001 жылдың наурыз айында әл-Гамди кейіннен әл-Жазира телеарнасында көрсетілген қоштасу видеосы түсірілді. Видеода 9/11 оқиғасына қатысқан болашақ ұшақ ұрлаушылар шейіт болуға ант етеді, бірақ қастандық туралы ешқандай мәлімет ашылмады. Әл-Гамди Американы "жау" деп атады және ол карталар мен ұшу нұсқаулықтарын оқып отырғаны көрінеді.
Saeed al Ghamdi was from the al Bahah Province of Saudi Arabia, and shared the same tribal affiliation with fellow hijackers Ahmed al Ghamdi, Hamza al Ghamdi, and Ahmed al Haznawi, although he was not related to either al Ghamdi. He may have been in contact with the two al Ghamdi's and al Haznawi as early as 1999. This group is noted as being some of the more religiously observant of the hijackers. al Ghamdi spent time in al Qasim province, Saudi Arabia where he transferred to college but soon dropped out and ceased contact with his family. While there he probably associated with the radical Saudi cleric named Sulayman al Alwan as several other future hijackers had. Saeed Al Ghamdi was known to Tawfiq bin Attash who is thought to have convinced him to become a martyr. Al Ghamdi was at that time working as a security guard at Kandahar airport along with Waleed al Shehri. Some time late in 2000, al Ghamdi traveled to the United Arab Emirates, where he purchased traveler's cheques presumed to have been paid for by Mustafa al Hawsawi. Five other hijackers also passed through the UAE and purchased travellers cheques, including Majed Moqed, Wail al Shehri, Hamza al Ghamdi, Ahmed al Haznawi and Ahmed al Nami. On 13 November 2000, another Saeed al Ghamdi tried to obtain a visa to enter the United States, but was declined. Although the 9/11 Commission makes mention of him, there is no evidence he was associated with the hijackers. In March 2001, al Ghamdi was filmed in a farewell video that was later aired on al Jazeera. In the video, many future 9/11 hijackers swear to become martyrs, although no details of the plot are revealed. al Ghamdi referred to America as "the enemy", and is seen studying maps and flight manuals.
Шабуылдар
2001 жылдың 11 қыркүйегінде таңертең әл-Гамди Юнайтед авиакомпаниясының 93 рейсіне ешқандай оқиғасыз мінгізілді. Рейстің кешігуіне байланысты ұшқыш пен экипажға сол күні болған басқа ұшақтардың қақпадан тартылғаны туралы хабарланды және олар сақ болуға ескерілді. Бірнеше минут өткен соң 93 рейс те қақпадан тартылды. Пассажирлер жасаған ұялы телефон арқылы шалған қоңыраулардың кем дегенде екеуі, қақпадан тартып алушылардың қызыл түсті матадан байланган бас киімдерін кигенін көрсетеді. Сонымен қатар, қоңыраулардың бірінде біреудің денесіне қорап байлап, ішінде бомба бар екенін айтқан. Рейс жазбаларында үш қақпадан тартып алушының кабинада болғаны анықталды. Зиад Жарра пилот ретінде танылды және ол екінші қақпадан тартып алушыны "Саид" деп атағаны естілді, бұл әл-Гамдидің де ұшу симуляторларында оқығанын көрсетеді, ол Жарраға басқаруда көмектескен. Ұшақтағы жолаушылар телефон арқылы басқа қақпадан тартылған ұшақтардың тағдырын білді. Пассажирлердің қарсылығы нәтижесінде ұшақ Пенсильвания штатының Шанксвилл қаласының жанындағы далаға құлап, барлық адам қаза тапты.
On the morning of 11 September 2001, al Ghamdi boarded United Airlines Flight 93 without incident. Due to the flight's delay, the pilot and crew were notified of the previous hijackings that day, and were told to be on the alert. Within minutes, Flight 93 was hijacked as well. At least two of the cell phone calls made by passengers indicate that the hijackers were wearing red bandanas. The calls also indicated that one had tied a box around his torso, and claimed there was a bomb inside. The flight transcript suggests that three hijackers were in the cockpit. Ziad Jarrah was identified as the pilot and is heard calling the other hijacker "Saeed", indicating that al Ghamdi, who also trained in flight simulators, was helping Jarrah with the controls. Passengers on the plane heard through phone calls the fates of the other hijacked planes. A passenger uprising resulted in the plane crashing into a field near Shanksville, Pennsylvania, killing everyone aboard.
Қате сәйкестік туралы мәлімдемелер
2001 жылдың 23 қыркүйегінде, ФБР қаскөйлердің суреттерін жариялағанға дейін, BBC және The Daily Telegraph Сауд Арабиясы әуе компаниясының Саид әл-Гамди есімді ұшқышының аты ФБР жариялаған қаскөйлер тізіміндегі атымен сәйкес келгеніне ашуланғанын хабарлады. CNN телеарнасы да "тірі" әл-Гамдидің суретін қаскөй ретінде көрсетті. Бұл адам CNN-нің өзінің суретін Флоридадағы Flight Safety ұшу мектебінен алғанын айтты, ол сол жерде оқыған. Кейін Der Spiegel газеті BBC-нің "тірі" қаскөйлер туралы хабарларын тексеріп, олардың жаңылысқандықтан туған сәйкестік екенін анықтады. 2005 жылдың маусым айында Сауд Арабиясы үкіметі 36 іздеудегі (және тірі) террористтің тізімін жариялады (Араб түбегіндегі әл-Қаиданы қараңыз), олардың бірі Салих Саид әл-Батих әл-Гамди еді. 9/11 қастандығы туралы теориялардың жақтастары оны дереу қаскөй Саид әл-Гамдимен шатастырды.
On 23 September 2001, before the FBI had released the pictures of the hijackers, the BBC and The Daily Telegraph reported that a Saudi Airlines pilot named Saeed al Ghamdi was furious that a name on the hijacker's list released by the FBI matched his own. CNN also showed a picture of the "living" al Ghamdi as the hijacker. The man claimed CNN likely got his picture from a Flight Safety flying school in Florida he attended. Der Spiegel later investigated the claims of "living" hijackers by the BBC and discovered them to be cases of mistaken identity. In June 2005 the Saudi government released a list (see al Qaeda in the Arabian Peninsula) of 36 wanted (and alive) terrorists, one of whom was Salih Saeed Al Batih al Ghamdi. 9/11 conspiracy theorists quickly confused him with the hijacker Saeed al Ghamdi.
Танымал мәдениетте
Ол "United 93" фильмінде ирактық актер Льюис Алсамари және "Flight 93" фильмінде канадалық актер Шон Ахмед бейнеленді. "Қайта ұшқан ұшу" (2005) телефильмі ұрланған United Airlines 93 рейсіндегі жолаушылардың көтерілісін көрсетеді, онда Саид әл-Ғамди рөлін үнді актері Анкур Бхатт ойнады.
He has been portrayed by Iraqi actor Lewis Alsamari in United 93 and Canadian actor Shawn Ahmed in Flight 93. Television film The Flight That Fought Back (2005) portrays the passenger uprising inside the hijacked United Airlines 93, with Indian actor Ankur Bhatt portraying Saeed al Ghamdi.