Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лондондағы Елизавета театры
Elizabethan theatre in London
Роза – Елизавета театры болған. Ол Театр (1576), Перде (1577) және Ньюингтон Баттс театрынан (шамамен 1580 ж.) кейін салынған төртінші қоғамдық театр еді, сондай-ақ Банксайд, Саутворкте орналасқан бірнеше театрлардың алғашқысы, Лондон қаласының әкімшілік билігінің құзыретінен тыс аймақта салынған. Оның қалдықтары 1989 жылы археологтармен қазылып алынды және Historic England (Тарихи Англия) оны қорғалатын ескерткіш ретінде тізімге енгізді.
The Rose was an Elizabethan theatre. It was the fourth of the public theatres to be built, after The Theatre (1576), the Curtain (1577), and the theatre at Newington Butts (c. 1580?) – and the first of several playhouses to be situated in Bankside, Southwark, in a liberty outside the jurisdiction of the City of London's civic authorities. Its remains were excavated by archaeologists in 1989 and are listed by Historic England as a Scheduled Monument.
Тарих
Роза 1587 жылы Филипп Хенслоу және Джон Чолмли атты азық-түлік сатушысымен бірге салынды. Бұл Шекспирдің пьесаларын сахнаға қою үшін арнайы салынған алғашқы театр болды. Театр 1585 жылы Хенслоу Сент-Сэвиор, Саутворк шіркеуінен жалға алған «Кішкентай Роза» деп аталатын жерге салынған. Роза, Темза өзенінің оңтүстік жағалауындағы Банксайдте, Саутворкте орналасқан бірнеше театрдың алғашқысы еді. Бұл аймақ аю және бұқа күресі, құмар ойнайтын орындар мен жезөкшелер үйі сияқты ойын-сауық орындарымен танымал болды. Ол Лондон қаласының әкімшілік билігінің құзырынан тыс, Клинк еркіндігінде орналасқан. Розада кең гүлзарлар мен екі ғимарат болды; Чолмли біреуін қойма ретінде пайдаланса, Хенслоу екіншісін жезөкшехана ретінде жалға берген көрінеді. Лондонның солтүстігінде Curtain Theatre және The Theatre сияқты кәсіби театрлар он жылдан астам уақыттан бері ашық болған. Дегенмен, Хенслоу көрермендердің Темза өзені арқылы оңай өте алатынын түсінді және осы жерде театр құрды. Театрды ағаш шебері Джон Григгс салған. Жаңа ғимарат ағаштан, сыртын латтау және балшықтан, ал шатыры сабаннан жасалған. Оның пішіні сыртқы диаметрі шамамен 22 метр болатын он төрт қырлы көпбұрыш еді. Ішкі кеңістік те шамамен 14 метр ені бар он төрт қырлы көпбұрыш болды. Қазіргі есептеулер көрсеткендей, өлшемдері мен он төрт қырлы орналасуы 16 ғасырдағы бір таяқтың стандартты өлшемін негіз ретінде пайдалану және ағаш шеберлерінің шеңберді жеті тең бөлікке бөлу әдісімен анықталған. Алайда, Розаның сәттілігі басқа театр компанияларын Банксайдте орналасуға ынталандырды. 1596 жылдың қысында жақын жерде «Лебедь театры» ашылды. Адамдар Роза театрында танымал болған тарихи пьесаларға қарағанда, Лебедь театрында қойылған комедиялар мен трагедияларға қызығушылық танытты. 1598 жылы Аллен зейнетке шықты, ал Хенслоу жер иесі және банкирден толыққанды қаржылық менеджерге өтті.
The Rose was built in 1587 by Philip Henslowe and by a grocer named John Cholmley. It was the first purpose built playhouse to ever stage a production of any of Shakespeare's plays. The theatre was built on a messuage called the "Little Rose," which Henslowe had leased from the parish of St. Saviour, Southwark in 1585. The Rose was the first of several theatres to be situated in Bankside, Southwark near the south shore of the River Thames. The area was known for its leisure attractions such as bear/bull baitings, gaming dens and brothels. It was located in the Liberty of the Clink, a liberty outside the jurisdiction of the City of London's civic authorities. The Rose contained substantial rose gardens and two buildings; Cholmley used one as a storehouse, while Henslowe appears to have leased the other as a brothel. North of London, professional playhouses like the Curtain Theatre and The Theatre had already been open for over a decade. However, Henslowe recognized the ease at which audiences could ferry across the River of Thames and established a playhouse in this particular location. The theatre was built by the carpenter John Griggs. The new building was of timber, with a lath and plaster exterior and thatch roof. In shape it was a fourteen sided polygon, of about 72 feet (22 m) in external diameter. The inner space was also a fourteen sided polygon, about 47 feet (14 m) wide. Modern calculations show that the dimensions and fourteen sided layout were dictated by the use of the standard 16th century measure of one rod as a base and the carpenter's "rule of thumb" method of dividing a circle into seven equal parts, subdivided. However, the Rose's success encouraged other theatre companies to set up roots in the Bankside. The Swan Playhouse opened nearby in the winter of 1596. People were drawn to the comedies and tragedies performed at the Swan in contrast to the history plays for which the Rose Theatre was renowned. In 1598, Alleyn retired, and Henslowe shifted his position over from landlord and banker to the full financial manager.
Қазба жұмыстары
Парк-стритте жоспарланған кең ауқымды қайта құру жұмыстары кезінде археологиялық қазбалар басталды. Барлау траншеялары бірнеше жәдітелерді ашты, олар Сэм Уанамакердің назарына түсті. Ол Шекспирдің «Глобус» театрын қайта жаңғыртуға мүмкіндік іздеп, 1988 жылдың басында театр өндірісімен байланыстағы адамдарына жаңалықтар жеткізіп отырды. «Роза театрын сақтап қалу» атты акциялық комитет құрылды, оған «Көңілділік жұлдыздары» мен еріктілердің алмасу тобы көмектесті. Бұл комитет құрылысшылардың, олардың астындағы «Англия мұрасының» мүмкіндігін білмей, нысанға үнемі қауіп төндіруіне қарамастан, учаскенің қорғалуын қамтамасыз етуге бағытталған. 1989 жылдың наурыз айында «Роза» театрының қалдықтарына тағы да қирату қаупі туды, нәтижесінде құрылыс алаңының кіреберісінде екі тараптың арасында физикалық қақтығыс болды. Пегги Эшкрофт бастаған, сондай-ақ Лоренс Оливье мен Джуди Денч сияқты танымал театр қайраткерлері қатысқан бірнеше адамдар учаскені сақтап қалу үшін науқан ұйымдастырды. Учаскеге толыққанды заңдық қорғау берілгенге дейін 1989 жылдың 23 сәуірінде бірнеше көрнекті әртістер қатысқан қайырымдылық көшелік шарасы өткізілді. Соңында, жоспарланған ғимаратты театр қалдықтарының үстіне орнатуға және оларды төменде сақтап қалуға шешім қабылданды, бұл «Лондонның ең ерекше көріністерінің бірі» деп аталды. 56 Парк-стриттегі көк тақта осы жерді көрсетеді. «Роза» театрына үкімет, археологтар және құрылыс салушылардың қатысуы археологияны дамыту процесінде заңдыландыруға түрткі болды және Маргарет Тэтчердің консервативтік үкіметін даму қауіптеріне қарсы археологияны басқаруға бағытталған PPG 16 енгізуге итермеледі. Үлкен Лондон археологиясы департаменті (қазіргі MOLA) қазба жұмыстарын жүргізген кезде, қызметкерлер қазір мұражайда сақталған көптеген заттарды тапты. Театрдың негіздерінің бір бөлігі, кіреберістердің (галереяларға апаратын ағаш баспалдақтар) астында жеміс тұқымдары мен жаңғақ қабықтарымен жабылған еді. Жаңғақтар ағылшын Ренессанс театрының «попкорны» болған деген болжам бар. Олар күл мен топырақпен араластырылғанда, еденге өте берік жабын жасады, «дегендей, 400 жыл өткен соң археологтар оны бұзу үшін пикель қолдануға мәжбүр болды». Бастапқыда ауланың едені (соның ішінде көтерілген ағаш сахнаның астындағы аумақ) шүберектелген ерітіндімен жабылған, бірақ ғимарат кеңейтілгенде, жаңғақ қабықтары қосылған балшық, күл және шлактан жасалған тығыз қабат қолданылды. Жаңғақ қабықтары майын алу үшін жаңғақтарды ұнтақтайтын жақын жердегі сабын зауытынан әкелінді, бұл көрермендер қалдырған қоқыстың дәлелі емес.
An archaeological dig began in Park Street during planned large scale redevelopment. Investigatory trenches revealed several finds, which came to the attention of Sam Wanamaker, who was seeking the means to recreate Shakespeare's Globe Theatre, and conveying updates to his contacts in theatrical productions early in 1988. An action committee was formed to 'Save The Rose Theatre', being assisted by both 'Entertainment Stars and a rotation of public volunteers, to ensure the site's protection, which was continually threatened by construction crews ignorant of the potential 'English Heritage' beneath. In March 1989, the remains of The Rose were again threatened with destruction resulting in a physical stand off between the two parties at the entrance of the building development. A campaign to save the site was launched by several well known theatrical figures, led by Peggy Ashcroft and including Laurence Olivier and Judi Dench. Prior to the site being given full legal protections, a fundraising street party attended by several prominent entertainers was held on 23 April 1989. It was eventually decided to suspend the proposed building over the top of the theatre's remains, leaving them conserved beneath, resulting in what has been called "one of the weirdest sights in London". A blue plaque at 56 Park Street marks the spot. The handling of the Rose Theatre by government, archaeologists and the developer provided impetus for the legitimisation of archaeology in the development process and led the Conservative government of Margaret Thatcher to introduce PPG 16 in an attempt to manage archaeology in the face of development threats. When the Department of Greater London Archaeology (now MOLA) carried out the excavation work, the staff found many objects which are now stored in the museum itself. Portions of the theatre's foundations, under the ingressi (wooden stairs leading to the galleries), were littered with fruit seeds and hazelnut shells; it has been claimed that hazelnuts were the popcorn of English Renaissance drama. When combined with cinder and earth, they provided a tough floor surface "so tough, indeed, that 400 years later archaeologists had to take a pickaxe to it to penetrate it". Initially the floor of the yard (including the area beneath the raised wooden stage) had a screeded mortar surface but when the building was extended a compacted layer of silt, ash and clinker, mixed with hazelnut shells, was used. The nutshells were brought to the site from a nearby soap works, where the nuts were crushed for their oil, rather than evidence of litter left by the audience.
Бүгін
1999 жылы жаңа құрылыс астында бұл орын қайтадан жұртшылыққа ашылды. Бұл тарихи орынды одан әрі қазу және оның болашағын сақтап қалу жұмыстары жалғасуда. Розаның негізі бірнеше сантиметр сумен жабылып, топырақта үлкен жарықтардың пайда болуына жол бермейді. 2003 жылы Роза Марлоудың "Ұлы Тамбурлин" пьесасымен өнер сахнасы ретінде ашылды.
In 1999, the site was re opened to the public, underneath the new development. Work continues to excavate this historic site further and to secure its future. The foundations of the Rose are covered in a few inches of water to keep the ground from developing major cracks. In 2003 the Rose was opened as a performance space with a production of Marlowe's Tamburlaine the Great.
Қазіргі үлгілері
Роза театрының көшірмесі "Шекспир махаббатқа түсті" фильмінде пайда болды, ал 10 жыл сақтаудан кейін оны Дам Джуди Денч Британдық Шекспир компаниясына сыйлады. Компания Англияның солтүстігінде оны қайта құруды жоспарлаған, бірақ 2009 жылы жарияланғаннан бері жоспарлар одан әрі ілгерілемеді. 2008 жылы Кингстон-на-Темза қаласында Роза театры ашылды. Бұл – қазіргі заманғы театр, бірақ 1989 жылы археологиялық қазбалар арқылы анықталған түпнұсқа Роза театрының жоспары негізінде салынған.
A replica of The Rose Theatre was featured in the film Shakespeare in Love and after 10 years in storage was donated by Dame Judi Dench to the British Shakespeare Company, who were planning to rebuild it in the north of England, although the plans have not progressed any further since they were announced in 2009. In 2008 the Rose Theatre Kingston opened in Kingston upon Thames. It is a modern theatre, but based on the plan of the original Rose, revealed by archaeology in 1989.