Мапротилин – антидепрессант — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Антидепрессант

Қарсы көрсетілімдер

Жалпылама теория бойынша, мапротилин (тримипрамин мен, мүмкін, кломипраминнен басқа, басқа трициклді антидепрессанттар сияқты) шизофренияның кейбір белгілерін күшейте алады, сондықтан оны шизофрениямен ауыратын адамға тағайындағанда сақтық таныту және антипсихотикалық емдеуді (мысалы, рисперидонмен немесе оланзапинмен) жалғастыру қажет. Дегенмен, кейбір зерттеулер мапротилиннің шизофренияның кейбір теріс немесе «анестетикалық» симптомдарын емдеуде пайдалы қосымша ем болуы мүмкін екенін көрсеткен, сонымен қатар айқын шизоидтілік белгілерін де (жеке басының күтімділік/сыртқы түрінің нашарлауы сияқты) жеңілдетуі мүмкін. Бұл тұрғыда (яғни шизофренияның теріс симптомдарын емдеуде) мапротилин флувоксаминмен салыстырылды, нәтижесінде флувоксаминнің айқын артықшылығы байқалды. Алайда, мапротилин алогияның («ой және/немесе сөздің жеткіліксіздігі») теріс симптомына ерекше тиімді болуы мүмкін, және бір зерттеуде басқа бақылау препараттарына (алпразолам, бромокриптин, циталопрам, флуоксетин, флувоксамин, нортриптилин) қарағанда оның тиімділігі анықталды. Зерттеуде циталопрам, кломипрамин және флувоксамин эмоционалды тежелуді азайтуда ерекше тиімді болды, ал алпразолам (Xanax) және мапротилин олардан кейін келеді. Биполярлы аффективті бұзылысы бар науқастарға маниакалды кезеңде (гипоманияны қоса алғанда) ешқандай жағдайда антидепрессанттарды қабылдауға болмайды. (Соған сәйкес, шизоаффективті бұзылысы бар, биполярлы типтегі адамдар маниакалды кезеңде мапротилин немесе басқа антидепрессанттарды қабылдамауы керек.) Өйткені антидепрессанттар жедел манияны күшейте алады немесе оған бейім адамдарда оны тудыруы мүмкін. Олар (антидепрессанттар) сонымен қатар аралас биполярлы күйлерді (таза немесе шизоаффективті) емдеуге теріс әсер етуі мүмкін, онда электрлі конвульсивті терапия (әдетте екі жақты), вальпроат және антипсихотикалық препараттар тиімдірек болады (литийді ЭКТ емдеумен бірге қолдануға болмайды, өйткені ол ауыр шатасуға әкелуі мүмкін). Дегенмен, мапротилин (жоғары дозада) бір жағдайда жақсы нәтиже берді, онда жас жігіт депрессиялық симптомдардың басымдығымен аралас маниакалды эпизодпен келді (көптеген нарциссикалық белгілері бар депрессия ретінде көрінеді; жазалаудан тысқары реакциялар/кінәні ауыстыру, құқық талап ету және жеке қарым-қатынаста пайдалану; алдын ала нарциссикалық депрессия деп саналды). Мапротилин миртазапинмен (төмен дозада), натрий вальпроатымен және арипипразолмен бірге қолданылды.

In generalised theory, maprotiline (as with other tricyclic antidepressants, besides trimipramine and possibly clomipramine) may somewhat worsen certain features of schizophrenia, necessitating caution in prescribing them to someone with it and continuation of the antipsychotic treatment (e. g., with risperidone or olanzapine). However, certain bodies of evidence have found maprotiline a useful augment in treating some of the negative, or "anaesthetic", symptoms of schizophrenia and in probable extension pronounced schizoidia (including the characteristic deterioration in personal grooming/appearance). It has also been weighed against fluvoxamine in this overall regard (i. e., treating the negative symptoms of schizophrenia), with fluvoxamine evidencing clear superiority therein. Maprotiline, however, may be specifically useful for the "negative symptom" of alogia (poverty of thought and/or speech) and in this regard was found demonstrably superior to the other control drugs (alprazolam, bromocriptine, citalopram, fluoxetine, fluvoxamine, nortriptyline) in one study. Citalopram, clomipramine and fluvoxamine appeared particularly useful in the study for reducing affective blunting, with alprazolam (Xanax) and maprotiline ranking joint next. Patients with bipolar affective disorder should not receive antidepressants whilst in a manic phase (including hypomania) under any circumstances whatsoever. (By the same analogy, people with schizoaffective disorder, bipolar type should not be taking maprotiline or other antidepressants while manic.) This is because antidepressants are known to come with the risk of worsening acute mania or precipitating it in so vulnerably predisposed people. They (antidepressants) may also negatively interfere with the treatment of mixed bipolar states (pure or schizo affective), where electro convulsive therapy (generally bilateral), valproate and antipsychotics prove more beneficial (lithium should not be administered concurrently with E. C. T. treatment, as it may induce severe confusion). However, maprotiline (at a high dose) was put to good use in one particular case, of one young man presenting with what was very possibly a mixed manic episode with a heavy preponderance of depressive symptoms (appearing as depression with significant narcissistic traits; including extrapunitive tendencies/blame shifting, entitlement and interpersonal exploitation; and provisionally considered narcissistic depression). The maprotiline was combined with mirtazapine (low dose), sodium valproate and aripiprazole.

Өзін- өзі өлтіруге бейім науқастар

Басқа антидепрессанттар сияқты, мапротилин де үлкен депрессиялық бұзылулар және басқа психикалық аурулар бойынша қысқа мерзімді зерттеулерде балалар, жасөспірімдер және жас ересектерде өзіне-өзі зиян келтіру ойлары мен әрекеттерінің (суицидтік мінез-құлық) қаупін плацебоға қарағанда арттырды. Балаға, жасөспірімге немесе жас ересекке мапротилин немесе басқа антидепрессантты тағайындауды қарастыратын әркім осы қауіпті клиникалық қажеттілікпен салыстырып бағалауы керек. Қысқа мерзімді зерттеулер 24 жастан асқан ересектерде антидепрессанттардың плацебоға қарағанда суицидтік мінез-құлық қаупін арттырмағанын көрсетті; ал 65 жастан асқан ересектерде антидепрессанттар плацебоға қарағанда қауіпті азайтуға көмектесті. Депрессия және кейбір басқа психикалық аурулар өзіне-өзі зиян келтіру қаупінің өсуімен байланысты. Кез келген жастағы пациенттерге антидепрессанттармен емдеуді бастағанда, олар тиісінше бақыланып, клиникалық жағдайдың нашарлауына, суицидтік ойларға немесе мінез-құлықтағы ерекше өзгерістерге жақыннан қадағалануы керек. Туыстар мен күтіммен айналысатын адамдарға дәрігермен тығыз байланыста болу және жағдайды мұқият бақылау қажеттігі туралы ескерту жасалуы тиіс. Мапротилин педиатриялық пациенттерге қолдануға бекітілмеген.

Жүктілік және бала емізетін кезең

Көбелек зерттеулері әйел зертханалық қояндарда, егешқұйрықтарда және егешқұйрықтарда адамға тәуліктік ең жоғары дозадан 1,3, 7 және 9 есеге дейінгі дозаларда жүргізілді және мапротилиннің фертильділікке зиян келтіруіне немесе ұрыққа зиянды әсер етуіне ешқандай дәлел табылған жоқ. Дегенмен, жүкті әйелдерде жеткілікті және жақсы бақыланған зерттеулер жоқ. Жануарлардың көбелек зерттеулері әрдайым адам организмінің реакциясын дұрыс болжамайды, сондықтан бұл препарат жүктілік кезінде тек қажет болған жағдайда ғана қолданылуы тиіс. Мапротилин ана сүтіне өтеді. Қалыпты жағдайда, сүттегі концентрация толыққанды қандағы концентрацияға ұқсас келеді. Мапротилин гидрохлоридін бала емізетін әйелге тағайындағанда сақтық таныту қажет.

Жанама әсерлер

Жағымсыз әсерлердің сипаттамасы басқа ТСА және TeCAS препараттарымен салыстырмалы, ал төмендегілердің көпшілігі антихолинергиялық (көптеген ТСА-ға қарағанда нашар байқалатын) және антигистаминдік әсерлерінен туындайды. (75 мг дозадан бастап, тәуліктік доза ≥ 200 м.г. болғанда маңызды бола бастайды), оның ішінде кломипрамин де осыған жатады. Сондықтан, бұрын эпилепсиясы/немесе кез келген басқа ұстамалары болған адамдарға оны ерекше, тіпті жоғары сақтықпен тағайындау керек. Қандай жағдайда болсын, жалпы тәуліктік доза ≤ 225 миллиграммды құрауы тиіс. Мапротилиннің зәулімдікке құмарлыққа және психологиялық тәуелділікке бейімделу қабілеті жоқ.

Қайтарып алу

Мапротилинмен емдеуді күрт тоқтату кезінде жиі кездесетін абстиненциялық белгілер (көңіл күйдің қозуы, алаңдаушылық, ұйқысыздық, кейде манияның күшеюі немесе депрессияның қайта оралуы) мапротилиннің тәуліктік дозасын апта сайын шамамен 25%-қа дейін біртіндеп төмендету арқылы болдырмауға болады. Егер емдеуді медициналық себептерге байланысты дереу тоқтату қажет болса, бензодиазепин (мысалы, лоразепам, клоназепам, диазепам) қажеттілікке қарай, ең көп дегенде 4 аптаға дейін қолдану абстиненциялық белгілерді басуға көмектеседі.

Фармакокинетика

Ауызға қабылдағаннан кейін сіңірілуі жақсы. Плазма ақуыздарымен 80–90% байланысады. Максималды плазма концентрациясына қолданғаннан кейін 6 сағатта жетеді. Ең жоғары деңгейге жетудің орташа уақыты 12 сағат. Соңғы жартылай ыдырау кезеңінің орташа мерзімі 51 сағатты құрайды.

Химия

Мапротилин – төрт сақиналы қосылыс және TeCA тобына жатады. Оның химиялық атауы – N-метил 9,10-этаноантрацен-9(10H)-пропиламин. Дәрі дибензобицикло[2.2.2]октадиен (9,10-дигидро-9,10-этаноантрацен) сақиналық жүйесіне ие; яғни, орталық сақинасымен байланысқан этилен көпірлі үш сақиналы антрацен сақиналық жүйесі. Дегенмен, бұл өзгеріс олардың фармакологиялық және терапиялық әсерлерінде елеулі айырмашылықтарға алып келеді. Ол 1966 жылы патенттелген және 1969 жылы әдебиетте алғаш рет сипатталған. Көптеген аналогтары қазір кеңінен қолжетімді. Ол көптеген басқа ТСА-лардан кейін пайда болды, бірақ бірінші рет әзірленген және сатылымға шығарылған TeCA болды, содан кейін миансерин мен амоксапин, ал кейінірек миртазапин енгізілді. Оның халықаралық тілдердегі атауы испан және итальян тілдерінде – maprotilina, неміс тілінде – maprotilin, ал латын тілінде – maprotilinum.