Кіріспе

Испандық крест және шеңбер үстел ойыны – Parchís

Parchís – крест және шеңбер отбасынан шыққан испандық үстел ойыны. Бұл үнді ойыны Pachisi-дің бейімделуі. Parchís Испанияда, сондай-ақ Еуропа мен Марокконың солтүстігінде, әсіресе Танжер мен Тетуан қалаларында өте танымал болды. Ол әлі де, әсіресе ересектер мен қарт адамдар арасында кең таралған. Parchís ойыншығында шашка немесе шахмат сияқты стратегиялық ойын ретінде қарастырылмайды, себебі ол тек сәттілікке ғана байланысты емес. Ойыншының қол астындағы төрт фишка белгілі бір стратегия талап етеді. Parchís Испанияда лицензияланбаған, сондықтан оны дүкендерде карталар жинағындай оңай табуға болады және әдетте арзан. Оригинальды нұсқасында төрт ойыншыға дейін ойнауға болады (тақтада төрт түс бар: сары, көк, қызыл және жасыл), ал алты ойыншылық нұсқасын табу оңай (құрамына қызғылт және күлгін түстер қосылады), ал сегіз ойыншылық тақталарды үлкен ойыншық дүкендерінен табуға болады. Дәстүр бойынша, әр ойыншыда текшелерді шайқап, лақтыратын кубилеті (текше қорабы) болады. Бұл ойын барысына әсер етпесе де, көптеген ойыншылар оны қажет деп санайды. Тақтаның арт жағында әдетте "Аққу ойыны" үшін тақта болады. Қазір ойынды ұялы телефон арқылы да ойнауға болады. Кейбір қосымшалар нақты уақыт режимінде көп ойыншыға арналған мүмкіндіктерді ұсынады, онда сіз бүкіл әлемдегі нақты қарсыластармен ойнай аласыз.

Ережелер

Бұл ойын алты жақты құймақпен және әр ойыншыға төрт пешпен ойналады. Құймақ лақтыруға арналған стақаншалар міндетті емес, бірақ көптеген ойын жиынтықтарында болады. Ойыншылар төрт пешін ұядан шығарып, бүкіл тақтаны айналып, түсті жолға және тақтаның ортасына жеткізуге тырысады, осы процесте бір-бірін қуады және "жеп" қояды. Бес қырсыны тастау ойыншыны ұядан бір пешті босатуға мәжбүр етеді (егер ұяда пеш қалса), ал алты қырсыны тастау ойыншыға қосымша жүріс мүмкіндігін береді. Ойыншыда төрт пеш болғанда (ұядан тыс), ол алты қырсыны тастаса 7 қысқа жылжуға мүмкіндік алады. Егер пеш соңына жетіп, тақтадан шығып кетсе, бұл ереже күшін жояды. Егер қатарынан үш алты қырсыны тастаса, соңғы жылжытылған пеш өлтіріліп, ұяға қайтарылады. Егер соңғы жылжытылған пеш түсті пандустың соңғы бөлігінде болса, ол пандустың төменгі жағына жылжытылады. Егер соңғы жүріс қауіпсіз алаңға түсетін болса, ол сол жерде қалады, жүріс күшін жояды және кезегі келесі ойыншыға беріледі. Егер пеш қарсыластың пешін "жесе" (егер ол қауіпсіз алаң болмаса, сол алаңға қонса), ол оны "өлтіреді", ұяға қайтарып, 20 алаңға жылжиды. Егер ойыншы өлтіруді байқамаса және басқа пешті жылжытса, ол пеш ұяға қайтарылады. Пеш соңына жеткенде, сол түстің басқа пеші 10 алаңға жылжуға мүмкіндік алады. Егер кез келген түстің бір немесе екі пеші бастапқы алаңда тұрса және ойыншы бес қырсыны тастаса, ол қарсыластың пешін немесе пештерін жейді, егер ол қарсыластың екі пешін өлтірсе, ойыншы 40 алаңға жылжуға мүмкіндік алады. Екі пешпен блокада жасауға болады. Кейбір нұсқаларында, егер екі пеш бір ойыншыға тиесілі болса, блокада кез келген алаңда құрылуы мүмкін, әйтпесе соңғы келген пеш бірінші келген пешті өлтіреді. Пештер блокададан секіре алмайды, бұл "жабылуға" әкеледі, нәтижесінде ойыншылардың бір-бірін "жеуі" оңай болады. Ойыншы алты қырсыны тастаса, блокаданы ашуға тиіс.